८. अरिट्ठसिक्खापदवण्णना

४१७. अट्ठमे अन्तरायन्ति अन्तरा वेमज्झे एति आगच्छतीति अन्तरायो, दिट्ठधम्मिकादिअनत्थो. आनन्तरियधम्माति अनन्तरे भवे फलनिब्बत्तने नियुत्ता चेतनादिधम्माति अत्थो. ‘‘न सग्गस्सा’’ति इदं भिक्खुनिदूसनकम्मस्स आनन्तरियत्ताभावतो वुत्तं. अरियसाविकासु, पन कल्याणपुथुज्जनभूताय च बलक्कारेन दूसेन्तस्स आनन्तरियसअसमेव. मोक्खन्तरायिकता पन लोलायपि पकतत्तभिक्खुनिया दूसकस्स तस्मिं अत्तभावे मग्गुप्पत्तिया अभावतो वुत्ता.

तस्मिं अत्तभावे अनिवत्तनका अहेतुकअकिरियनत्थिकदिट्ठियोव नियतमिच्छादिट्ठिधम्मा. पण्डकादीनं गहणं निदस्सनमत्तं. सब्बापि दुहेतुकाहेतुकपटिसन्धियो विपाकन्तरायिकाव दुहेतुकानम्पि मग्गानुप्पत्तितो.

अयन्ति अरिट्ठो. रसेन रसन्ति अनवज्जेन पच्चयपरिभुञ्जनरसेन पञ्चकामगुणपअभोगरसं समानेत्वा. उपनेन्तो वियाति घटेन्तो विय, सो एव वा पाठो.

अट्ठिकङ्कलूपमाति एत्थ अट्ठि एव निम्मंसताय कङ्कलन्ति च वुच्चति. पलिभञ्जनट्ठेनाति अवस्सं पतनट्ठेन. अधिकुट्टनट्ठेनाति अति विय कुट्टनट्ठेन. पाळियं ‘‘तथाहं भगवता…पे… नालं अन्तरायाया’’ति इदं वत्थुअनुरूपतो वुत्तं. एवं पन अग्गहेत्वा अञ्ञेनपि आकारेन यं किञ्चि भगवता वुत्तं विपरीततो गहेत्वा परेहि वुत्तेपि अमुञ्चित्वा वोहरन्तस्सापि वुत्तनयानुसारेन तदनुगुणं समनुभासनकम्मवाचं योजेत्वा आपत्तिया आरोपेतुं, आपत्तिया अदस्सनादीसु तीसु यं किञ्चि अभिरुचितं निमित्तं कत्वा उक्खेपनीयकम्मं कातुञ्च लब्भति. समनुभासनं अकत्वापि ‘‘मायस्मा एवं अवचा’’ति भिक्खूहि वुत्तमत्ते लद्धिया अप्पटिनिस्सज्जनपच्चयाय दुक्कटापत्तियापि उक्खेपनीयकम्मं कातुम्पि वट्टतेवाति दट्ठब्बं. धम्मकम्मता, समनुभासनाय अप्पटिनिस्सज्जनन्ति द्वे अङ्गानि.

अरिट्ठसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.