समारोपनहारवण्णना

आघातादीनमकरणीयतावचनेन खन्तिसम्पदा दस्सिता होति. ‘‘अप्पमत्तकं खो पनेत’’न्तिआदिना सोरच्चसम्पदा. ‘‘अत्थि भिक्खवे’’तिआदिना ञाणसम्पदा. ‘‘अपरामसतो चस्स पच्चत्तञ्ञेव निब्बुति विदिता’’ति, ‘‘वेदनानं…पे… यथाभूतं विदित्वा अनुपादाविमुत्तो’’ति च एतेहि समाधिसम्पदाय सद्धिं विज्जाविमुत्तिवसीभावसम्पदा दस्सिता. तत्थ खन्तिसम्पदा पटिसङ्खानबलसिद्धितो सोरच्चसम्पदाय पदट्ठानं, सोरच्चसम्पदा पन अत्थतो सीलमेव, सीलं समाधिसम्पदाय पदट्ठानं. समाधि ञाणसम्पदाय पदट्ठानन्ति अयं पदट्ठानसमारोपना.

पाणातिपातादीहि पटिविरतिवचनं सीलस्स परियायविभागदस्सनं. सस्सतवादादिविभागदस्सनं पन दिट्ठिया परियायवचनन्ति अयं वेवचनसमारोपना.

सीलेन वीतिक्कमप्पहानं, तदङ्गप्पहानं, दुच्चरितसंकिलेसप्पहानञ्च सिज्झति. समाधिना परियुट्ठानप्पहानं, विक्खम्भनप्पहानं, तण्हासंकिलेसप्पहानञ्च सिज्झति. पञ्ञाय दिट्ठिसंकिलेसप्पहानं, समुच्छेदप्पहानं, अनुसयप्पहानञ्च सिज्झतीति अयं पहानसमारोपना.

सीलादिधम्मक्खन्धेहि समथविपस्सनाभावनापारिपूरिं गच्छति पहानत्तयसिद्धितोति अयं भावनासमारोपना. अयं सुत्ते आगतधम्मानं पदट्ठानवेवचनपहानभावनासमारोपनविचारणलक्खणो समारोपनहारो नाम. वुत्तञ्हेतं ‘‘ये धम्मा यं मूला, ये चेकत्था पकासिता मुनिना’’तिआदि, (नेत्ति. ४.१६) अयं सोळसहारयोजना.

सोळसहारवण्णना निट्ठिता.