आवत्तहारवण्णना

आघातादीनमकरणीयतावचनेन खन्तिसोरच्चानुट्ठानं. तत्थ खन्तिया सद्धापञ्ञापरापकारदुक्खसहगतानं सङ्गहो, तथा सोरच्चेन सीलस्स. सद्धादिग्गहणेन च सद्धिन्द्रियादिसकलबोधिपक्खियधम्मा आवत्तन्ति. सीलग्गहणेन अविप्पटिसारादयो सब्बेपि सीलानिसंसधम्मा आवत्तन्ति. पाणातिपातादीहि पटिविरतिवचनेन अप्पमादविहारो, तेन सकलं सासनब्रह्मचरियं आवत्तति. गम्भीरतादिविसेसयुत्तधम्मग्गहणेन महाबोधिपकित्तनं. अनावरणञाणपदट्ठानञ्हि आसवक्खयञाणं, आसवक्खयञाणपदट्ठानञ्च अनावरणञाणं महाबोधीति वुच्चति, तेन दसबलादयो सब्बे बुद्धगुणा आवत्तन्ति. सस्सतादिदिट्ठिग्गहणेन तण्हाविज्जानं सङ्गहो, ताहि अनमतग्गं संसारवट्टं आवत्तति. वेदनानं यथाभूतं समुदयादिपटिवेधनेन भगवतो परिञ्ञात्तयविसुद्धि, ताय पञ्ञापारमिमुखेन सब्बापि पारमियो आवत्तन्ति. ‘‘अजानतं अपस्सत’’न्ति एत्थ अविज्जाग्गहणेन अयोनिसोमनसिकारपरिग्गहो, तेन च नव अयोनिसोमनसिकारमूलका धम्मा आवत्तन्ति. ‘‘तण्हागतानं परितस्सितविप्फन्दित’’न्ति एत्थ तण्हाग्गहणेन नव तण्हामूलका धम्मा आवत्तन्ति. ‘‘तदपि फस्सपच्चया’’तिआदि सस्सतादिपञ्ञापनस्स पच्चयाधीनवुत्तिदस्सनं, तेन अनिच्चतादिलक्खणत्तयं आवत्तति. छन्नं फस्सायतनानं यथाभूतं पजाननेन विमुत्तिसम्पदानिद्देसो, तेन सत्तपि विसुद्धियो आवत्तन्ति. ‘‘उच्छिन्नभवनेत्तिको तथागतस्स कायो’’ति तण्हापहानं वुत्तं, तेन भगवतो सकलसंकिलेसप्पहानं आवत्ततीति अयं देसनाय गहितधम्मानं सभागविसभागधम्मवसेन आवत्तनलक्खणो आवत्तहारो नाम. यथाह ‘‘एकम्हि पदट्ठाने, परियेसति सेसकं पदट्ठान’’न्तिआदि (नेत्ति. ४.७).