७२. उपोसथागारकथा

१४१. तेन खो पन समयेन भिक्खू अनुपरिवेणियं पातिमोक्खं उद्दिसन्ति असङ्केतेन. आगन्तुका भिक्खू न जानन्ति – ‘‘कत्थ वा अज्जुपोसथो करीयिस्सती’’ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. न, भिक्खवे, अनुपरिवेणियं पातिमोक्खं उद्दिसितब्बं असङ्केतेन. यो उद्दिसेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुजानामि, भिक्खवे, उपोसथागारं सम्मन्नित्वा उपोसथं कातुं, यं सङ्घो आकङ्खति विहारं वा अड्ढयोगं वा पासादं वा हम्मियं वा गुहं वा. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बं. ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं विहारं उपोसथागारं सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं विहारं उपोसथागारं सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स विहारस्स उपोसथागारस्स सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य. सम्मतो सङ्घेन इत्थन्नामो विहारो उपोसथागारं. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

तेन खो पन समयेन अञ्ञतरस्मिं आवासे द्वे उपोसथागारानि सम्मतानि होन्ति. भिक्खू उभयत्थ सन्निपतन्ति – ‘‘इध उपोसथो करीयिस्सति, इध उपोसथो करीयिस्सती’’ति. भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं. न, भिक्खवे, एकस्मिं आवासे द्वे उपोसथागारानि सम्मन्नितब्बानि. यो सम्मन्नेय्य, आपत्ति दुक्कटस्स. अनुजानामि, भिक्खवे, एकं समूहनित्वा [समुहनित्वा (क.)] एकत्थ उपोसथं कातुं. एवञ्च पन, भिक्खवे, समूहन्तब्बं. ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं, सङ्घो इत्थन्नामं उपोसथागारं समूहनेय्य [समुहनेय्य (क.)]. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो इत्थन्नामं उपोसथागारं समूहनति. यस्सायस्मतो खमति इत्थन्नामस्स उपोसथागारस्स समुग्घातो, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य. समूहतं सङ्घेन इत्थन्नामं उपोसथागारं. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.