८३. पातिमोक्खुद्देसकअज्झेसनादि

१५५. अथ खो भगवा राजगहे यथाभिरन्तं विहरित्वा येन चोदनावत्थु तेन चारिकं पक्कामि. अनुपुब्बेन चारिकं चरमानो येन चोदनावत्थु तदवसरि. तेन खो पन समयेन अञ्ञतरस्मिं आवासे सम्बहुला भिक्खू विहरन्ति. तत्थ थेरो भिक्खु बालो होति अब्यत्तो. सो न जानाति उपोसथं वा उपोसथकम्मं वा, पातिमोक्खं वा पातिमोक्खुद्देसं वा. अथ खो तेसं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘भगवता पञ्ञत्तं ‘थेराधिकं पातिमोक्ख’न्ति, अयञ्च अम्हाकं थेरो बालो अब्यत्तो, न जानाति उपोसथं वा उपोसथकम्मं वा, पातिमोक्खं वा पातिमोक्खुद्देसं वा. कथं नु खो अम्हेहि पटिपज्जितब्ब’’न्ति? भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, यो तत्थ भिक्खु ब्यत्तो पटिबलो तस्साधेय्यं पातिमोक्खन्ति.

तेन खो पन समयेन अञ्ञतरस्मिं आवासे तदहुपोसथे सम्बहुला भिक्खू विहरन्ति बाला अब्यत्ता. ते न जानन्ति उपोसथं वा उपोसथकम्मं वा, पातिमोक्खं वा पातिमोक्खुद्देसं वा. ते थेरं अज्झेसिंसु – ‘‘उद्दिसतु, भन्ते, थेरो पातिमोक्ख’’न्ति. सो एवमाह – ‘‘न मे, आवुसो, वत्तती’’ति. दुतियं थेरं अज्झेसिंसु – ‘‘उद्दिसतु, भन्ते, थेरो पातिमोक्ख’’न्ति. सोपि एवमाह – ‘‘न मे, आवुसो, वत्तती’’ति. ततियं थेरं अज्झेसिंसु – ‘‘उद्दिसतु, भन्ते, थेरो पातिमोक्ख’’न्ति. सोपि एवमाह – ‘‘न मे, आवुसो, वत्तती’’ति. एतेनेव उपायेन याव सङ्घनवकं अज्झेसिंसु – ‘‘उद्दिसतु आयस्मा पातिमोक्ख’’न्ति. सोपि एवमाह – ‘‘न मे, भन्ते, वत्तती’’ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं.

इध पन, भिक्खवे, अञ्ञतरस्मिं आवासे तदहुपोसथे सम्बहुला भिक्खू विहरन्ति बाला अब्यत्ता. ते न जानन्ति उपोसथं वा उपोसथकम्मं वा, पातिमोक्खं वा पातिमोक्खुद्देसं वा. ते थेरं अज्झेसन्ति – ‘‘उद्दिसतु, भन्ते, थेरो पातिमोक्ख’’न्ति. सो एवं वदेति – ‘‘न मे, आवुसो, वत्तती’’ति. दुतियं थेरं अज्झेसन्ति – ‘‘उद्दिसतु, भन्ते, थेरो पातिमोक्ख’’न्ति. सोपि एवं वदेति – ‘‘न मे, आवुसो, वत्तती’’ति. ततियं थेरं अज्झेसन्ति – ‘‘उद्दिसतु, भन्ते, थेरो पातिमोक्ख’’न्ति. सोपि एवं वदेति – ‘‘न मे, आवुसो, वत्तती’’ति. एतेनेव उपायेन याव सङ्घनवकं अज्झेसन्ति – ‘‘उद्दिसतु आयस्मा पातिमोक्ख’’न्ति. सोपि एवं वदेति – ‘‘न मे, भन्ते, वत्तती’’ति. तेहि, भिक्खवे, भिक्खूहि एको भिक्खु सामन्ता आवासा सज्जुकं पाहेतब्बो – गच्छावुसो, संखित्तेन वा वित्थारेन वा पातिमोक्खं परियापुणित्वान आगच्छाहीति.

अथ खो भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘केन नु खो पाहेतब्बो’’ति? भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. अनुजानामि, भिक्खवे, थेरेन भिक्खुना नवं भिक्खुं आणापेतुन्ति. थेरेन आणत्ता नवा भिक्खू न गच्छन्ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. न, भिक्खवे, थेरेन आणत्तेन अगिलानेन न गन्तब्बं. यो न गच्छेय्य, आपत्ति दुक्कटस्साति.