पाचित्तियकथा

८८९. सम्पजानमुसावादे, पाचित्तियमुदीरितं;

दवा रवा भणन्तस्स, न दोसुम्मत्तकादिनो.

८९०. अञ्ञत्थापत्तियो पञ्च, मुसावादस्स कारणा;

समुट्ठानादयो सब्बे, अदिन्नादानतुल्यका.

सम्पजानमुसावादकथा.

८९१. जातिआदीसु वुत्तेसु, दसस्वक्कोसवत्थुसु;

भूतेन वा अभूतेन, येन केनचि वत्थुना.

८९२. याय कायचि भासाय, हत्थमुद्दाय वा पन;

पाराजिकमनापन्नं, भिक्खुमापन्नमेव वा.

८९३. अञ्ञत्रञ्ञापदेसेन, ओमसन्तस्स भिक्खुनो;

तत्थ पाचित्तियापत्ति, सम्बुद्धेन पकासिता.

८९४. तेहेवञ्ञापदेसेन, पाळिमुत्तपदेहिपि;

सब्बत्थानुपसम्पन्नं, अक्कोसन्तस्स दुक्कटं.

८९५. अनक्कोसितुकामस्स, केवलं दवकम्यता;

वदतो पन सब्बत्थ, दुब्भासितमुदीरितं.

८९६. पविट्ठानुपसम्पन्न-ट्ठाने इध च भिक्खुनी;

अनापत्ति पुरक्खत्वा, अत्थधम्मानुसासनिं.

८९७. वदतो पन भिक्खुस्स, समुट्ठानादयो नया;

अनन्तरसमा वुत्ता, दुक्खा होतेत्थ वेदना.

ओमसवादकथा.

८९८. आपत्ति भिक्खुपेसुञ्ञे, दुविधाकारतो सिया;

अत्तनो पियकामस्स, परभेदत्थिनोपि वा.

८९९. अक्कोसन्तस्स परियाय-पाळिमुत्तनयेहि च;

वचनस्सुपसंहारे, होति आपत्ति दुक्कटं.

९००. तथा अनुपसम्पन्न-अक्कोसं हरतोपि च;

ठिता अनुपसम्पन्न-ट्ठाने इध च भिक्खुनी.

९०१. न चेव पियकामस्स, न च भेदत्थिनोपि वा;

पापानं गरहत्थाय, वदन्तस्स च भिक्खुनो.

९०२. तथा उम्मत्तकादीनं, अनापत्तीति दीपिता;

समुट्ठानादयो सब्बे, अदिन्नादानसादिसा.

पेसुञ्ञकथा.

९०३. ठपेत्वा भिक्खुनिं भिक्खुं, अञ्ञेन पिटकत्तयं;

धम्मं सह भणन्तस्स, तस्स पाचित्तियं सिया.

९०४. राजोवादादयो वुत्ता, महापच्चरियादिसु;

अनारुळ्हेसु सङ्गीतिं, आपत्तिजनकाति हि.

९०५. दुक्कटं होति भिक्खुस्मिं, तथा भिक्खुनियापि च;

भिक्खुस्सानुपसम्पन्न-सञ्ञिनो विमतिस्स वा.

९०६. एकतो उद्दिसापेति, सज्झायं वा करोति यो;

भणन्तं पगुणं गन्थं, ओपातेति च यो पन.

९०७. तस्स चानुपसम्पन्न-सन्तिके गण्हतोपि च;

उद्देसं तु अनापत्ति, भणने तेन एकतो.

९०८. वाचतो च समुट्ठाति, वाचाचित्तद्वयापि च;

समुट्ठानमिदं वुत्तं, पदसोधम्मसञ्ञितं.

पदसोधम्मकथा.

९०९. सब्बच्छन्नपरिच्छन्ने, निपज्जेय्य सचे पन;

येभुय्येन परिच्छन्ने, छन्ने सेनासनेपि वा.

९१०. तिस्सन्नं पन रत्तीनं, उद्धं यो पन रत्तियं;

ठपेत्वा भिक्खुं अञ्ञेन, तस्स पाचित्तियं सिया.

९११. वत्थुं यं पन निद्दिट्ठं, मेथुनस्स पहोनकं;

आपत्यन्तमसो तेन, तिरच्छानगतेनपि.

९१२. निपन्ने उपसम्पन्ने, इतरो चे निपज्जति;

इतरस्मिं निपन्ने वा, सचे भिक्खु निपज्जति.

९१३. उभिन्नं उट्ठहित्वा वा, निपज्जनपयोगतो;

आपत्तानुपसम्पन्न-गणनायपि वा सिया.

९१४. सचे पिधाय वा गब्भं, निपज्जतिपिधाय वा;

आपत्तत्थङ्गते सूरिये, चतुत्थदिवसे सिया.

९१५. दियड्ढहत्थुब्बेधेन, पाकारचयनादिना;

परिक्खित्तम्पि तं सब्बं, परिक्खित्तन्ति वुच्चति.

९१६. भिक्खुस्सन्तमसो दुस्स-कुटियं वसतोपि च;

सहसेय्याय आपत्ति, होतीति परिदीपितो.

९१७. सब्बच्छन्नपरिच्छन्न-येभुय्यादिप्पभेदतो;

सत्त पाचित्तियानेत्थ, दट्ठब्बानि सुबुद्धिना.

९१८. अड्ढच्छन्नपरिच्छन्ने, दुक्कटं परिदीपितं;

सब्बचूळपरिच्छन्न-छन्नादीहिपि पञ्चधा.

९१९. अनापत्ति दिरत्तं वा, तिरत्तं वसतो सह;

अरुणस्स पुरेयेव, ततियाय च रत्तिया.

९२०. निक्खमित्वा वसन्तस्स, पुन सद्धिञ्च भिक्खुनो;

तथा सब्बपरिच्छन्न-सब्बच्छन्नादिकेपि च.

९२१. एवं अनुपसम्पन्ने, निपन्नेपि निसीदतो;

सेसा एळकलोमेन, समुट्ठानादयो समा.

सहसेय्यकथा.

९२२. सचे तदहुजाताय, अपि यो मानुसित्थिया;

सहसेय्यं पकप्पेय्य, तस्स पाचित्तियं सिया.

९२३. दिस्समानकरूपाय, यक्खिया पेतिया सह;

रत्तियं यो निपज्जेय्य, देविया पण्डकेन वा.

९२४. मेथुनवत्थुभूताय, तिरच्छानगतित्थिया;

वत्थूनं गणनायस्स, होति आपत्ति दुक्कटं.

९२५. इधेकदिवसेनेव, आपत्ति परिदीपिता;

सेसो अनन्तरे वुत्त-सदिसोव विनिच्छयो.

दुतियसहसेय्यकथा.

९२६. उद्धं छप्पञ्चवाचाहि, विञ्ञुं पुरिसविग्गहं;

विना धम्मं भणन्तस्स, होति पाचित्ति इत्थिया.

९२७. गाथापादो पनेकोव, एकवाचाति सञ्ञितो;

पदसोधम्मं निद्दिट्ठं, धम्ममट्ठकथम्पि वा.

९२८. छन्नं उपरि वाचानं, पदादीनं वसा पन;

देसेन्तस्स सियापत्ति, पदादिगणनाय च.

९२९. निम्मिनित्वा ठितेनापि, सद्धिं पुरिसविग्गहं;

यक्खेनपि च पेतेन, तिरच्छानगतेनपि.

९३०. ठितस्स मातुगामस्स, धम्मं यो पन भासति;

छन्नं उपरि वाचानं, तस्स पाचित्तियं सिया.

९३१. पुरिसे इत्थिसञ्ञिस्स, विमतिस्स च पण्डके;

उत्तरि छहि वाचाहि, वदतो होति दुक्कटं.

९३२. इत्थिरूपं गहेत्वान, ठितानं भासतोपि च;

दुक्कटं यक्खिपेतीनं, तिरच्छानगतित्थिया.

९३३. पुरिसे सति विञ्ञुस्मिं, सयं उट्ठाय वा पुन;

देसेन्तस्स निसीदित्वा, मातुगामस्स वा तथा.

९३४. अञ्ञिस्सा पुन अञ्ञिस्सा, इत्थिया भणतोपि च;

छहि पञ्चहि वाचाहि, अनापत्ति पकासिता.

९३५. पदसोधम्मतुल्याव, समुट्ठानादयो मता;

अयमेव विसेसोति, क्रियाक्रियमिदं पन.

धम्मदेसनाकथा.

९३६. महग्गतं पणीतं वा, आरोचेन्तस्स भिक्खुनो;

ठपेत्वा भिक्खुनिं भिक्खुं, भूते पाचित्तियं सिया.

९३७. नो चे जानाति सो वुत्तं, आरोचेन्तस्स भिक्खुनो;

परियायवचने चस्स, होति आपत्ति दुक्कटं.

९३८. अनापत्ति तथारूपे, कारणे सति भासतो;

सब्बस्सपि च सीलादिं, वदतो आदिकम्मिनो.

९३९. उम्मत्तकपदं एत्थ, न वुत्तं तदसम्भवा;

भूतारोचनकं नाम, समुट्ठानमिदं मतं.

९४०. कायतो वाचतो काय-वाचतो च तिधा सिया;

कुसलाब्याकतेहेव, द्विचित्तञ्च द्विवेदनं.

भूतारोचनकथा.

९४१. आपत्तिं पन दुट्ठुल्लं, आरोचेन्तस्स भिक्खुनो;

आपत्तानुपसम्पन्ने, ठपेत्वा भिक्खुसम्मुतिं.

९४२. सङ्घादिसेसमापन्नो, मोचेत्वा असुचिं अयं;

घटेत्वा वत्थुनापत्तिं, वदन्तस्सेव वज्जता.

९४३. इध सङ्घादिसेसाव, दुट्ठुल्लापत्तियो मता;

तस्मा सुद्धस्स दुट्ठुल्लं, वदं पाचित्तियं फुसे.

९४४. अदुट्ठुल्लाय दुट्ठुल्ल-सञ्ञिनो विमतिस्स वा;

आपत्तियोपि वा सेसा, आरोचेन्तस्स दुक्कटं.

९४५. तथा अनुपसम्पन्ने, दुट्ठुल्लं पञ्चधा मतं;

अज्झाचारमदुट्ठुल्लं, आरोचेतुं न वट्टति.

९४६. वत्थुं वा पन आपत्तिं, आरोचेन्तस्स केवलं;

अनापत्तीति ञातब्बं, भिक्खुसम्मुतिया तथा.

९४७. एवमुम्मत्तकादीनं, समुट्ठानादयो नया;

अदिन्नादानतुल्याव, वेदना दुक्खवेदना.

दुट्ठुल्लारोचनकथा.

९४८. खणेय्य वा खणापेय्य, पथविं यो अकप्पियं;

भेदापेय्य च भिन्देय्य, तस्स पाचित्तियं सिया.

९४९. सयमेव खणन्तस्स, पथविं पन भिक्खुनो;

पहारस्मिं पहारस्मिं, पाचित्तियमुदीरितं.

९५०. आणापेन्तस्स एकाव, दिवसं खणतोपि च;

पुनप्पुनाणापेन्तस्स, वाचतो वाचतो सिया.

९५१. ‘‘खण पोक्खरणिं वापिं, आवाटं खण कूपकं’’;

इच्चेवं तु वदन्तस्स, कोचि दोसो न विज्जति.

९५२. ‘‘इमं खण च ओकासं, इध पोक्खरणिं खण;

इमस्मिं खण ओकासे’’, वत्तुमेवं न वट्टति.

९५३. ‘‘कन्दं खण कुरुन्दं वा, थूणं खण च खाणुकं;

मूलं खण च तालं वा’’, एवं वदति वट्टति.

९५४. ‘‘इमं मूलं इमं वल्लिं, इमं तालं इमं नळं;

खणा’’ति नियमेत्वान, वत्तुं पन न वट्टति.

९५५. उस्सिञ्चितुं सचे सक्का, घटेहि तनुकद्दमो;

भिक्खुना अपनेतब्बो, बहलं न च वट्टति.

९५६. भिज्जित्वा नदियादीनं, पतितं तोयसन्तिके;

तटं वट्ठं विकोपेतुं, चातुमासम्पि वट्टति.

९५७. सचे पतति तोयस्मिं, देवे वुट्ठेपि वट्टति;

चातुमासमतिक्कन्ते, तोये देवो हि वस्सति.

९५८. पासाणपिट्ठियं सोण्डिं, खणन्ति यदि तत्थ तु;

रजं पतति चे पुब्बं, पच्छा देवोभिवस्सति.