अन्तरपेय्यालं

कतिपुच्छावारवण्णना

२७१. पटिनिद्देसन्ति पुनप्पुनं निद्दिसनं. आपत्तिक्खन्धेहि विनीतानि संवरानीति अत्थो. एतेहि आपत्तिक्खन्धेहि. ‘‘आरका’’ति निवत्तिअत्थेन वुत्तत्ता तं पुन सरूपेन वत्तुकामो ‘‘भुसा वा’’ति आह. ‘‘गेहं धूमेन पुण्णं आधूमित’’न्तिआदीसु विय रागादिवेरं मणति विनासेति. एतायाति विरतिया. वेल चलने. निय्यानं मग्गं सिनोति बन्धतीति सेतु. ‘‘सेतुघातोति वीतिक्कमपटिपक्खभूता विरति, तदत्थनिब्बत्तिकरचित्तुप्पादो वा’’ति वुत्तं. ‘‘धम्मस्सवनग्गन्ति धम्मं सुणन्तानं समूह’’न्ति लिखितं. सचे न गच्छति, विक्खित्तो वा निसीदति. कायप्पागब्भियं कायदुच्चरितं. ‘‘पमादे’’ति वत्वा तदत्थं दस्सेतुं ‘‘सतिविप्पवासे’’ति वुत्तं.

२७२-३. सपरसन्ताने वाति ससन्ताने वा परसन्ताने वा. तथा विवदन्ता पनाति भेदकरवत्थूनि निस्साय विवदन्ता. उभयेहिपीति थेरनवेहि. नन्ति मेत्तं कायकम्मं. येसं पुग्गलानं पियं करोति, तेसं मेत्ताकायकम्मसङ्खातो धम्मो. एत्तकन्ति आमिसविभत्तिदस्सनं. असुकस्स चाति पुग्गलविभत्तिदस्सनं. ‘‘दुस्सीलस्स अदातुम्पि वट्टती’’ति वुत्तत्ता एव अलज्जिपरिभोगो वारितो. सब्बेसं दातब्बमेवाति सन्निट्ठानेन अजानन्तेन विभागं अकत्वा दातब्बभावं दीपेतीति एके. ‘‘सब्बेसं दातब्बमेवा’’ति वुत्तं अट्ठकथासु. तत्थ ‘‘अलज्जिउक्खित्तकानं परिभोगसीसेन सहत्था न दातब्बं, दापेतब्बन्ति अपरे’’ति वुत्तं. विचिनित्वा दानं विचेय्य दानं. यस्मा अयं विसेसो कातब्बोयेवाति अयं करोति, तस्मा पुग्गलविभागो न कतोति सम्बन्धो. पकतिवण्णेन विसभागवण्णेन. ‘‘इदं नाम आपन्नो’’ति परेहि अपरामसितब्बतो अपरामट्ठानि. अनुलोमेहि गहितसङ्खारारम्मणेहि निब्बानारम्मणं कत्वा निय्याति.

छआपत्तिसमुट्ठानवारादिवण्णना

२७६. ‘‘पठमेन आपत्तिसमुट्ठानेन दुब्भासितं आपज्जेय्याति न हीति वत्तब्ब’’न्ति वुत्तं वाचाचित्तवसेनेवापज्जितब्बतो.

२७७. कुटिं करोतीति एत्थ सञ्चरित्तमवत्वा दुक्कटथुल्लच्चयसङ्घादिसेसानं एकस्मिं वत्थुस्मिं पटिपाटिया उप्पत्तिदस्सनत्थमिदं वुत्तं. न हि सञ्चरित्ते एव आपज्जति. ‘‘इमिना पन नयेन सब्बत्थ पटिपाटिया अग्गहणे कारणं वेदितब्ब’’न्ति वुत्तं.

२८३. विवेकदस्सिनाति तदङ्गविवेकादिपञ्चविधविवेकदस्सिना.

२८४. अत्तनो दुट्ठुल्लन्ति सङ्घादिसेसं.

२८८. विवादाधिकरणपच्चयाति अञ्ञेहि, अत्तना वा पुब्बभागे आपन्नपच्चयाति अत्थो. ओमसतीति ‘‘अयं धम्मो, अयं विनयो’’ति विवदन्तो ‘‘त्वं किं जानासी’’तिआदिना ओमसति. तीहि समथेहि सम्मुखाविनयपटिञ्ञातकरणतिणवत्थारकेहि. ‘‘सम्मुखाविनयञ्चेत्थ सब्बत्थ इच्छितब्बतो ‘सम्मुखाविनयेन चेव पटिञ्ञातकरणेन चा’तिआदिना द्वीहिपि योजितं. एस नयो सब्बत्था’’ति वुत्तं.

२९१. ठपेत्वा सत्त आपत्तियोति एत्थ ‘‘किञ्चापि अवसेसा नत्थि, तथापि पटिपाटिया पाटवजननत्थं पुच्छा कता’’ति वुत्तं.

अन्तरपेय्यालं निट्ठितं.