५. पञ्चमसिक्खापदं

१०४२. तेन समयेन बुद्धो भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. तेन खो पन समयेन अञ्ञतरा भिक्खुनी सावत्थियं अञ्ञतरिस्सा विसिखाय पिण्डाय चरमाना येन अञ्ञतरं कुलं तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि. अथ खो ते मनुस्सा तं भिक्खुनिं भोजेत्वा एतदवोचुं – ‘‘अञ्ञापि, अय्ये, भिक्खुनियो आगच्छन्तू’’ति. अथ खो सा भिक्खुनी, ‘‘कथञ्हि नाम [कथं अञ्ञा (स्या.)] भिक्खुनियो नागच्छेय्यु’’न्ति, भिक्खुनियो उपसङ्कमित्वा एतदवोच – ‘‘अमुकस्मिं, अय्ये, ओकासे वाळा सुनखा चण्डो बलिबद्दो चिक्खल्लो ओकासो. मा खो तत्थ अगमित्था’’ति. अञ्ञतरापि भिक्खुनी तस्सा विसिखाय पिण्डाय चरमाना येन तं कुलं तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि. अथ खो ते मनुस्सा तं भिक्खुनिं भोजेत्वा एतदवोचुं – ‘‘किस्स, अय्ये, भिक्खुनियो न आगच्छन्ती’’ति? अथ खो सा भिक्खुनी तेसं मनुस्सानं एतमत्थं आरोचेसि. मनुस्सा उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम भिक्खुनी कुलं मच्छरायिस्सती’’ति…पे… सच्चं किर, भिक्खवे, भिक्खुनी कुलं मच्छरायतीति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम, भिक्खवे, भिक्खुनी कुलं मच्छरायिस्सति! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, भिक्खुनियो इमं सिक्खापदं उद्दिसन्तु –

१०४३. ‘‘या पन भिक्खुनी कुलमच्छरिनी अस्स, पाचित्तिय’’न्ति.

१०४४. या पनाति या यादिसा…पे… भिक्खुनीति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेता भिक्खुनीति.

कुलं नाम चत्तारि कुलानि – खत्तियकुलं, ब्राह्मणकुलं, वेस्सकुलं, सुद्दकुलं.

मच्छरिनी अस्साति ‘‘कथं भिक्खुनियो नागच्छेय्यु’’न्ति भिक्खुनीनं सन्तिके कुलस्स अवण्णं भासति, आपत्ति पाचित्तियस्स. कुलस्स वा सन्तिके भिक्खुनीनं अवण्णं भासति, आपत्ति पाचित्तियस्स.

१०४५. अनापत्ति कुलं न मच्छरायन्ती सन्तंयेव आदीनवं आचिक्खति, उम्मत्तिकाय, आदिकम्मिकायाति.

पञ्चमसिक्खापदं निट्ठितं.