छन्दारोपनकथा

४६. छन्दारोपनकथायं छन्दसोति सक्कटभासाय. न आरोपेतब्बन्ति वाचनामग्गं न आरोपेतब्बं. सकाय निरुत्तियाति मागधभासाय. तत्थ सन्तेहि कताति सक्कटा, अट्ठकवामकादीहि समितपापेहि इसीहि कताति अत्थो. अथ वा सक्करितब्बा पूजितब्बाति सक्कटा मनुस्सानं हितसुखावहनतो, तदत्थिकेहि मनुस्सेहि पूजितब्बाति अत्थो. भासीयतेति भासा, सक्कटा च सा भासा चाति सक्कटभासा. वेदत्तयगता निरुत्ति, सस्स एसाति सका, भगवतो वचनन्त्यत्थो. मगधे जाता मागधिका, आदिकप्पकाले मगधरट्ठे जाताति अत्थो. उच्चतेति उत्ति, नीहरित्वा उत्ति निरुत्ति, पिटकत्तयतो नीहरित्वा कथीयतेत्यत्थो. वुत्तञ्हेतं पोराणेहि –

‘‘सा मागधी मूलभासा;

नरा यायादिकप्पिका;

ब्रह्मानो चास्सुतालापा;

सम्बुद्धा चापि भासरे’’ति.

सेसं सुविञ्ञेय्यमेव.