५. अचेलकवग्गो
१. अचेलकसिक्खापदवण्णना
२७३. पञ्चमवग्गस्स पठमे मय्हं नामाति भिक्खुना भूमियं ठपेत्वा दिन्नम्पि सन्धाय वदति. अञ्ञतित्थियता, अननुञ्ञातता, अज्झोहरणीयता, अज्झोहरणत्थाय सहत्था अनिक्खित्तभाजने दानन्ति इमानेत्थ चत्तारि अङ्गानि.
अचेलकसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.
२. उय्योजनसिक्खापदवण्णना
२७४. दुतिये अनाचारं आचरितुकामता, तदत्थमेव उपसम्पन्नस्स उय्योजना, तस्स उपचारातिक्कमोति इमानेत्थ तीणि अङ्गानि.
उय्योजनसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.
३. सभोजनसिक्खापदवण्णना
२८१. ततिये पाळियं खुद्दके घरेति एत्थ खुद्दकं घरं नाम पञ्चहत्थतो ऊनकवित्थारं अधिप्पेतं. तत्थ च पिट्ठसङ्घाटतो हत्थपासे अविजहितेपि पिट्ठिवंसातिक्कमो होतीति आह ‘‘पिट्ठिवंसं अतिक्कमित्वा’’ति. यथा तथा वा कतस्साति पिट्ठिवंसं आरोपेत्वा वा अनारोपेत्वा वा कतस्स.
२८३. पाळियं वीतरागाति अपरियुट्ठितरागानं, अनागामीनञ्च सङ्गहो. सचित्तकन्ति अनुपविसित्वा निसीदनचित्तेन सचित्तकं. परियुट्ठितरागजायम्पतिकानं सन्निहितता, सयनिघरता, दुतियस्स भिक्खुनो अभावो, अनुपखज्ज निसीदनन्ति इमानेत्थ चत्तारि अङ्गानि.
सभोजनसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.
२८४-२८९. चतुत्थपञ्चमानि वुत्तत्थानि.
६. चारित्तसिक्खापदवण्णना
२९८. छट्ठे ‘‘परियेसित्वा आरोचनकिच्चं नाम नत्थी’’ति वुत्तत्ता यो अपरियेसितब्बो उपसङ्कमितुं युत्तट्ठाने दिस्सति, सो सचेपि पकतिवचनस्स सवनूपचारं अतिक्कम्म ठितो उपगन्त्वा आपुच्छितब्बो. तेनाह ‘‘अपि च…पे… यं पस्सति, सो आपुच्छितब्बो’’तिआदि.
३०२. अनापत्तिवारे चेत्थ अन्तरारामादीनञ्ञेव वुत्तत्ता विहारतो गामवीथिं अनुञ्ञातकारणं विना अतिक्कमन्तस्सापि आपत्ति होति, न पन घरूपचारं अतिक्कमन्तस्सेव.
यं पन पाळियं ‘‘अञ्ञस्स घरूपचारं ओक्कमन्तस्स…पे… पठमं पादं उम्मारं अतिक्कामेती’’तिआदि वुत्तं. तं गामे पविट्ठं सन्धाय वुत्तं, तथापि अञ्ञस्स घरूपचारं अनोक्कमित्वा वीथिमज्झेनेव गन्त्वा इच्छितिच्छितघरद्वाराभिमुखे ठत्वा मनुस्से ओलोकेत्वा गच्छन्तस्सापि पाचित्तियमेव. तत्थ केचि ‘‘वीथियं अतिक्कमन्तस्स घरूपचारगणनाय आपत्तियो’’ति वदन्ति. अञ्ञे पन ‘‘यानि कुलानि उद्दिस्स गतो, तेसं गणनाया’’ति. पञ्चन्नं भोजनानं अञ्ञतरेन निमन्तनसादियनं, सन्तं भिक्खुं अनापुच्छना, भत्तियघरतो अञ्ञघरूपसङ्कमनं, मज्झन्हिकानतिक्कमो, समयापदानं अभावोति इमानेत्थ पञ्च अङ्गानि.
चारित्तसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.
७. महानामसिक्खापदवण्णना
३०३. सत्तमे महानामोति सुक्कोदनस्स पुत्तो अनुरुद्धत्थेरस्स, सत्थु च जेट्ठभाता. आनन्दत्थेरो अमितोदनस्स पुत्तो, नन्दत्थेरो पन सुद्धोदनस्सेव.
३०५. पाळियं कालं आहरिस्सथाति अज्जतनं कालं वीतिनामेस्सथ, स्वे भेसज्जं हरिस्सथाति वा अत्थो. ‘‘अत्थि पवारणा भेसज्जपरियन्ता च रत्तिपरियन्ता चा’’ति ततियकोट्ठासे नियमितमेव भेसज्जं नियमितकालन्तरेयेव गहेतब्बं, न ततो बहि. इतरथा विसुं पयोजनं नत्थीति दट्ठब्बं. सपरियन्ता सङ्घपवारणा, तदुत्तरि भेसज्जविञ्ञत्ति, अगिलानताति इमानेत्थ तीणि अङ्गानि.
महानामसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.
८. उय्युत्तसेनासिक्खापदवण्णना
३१५. अट्ठमे एकमेकन्ति एत्थ दुवङ्गिनीपि तिवङ्गिनीपि सेना सङ्गय्हति. उय्युत्तचतुरङ्गसेनादस्सनाय तथारूपपच्चयादिं विना गमनं, अननुञ्ञातोकासे दस्सनन्ति इमानेत्थ द्वे अङ्गानि.
उय्युत्तसेनासिक्खापदवण्णना निट्ठिता.
९. सेनावाससिक्खापदवण्णना
३१९. नवमे सेनाय चतुत्थो सूरियत्थङ्गमो, अगिलानताति इमानेत्थ द्वे अङ्गानि.
सेनावाससिक्खापदवण्णना निट्ठिता.
१०. उय्योधिकसिक्खापदवण्णना
३२२. दसमे पाळियं कति ते लक्खानि लद्धानीति कित्तका तया लद्धाति अत्थो. उय्योधिकादिदस्सनाय तथारूपपच्चयं विना गमनं, अननुञ्ञातोकासे दस्सनन्ति इमानेत्थ द्वे अङ्गानि.
उय्योधिकसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.
निट्ठितो अचेलकवग्गो पञ्चमो.