८. भूतारोचनसिक्खापदं
६७. [पारा. १९३] तेन समयेन बुद्धो भगवा वेसालियं विहरति महावने कूटागारसालायं. तेन खो पन समयेन सम्बहुला सन्दिट्ठा सम्भत्ता भिक्खू वग्गुमुदाय नदिया तीरे वस्सं उपगच्छिंसु. तेन खो पन समयेन वज्जी दुब्भिक्खा होति – द्वीहितिका सेतट्ठिका सलाकावुत्ता, न सुकरा उञ्छेन पग्गहेन यापेतुं. अथ खो तेसं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘एतरहि खो वज्जी दुब्भिक्खा – द्वीहितिका सेतट्ठिका सलाकावुत्ता, न सुकरा उञ्छेन पग्गहेन यापेतुं. केन नु खो मयं उपायेन समग्गा सम्मोदमाना अविवदमाना फासुकं वस्सं वसेय्याम, न च पिण्डकेन किलमेय्यामा’’ति? एकच्चे एवमाहंसु – ‘‘हन्द मयं, आवुसो, गिहीनं कम्मन्तं अधिट्ठेम. एवं ते अम्हाकं दातुं मञ्ञिस्सन्ति. एवं मयं समग्गा सम्मोदमाना अविवदमाना फासुकं वस्सं वसिस्साम, न च पिण्डकेन किलमिस्सामा’’ति. एकच्चे एवमाहंसु – ‘‘अलं, आवुसो, किं गिहीनं कम्मन्तं अधिट्ठितेन? हन्द मयं, आवुसो, गिहीनं दूतेय्यं हराम. एवं ते अम्हाकं दातुं मञ्ञिस्सन्ति. एवं मयं समग्गा सम्मोदमाना अविवदमाना फासुकं वस्सं वसिस्साम, न च पिण्डकेन किलमिस्सामा’’ति. एकच्चे एवमाहंसु – ‘‘अलं, आवुसो; किं गिहीनं कम्मन्तं अधिट्ठितेन! किं गिहीनं दूतेय्यं हटेन! हन्द मयं, आवुसो, गिहीनं अञ्ञमञ्ञस्स उत्तरिमनुस्सधम्मस्स वण्णं भासिस्साम – ‘असुको भिक्खु पठमस्स झानस्स लाभी, असुको भिक्खु दुतियस्स झानस्स लाभी, असुको भिक्खु ततियस्स झानस्स लाभी, असुको भिक्खु चतुत्थस्स झानस्स लाभी, असुको भिक्खु सोतापन्नो, असुको भिक्खु सकदागामी, असुको भिक्खु अनागामी, असुको भिक्खु अरहा, असुको भिक्खु तेविज्जो, असुको भिक्खु छळभिञ्ञोति. एवं ते अम्हाकं दातुं मञ्ञिस्सन्ति. एवं मयं समग्गा सम्मोदमाना अविवदमाना फासुकं वस्सं वसिस्साम, न च पिण्डकेन किलमिस्सामा’’ति. एसो येव खो, आवुसो, सेय्यो, यो अम्हाकं गिहीनं अञ्ञमञ्ञस्स उत्तरिमनुस्सधम्मस्स वण्णो भासितो’’ति.
अथ खो ते भिक्खू गिहीनं अञ्ञमञ्ञस्स उत्तरिमनुस्सधम्मस्स वण्णं भासिंसु – ‘‘असुको भिक्खु पठमस्स झानस्स लाभी…पे… असुको भिक्खु छळभिञ्ञो’’ति. अथ खो ते मनुस्सा – ‘‘लाभा वत नो, सुलद्धं वत नो, येसं नो एवरूपा भिक्खू वस्सं उपगता, न वत नो इतो पुब्बे एवरूपा भिक्खू वस्सं उपगता, यथयिमे भिक्खू सीलवन्तो कल्याणधम्मा’’ति. ते न तादिसानि भोजनानि अत्तना भुञ्जन्ति, मातापितूनं देन्ति पुत्तदारस्स देन्ति दासकम्मकरपोरिसस्स देन्ति मित्तामच्चानं देन्ति ञातिसालोहितानं देन्ति यादिसानि भिक्खूनं देन्ति. न तादिसानि खादनीयानि सायनीयानि पानानि अत्तना खादन्ति सायन्ति पिवन्ति [अत्तना पिवन्ति (स्या. क.)] मातापितूनं देन्ति पुत्तदारस्स देन्ति दासकम्मकरपोरिसस्स देन्ति मित्तामच्चानं देन्ति ञातिसालोहितानं देन्ति, यादिसानि भिक्खूनं देन्ति. अथ खो ते भिक्खू वण्णवा अहेसुं पीणिन्द्रिया पसन्नमुखवण्णा विप्पसन्नछविवण्णा.
६८. आचिण्णं खो पनेतं वस्संवुट्ठानं भिक्खूनं भगवन्तं दस्सनाय उपसङ्कमितुं. अथ खो ते भिक्खू वस्संवुट्ठा तेमासच्चयेन सेनासनं संसामेत्वा पत्तचीवरमादाय येन वेसाली तेन पक्कमिंसु. अनुपुब्बेन येन वेसाली महावनं कूटागारसाला येन भगवा तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदिंसु. तेन खो पन समयेन दिसासु वस्संवुट्ठा भिक्खू किसा होन्ति लूखा दुब्बण्णा उप्पण्डुप्पण्डुकजाता धमनिसन्थतगत्ता. वग्गुमुदातीरिया पन भिक्खू वण्णवा होन्ति पीणिन्द्रिया पसन्नमुखवण्णा विप्पसन्नछविवण्णा. आचिण्णं खो पनेतं बुद्धानं भगवन्तानं आगन्तुकेहि भिक्खूहि सद्धिं पटिसम्मोदितुं. अथ खो भगवा वग्गुमुदातीरिये भिक्खू एतदवोच – ‘‘कच्चि, भिक्खवे, खमनीयं, कच्चि यापनीयं, कच्चि समग्गा सम्मोदमाना अविवदमाना फासुकं वस्सं वसित्थ, न च पिण्डकेन किलमित्था’’ति? ‘‘खमनीयं भगवा, यापनीयं भगवा. समग्गा च मयं, भन्ते, सम्मोदमाना अविवदमाना फासुकं वस्सं वसिम्हा, न च पिण्डकेन किलमिम्हा’’ति. जानन्तापि तथागता पुच्छन्ति, जानन्तापि न पुच्छन्ति. कालं विदित्वा पुच्छन्ति, कालं विदित्वा न पुच्छन्ति. अत्थसञ्हितं तथागता पुच्छन्ति, नो अनत्थसञ्हितं. अनत्थसञ्हिते सेतुघातो तथागतानं. द्वीहाकारेहि बुद्धा भगवन्तो भिक्खू पटिपुच्छन्ति – धम्मं वा देसेस्साम, सावकानं वा सिक्खापदं पञ्ञपेस्सामाति.
अथ खो भगवा वग्गुमुदातीरिये भिक्खू एतदवोच – ‘‘यथा कथं पन तुम्हे, भिक्खवे, समग्गा सम्मोदमाना अविवदमाना फासुकं वस्सं वसित्थ, न च पिण्डकेन किलमित्था’’ति? अथ खो ते भिक्खू भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. ‘‘कच्चि पन वो, भिक्खवे, भूत’’न्ति? ‘‘भूतं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… कथञ्हि नाम तुम्हे, भिक्खवे, उदरस्स कारणा गिहीनं अञ्ञमञ्ञस्स उत्तरिमनुस्सधम्मस्स वण्णं भासिस्सथ! नेतं, भिक्खवे, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –
६९. ‘‘यो पन भिक्खु अनुपसम्पन्नस्स उत्तरिमनुस्सधम्मं आरोचेय्य भूतस्मिं, पाचित्तिय’’न्ति.
७०. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.
अनुपसम्पन्नो नाम भिक्खुञ्च भिक्खुनिञ्च ठपेत्वा, अवसेसो अनुपसम्पन्नो नाम.
[पारा. १९८] उत्तरिमनुस्सधम्मो नाम झानं, विमोक्खो, समाधि, समापत्ति, ञाणदस्सनं, मग्गभावना, फलसच्छिकिरिया, किलेसप्पहानं, विनीवरणता चित्तस्स, सुञ्ञागारे अभिरति.
[पारा. १९९] झानन्ति पठमं झानं, दुतियं झानं, ततियं झानं, चतुत्थं झानं.
[पारा. १९९] विमोक्खोति सुञ्ञतो विमोक्खो, अनिमित्तो विमोक्खो, अप्पणिहितो विमोक्खो.
[पारा. १९९] समाधीति सुञ्ञतो समाधि, अनिमित्तो समाधि, अप्पणिहितो समाधि.
[पारा. १९९] समापत्तीति सुञ्ञता समापत्ति, अनिमित्ता समापत्ति, अप्पणिहिता समापत्ति.
[पारा. १९९] ञाणदस्सनन्ति तिस्सो विज्जा.
[पारा. १९९] मग्गभावनाति चत्तारो सतिपट्ठाना, चत्तारो सम्मप्पधाना, चत्तारो इद्धिपादा, पञ्चिन्द्रियानि, पञ्च बलानि, सत्त बोज्झङ्गा, अरियो अट्ठङ्गिको मग्गो.
[पारा. १९९] फलसच्छिकिरियाति सोतापत्तिफलस्स सच्छिकिरिया, सकदागामिफलस्स सच्छिकिरिया, अनागामिफलस्स सच्छिकिरिया, अरहत्तस्स [अरहत्तफलस्स (स्या.)] सच्छिकिरिया.
[पारा. १९९] किलेसप्पहानन्ति रागस्स पहानं, दोसस्स पहानं, मोहस्स पहानं.
[पारा. १९९] विनीवरणता चित्तस्साति रागा चित्तं विनीवरणता, दोसा चित्तं विनीवरणता, मोहा चित्तं विनीवरणता.
[पारा. १९९] सुञ्ञागारे अभिरतीति पठमेन झानेन सुञ्ञागारे अभिरति, दुतियेन झानेन सुञ्ञागारे अभिरति, ततियेन झानेन सुञ्ञागारे अभिरति, चतुत्थेन झानेन सुञ्ञागारे अभिरति.
७१. आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमं झानं समापज्जि’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमं झानं समापज्जामी’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमं झानं समापन्नो’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमस्स झानस्स लाभिम्ही’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमस्स झानस्स वसिम्ही’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमं झानं सच्छिकतं मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘दुतियं झानं… ततियं झानं… चतुत्थं झानं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; चतुत्थस्स झानस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; चतुत्थं झानं सच्छिकतं मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘सुञ्ञतं विमोक्खं… अनिमित्तं विमोक्खं… अप्पणिहितं विमोक्खं… सुञ्ञतं समाधिं… अनिमित्तं समाधिं… अप्पणिहितं समाधिं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; अप्पणिहितस्स समाधिस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; अप्पणिहितो समाधि सच्छिकतो मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘सुञ्ञतं समापत्तिं… अनिमित्तं समापत्तिं… अप्पणिहितं समापत्तिं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; अप्पणिहिताय समापत्तिया लाभिम्हि, वसिम्हि; अप्पणिहिता समापत्ति सच्छिकता मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘तिस्सो विज्जा समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; तिस्सन्नं विज्जानं लाभिम्हि, वसिम्हि; तिस्सो विज्जा सच्छिकता मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘चत्तारो सतिपट्ठाने… चत्तारो सम्मप्पधाने… चत्तारो इद्धिपादे समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; चतुन्नं इद्धिपादानं लाभिम्हि, वसिम्हि; चत्तारो इद्धिपादा सच्छिकता मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पञ्चिन्द्रियानि… पञ्च बलानि समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पञ्चन्नं बलानं लाभिम्हि, वसिम्हि; पञ्च बलानि सच्छिकतानि मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘सत्त बोज्झङ्गे समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; सत्तन्नं बोज्झङ्गानं लाभिम्हि, वसिम्हि; सत्त बोज्झङ्गा सच्छिकता मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘अरियं अट्ठङ्गिकं मग्गं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; अरियस्स अट्ठङ्गिकस्स मग्गस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; अरियो अट्ठङ्गिको मग्गो सच्छिकतो मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘सोतापत्तिफलं… सकदागामिफलं… अनागामिफलं… अरहत्तं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; अरहत्तस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; अरहत्तं [अरहत्तफलं (स्या.)] सच्छिकतं मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘रागो मे चत्तो… दोसो मे चत्तो… मोहो मे चत्तो, वन्तो, मुत्तो, पहीनो, पटिनिस्सट्ठो, उक्खेटितो, समुक्खेटितो’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘रागा मे चित्तं विनीवरणं… दोसा मे चित्त विनीवरणं… मोहा मे चित्तं विनीवरण’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘सुञ्ञागारे पठमं झानं… दुतियं झानं… ततियं झानं… चतुत्थं झानं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; सुञ्ञागारे चतुत्थस्स झानस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; सुञ्ञागारे चतुत्थं झानं सच्छिकतं मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
७२. आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं दुतियञ्च झानं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पठमस्स च झानस्स दुतियस्स च झानस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; पठमञ्च झानं दुतियञ्च झानं सच्छिकतं मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं ततियञ्च झानं… पठमञ्च झानं चतुत्थञ्च झानं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पठमस्स च झानस्स चतुत्थस्स च झानस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; पठमञ्च झानं चतुत्थञ्च झानं सच्छिकतं मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं सुञ्ञतञ्च विमोक्खं… अनिमित्तञ्च विमोक्खं… अप्पणिहितञ्च विमोक्खं… सुञ्ञतञ्च समाधिं… अनिमित्तञ्च समाधिं… अप्पणिहितञ्च समाधिं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पठमस्स च झानस्स अप्पणिहितस्स च समाधिस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; पठमञ्च झानं अप्पणिहितो च समाधि सच्छिकतो मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं सुञ्ञतञ्च समापत्तिं… अनिमित्तञ्च समापत्तिं… अप्पणिहितञ्च समापत्तिं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पठमस्स च झानस्स अप्पणिहिताय च समापत्तिया लाभिम्हि, वसिम्हि; पठमञ्च झानं अप्पणिहिता च समापत्ति सच्छिकता मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं तिस्सो च विज्जा समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पठमस्स च झानस्स तिस्सन्नञ्च विज्जानं लाभिम्हि, वसिम्हि; पठमञ्च झानं तिस्सो च विज्जा सच्छिकता मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं चत्तारो च सतिपट्ठाने…पे… चत्तारो च सम्मप्पधाने… चत्तारो च इद्धिपादे समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पठमस्स च झानस्स चतुन्नञ्च इद्धिपादानं लाभिम्हि, वसिम्हि; पठमञ्च झानं चत्तारो च इद्धिपादा सच्छिकता मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं, पञ्च च इन्द्रियानि… पञ्च च बलानि समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पठमस्स च झानस्स पञ्चन्नञ्च बलानं लाभिम्हि, वसिम्हि; पठमञ्च झानं पञ्च च बलानि सच्छिकतानि मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं सत्त च बोज्झङ्गे समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पठमस्स च झानस्स सत्तन्नञ्च बोज्झङ्गानं लाभिम्हि, वसिम्हि; पठमञ्च झानं सत्त च बोज्झङ्गा सच्छिकता मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं अरियञ्च अट्ठङ्गिकं मग्गं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पठमस्स च झानस्स अरियस्स च अट्ठङ्गिकस्स मग्गस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; पठमञ्च झानं अरियो च अट्ठङ्गिको मग्गो सच्छिकतो मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं सोतापत्तिफलञ्च… सकदागामिफलञ्च… अनागामिफलञ्च… अरहत्तञ्च [अरहत्तफलञ्च (स्या.)] समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; पठमस्स च झानस्स अरहत्तस्स [अरहत्तफलस्स (स्या.)] च लाभिम्हि, वसिम्हि; पठमञ्च झानं अरहत्तञ्च सच्छिकतं मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो… रागो च मे चत्तो… दोसो च मे चत्तो… मोहो च मे चत्तो, वन्तो, मुत्तो, पहीनो, पटिनिस्सट्ठो, उक्खेटितो, समुक्खेटितो’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो… रागा च मे चित्तं विनीवरणं… दोसा च मे चित्तं विनीवरणं… मोहा च मे चित्तं विनीवरण’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
७३. आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘दुतियञ्च झानं ततियञ्च झानं… दुतियञ्च झानं चतुत्थञ्च झानं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; दुतियस्स च झानस्स चतुत्थस्स च झानस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; दुतियञ्च झानं चतुत्थञ्च झानं सच्छिकतं मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘दुतियञ्च झानं सुञ्ञतञ्च विमोक्खं…पे… मोहा च मे चित्तं विनीवरण’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘दुतियञ्च झानं पठमञ्च झानं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; दुतियस्स च झानस्स पठमस्स च झानस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; दुतियञ्च झानं पठमञ्च झानं सच्छिकतं मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स…पे….
मूलं संखित्तं.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘मोहा च मे चित्तं विनीवरणं, पठमञ्च झानं समापज्जिं, समापज्जामि, समापन्नो; मोहा च मे चित्तं विनीवरणं, पठमस्स च झानस्स लाभिम्हि, वसिम्हि; मोहा च मे चित्तं विनीवरणं, पठमञ्च झानं सच्छिकतं मया’’ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स…पे….
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘मोहा च मे चित्तं विनीवरणं, दोसा च मे चित्तं विनीवरण’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स…पे….
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं दुतियञ्च झानं ततियञ्च झानं चतुत्थञ्च झानं सुञ्ञतञ्च विमोक्खं अनिमित्तञ्च विमोक्खं अप्पणिहितञ्च विमोक्खं सुञ्ञतञ्च समाधिं अनिमित्तञ्च समाधिं अप्पणिहितञ्च समाधिं सुञ्ञतञ्च समापत्तिं अनिमित्तञ्च समापत्तिं अप्पणिहितञ्च समापत्तिं तिस्सो च विज्जा चत्तारो च सतिपट्ठाने चत्तारो च सम्मप्पधाने चत्तारो च इद्धिपादे पञ्च च इन्द्रियानि पञ्च च बलानि सत्त च बोज्झङ्गे अरियञ्च अट्ठङ्गिकं मग्गं सोतापत्तिफलञ्च सकदागामिफलञ्च अनागामिफलञ्च अरहत्तञ्च [अरहत्तफलञ्च (स्या.)] समापज्जिं…पे… रागो च मे चत्तो, दोसो च मे चत्तो, मोहो च मे चत्तो, वन्तो, मुत्तो, पहीनो, पटिनिस्सट्ठो, उक्खेटितो समुक्खेटितो, रागा च मे चित्तं विनीवरणं, दोसा च मे चित्तं विनीवरणं, मोहा च मे चित्तं विनीवरण’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स.
७४. आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमं झानं समापज्जि’’न्ति वत्तुकामो ‘‘दुतियं झानं समापज्जि’’न्ति भणन्तस्स पटिविजानन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स, न पटिविजानन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमं झानं समापज्जि’’न्ति वत्तुकामो ‘‘ततियं झानं…पे… चतुत्थं झानं, सुञ्ञतं विमोक्खं, अनिमित्तं विमोक्खं, अप्पणिहितं विमोक्खं, सुञ्ञतं समाधिं, अनिमित्तं समाधिं, अप्पणिहितं समाधिं, सुञ्ञतं समापत्तिं, अनिमित्तं समापत्तिं, अप्पणिहितं समापत्तिं, तिस्सो विज्जा, चत्तारो सतिपट्ठाने, चत्तारो सम्मप्पधाने, चत्तारो इद्धिपादे, पञ्चिन्द्रियानि, पञ्च बलानि, सत्त बोज्झङ्गे, अरियं अट्ठङ्गिकं मग्गं, सोतापत्तिफलं, सकदागामिफलं, अनागामिफलं, अरहत्तं [अरहत्तफलं (स्या.)] समापज्जिं…पे… रागो मे चत्तो, दोसो मे चत्तो, मोहो मे चत्तो, वन्तो, मुत्तो, पहीनो; पटिनिस्सट्ठो, उक्खेटितो, समुक्खेटितो; रागा मे चित्तं विनीवरणं, दोसा मे चित्तं विनीवरणं, मोहा मे चित्तं विनीवरण’’न्ति भणन्तस्स पटिविजानन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स, न पटिविजानन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘दुतियं झानं समापज्जि’’न्ति वत्तुकामो…पे… ‘‘मोहा मे चित्तं विनीवरण’’न्ति भणन्तस्स पटिविजानन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स, न पटिविजानन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स…पे….
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘दुतियं झानं समापज्जि’’न्ति वत्तुकामो – ‘‘पठमं झानं समापज्जि’’न्ति भणन्तस्स पटिविजानन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स, न पटिविजानन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स…पे….
मूलं संखित्तं.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘मोहा मे चित्तं विनीवरण’’न्ति वत्तुकामो – ‘‘पठमं झानं समापज्जि’’न्ति भणन्तस्स पटिविजानन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स, न पटिविजानन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स…पे….
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘मोहा मे चित्तं विनीवरण’’न्ति वत्तुकामो – ‘‘दोसा मे चित्तं विनीवरण’’न्ति भणन्तस्स पटिविजानन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स, न पटिविजानन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स…पे….
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘पठमञ्च झानं दुतियञ्च झानं ततियञ्च झानं चतुत्थञ्च झानं …पे… दोसा च मे चित्तं विनीवरण’’न्ति वत्तुकामो – ‘‘मोहा मे चित्तं विनीवरण’’न्ति भणन्तस्स पटिविजानन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स, न पटिविजानन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘दुतियञ्च झानं ततियञ्च झानं चतुत्थञ्च झानं…पे… मोहा च मे चित्तं विनीवरण’’न्ति वत्तुकामो – ‘‘पठमं झानं समापज्जि’’न्ति भणन्तस्स पटिविजानन्तस्स आपत्ति पाचित्तियस्स, न पटिविजानन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स…पे….
७५. आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘यो ते विहारे वसि सो भिक्खु पठमं झानं समापज्जि, समापज्जति, समापन्नो; सो भिक्खु पठमस्स झानस्स लाभी, वसी; तेन भिक्खुना पठमं झानं सच्छिकत’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘यो ते विहारे वसि सो भिक्खु दुतियं झानं…पे… ततियं झानं चतुत्थं झानं समापज्जि, समापज्जति, समापन्नो; सो भिक्खु चतुत्थस्स झानस्स लाभी, वसी; तेन भिक्खुना चतुत्थं झानं सच्छिकत’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘यो ते विहारे वसि सो भिक्खु सुञ्ञतं विमोक्खं…पे… अनिमित्तं विमोक्खं अप्पणिहितं विमोक्खं सुञ्ञतं समाधिं अनिमित्तं समाधिं अप्पणिहितं समाधिं समापज्जि, समापज्जति, समापन्नो; सो भिक्खु अप्पणिहितस्स समाधिस्स लाभी, वसी; तेन भिक्खुना अप्पणिहितो समाधि सच्छिकतो’’ति भणन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘यो ते विहारे वसि सो भिक्खु सुञ्ञतं समापत्तिं…पे… अनिमित्तं समापत्तिं अप्पणिहितं समापत्तिं समापज्जि, समापज्जति, समापन्नो; अप्पणिहिताय समापत्तिया लाभी, वसी; तेन भिक्खुना अप्पणिहिता समापत्ति सच्छिकता’’ति भणन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘यो ते विहारे वसि सो भिक्खु तिस्सो विज्जा …पे… चत्तारो सतिपट्ठाने, चत्तारो सम्मप्पधाने, चत्तारो इद्धिपादे, पञ्चिन्द्रियानि, पञ्च बलानि, सत्त बोझङ्गे, अरियं अट्ठङ्गिकं मग्गं, सोतापत्तिफलं, सकदागामिफलं, अनागामिफलं, अरहत्तं [अरहत्तफलं (स्या.)] समापज्जि…पे… समापज्जति, समापन्नो…पे… तस्स भिक्खुनो रागो चत्तो, दोसो चत्तो, मोहो चत्तो, वन्तो, मुत्तो, पहीनो, पटिनिस्सट्ठो, उक्खेटितो, समुक्खेटितो; तस्स भिक्खुनो रागा चित्तं विनीवरणं, दोसा चित्तं विनीवरणं, मोहा चित्तं विनीवरण’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘यो ते विहारे वसि सो भिक्खु सुञ्ञागारे पठमं झानं…पे… दुतियं झानं ततियं झानं चतुत्थं झानं समापज्जि, समापज्जति, समापन्नो; सो भिक्खु सुञ्ञागारे चतुत्थस्स झानस्स लाभी, वसी; तेन भिक्खुना सुञ्ञागारे चतुत्थं झानं सच्छिकत’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘यो ते चीवरं परिभुञ्जि, यो ते पिण्डपातं परिभुञ्जि, यो ते सेनासनं परिभुञ्जि, यो ते गिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारं परिभुञ्जि सो भिक्खु सुञ्ञागारे चतुत्थं झानं समापज्जि, समापज्जति, समापन्नो; सो भिक्खु सुञ्ञागारे चतुत्थस्स झानस्स लाभी, वसी; तेन भिक्खुना सुञ्ञागारे चतुत्थं झानं सच्छिकत’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
७६. आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘येन ते विहारो परिभुत्तो…पे… येन ते चीवरं परिभुत्तं, येन ते पिण्डपातो परिभुत्तो, येन ते सेनासनं परिभुत्तं, येन ते गिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारो परिभुत्तो सो भिक्खु सुञ्ञागारे चतुत्थं झानं समापज्जि, समापज्जति, समापन्नो; सो भिक्खु सुञ्ञागारे चतुत्थस्स झानस्स लाभी, वसी; तेन भिक्खुना सुञ्ञागारे चतुत्थं झानं सच्छिकत’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
आरोचेय्याति अनुपसम्पन्नस्स – ‘‘यं त्वं आगम्म विहारं अदासि…पे… चीवरं अदासि, पिण्डपातं अदासि, सेनासनं अदासि, गिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारं अदासि सो भिक्खु सुञ्ञागारे चतुत्थं झानं समापज्जि, समापज्जति, समापन्नो; सो भिक्खु सुञ्ञागारे चतुत्थस्स झानस्स लाभी, वसी; तेन भिक्खुना सुञ्ञागारे चतुत्थं झानं सच्छिकत’’न्ति भणन्तस्स आपत्ति दुक्कटस्स.
७७. अनापत्ति उपसम्पन्नस्स, भूतं आरोचेति, आदिकम्मिकस्साति.
भूतारोचनसिक्खापदं निट्ठितं अट्ठमं.