कथिनभेदवण्णना

कथिनअत्थतादिवण्णना

४०३-४. किन्ति कथं. अनादियदानं तावकालिकवत्थु. ‘‘अनागतवसेन अनन्तरा हुत्वा’’ति उदकाहरणादिपयोगस्स धोवनादिपुब्बकरणस्स पच्छा उप्पज्जनतो, धोवनादिकिरियञ्च सन्धाय पयोगकरणतो वुत्तं. पुरेजातपच्चये पनेस पयोगोति अत्थो. एकं धम्मम्पि न लभति अत्तनो पुरेजातस्स नत्थिताय.

कथिनादिजानितब्बविभागवण्णना

४१२. रूपादिधम्मेसूति वण्णगन्धादिअट्ठकेसु. ‘‘वस्सानस्स पच्छिमो मासो’’ति (पारा. २१८) वुत्तत्ता पच्छिमे मासे यस्मिं वा तस्मिं वा दिवसे अत्थरितुं वट्टतीति सिद्धं.

४१५. ‘‘आदिच्चबन्धुनाति वुत्तत्ता थेरवचन’’न्ति वदन्ति.

पलिबोधपञ्हाब्याकरणकथावण्णना

४१५-६. सन्निट्ठानन्तिको कथं बहिसीमाय उद्धरीयति? भिक्खु अकतचीवरं समादाय पक्कमति ‘‘न पच्चेस्स’’न्ति, तस्स बहिसीमागतस्स एवं होति ‘‘नेविमं चीवरं कारेस्स’’न्ति, एवमेतस्स बहिसीमागतस्स उद्धरीयति. कथं अन्तोसीमाय? अकतचीवरं समादाय पक्कमति ‘‘न पच्चेस्स’’न्ति, ततो तत्थ फासुविहारं अलभन्तो तमेव विहारं आगच्छति, तस्स चीवरपलिबोधोयेव ठितो, सो च ‘‘नेविमं चीवरं कारेस्स’’न्ति चित्ते उप्पन्ने छिज्जति, तस्मा ‘‘अन्तोसीमाय उद्धरीयती’’ति वुत्तं. सन्निट्ठानन्तिकं दुविधं ‘‘न पच्चेस्स’’न्ति आवासपलिबोधं छिन्दित्वा ततो पुनपि तमेव विहारं आगन्त्वा ‘‘नेविमं चीवरं कारेस्स’’न्ति सन्निट्ठानं करोति, बहिसीमाय ठत्वा ‘‘नेविमं चीवरं कारेस्सं न पच्चेस्स’’न्ति चित्तुप्पादेन सन्निट्ठानन्तिकं होति. गाथायम्पि ‘‘द्वे पलिबोधा अपुब्बं अचरिम’’न्ति इदं इममेव सन्धाय. ‘‘आसावच्छेदिको कथं अन्तोसीमाय? आसीसितेन ‘तुम्हे विहारमेव पत्थेथ, अहं पहिणिस्सामी’ति वुत्तो पुब्बे ‘न पच्चेस्स’न्ति आवासपलिबोधं छिन्दित्वा गतो पुन तं विहारं गन्त्वा तेन ‘नाहं सक्कोमि दातु’न्ति पहितो होती’’ति लिखितं. ‘‘अत्थारे हि सति उद्धारो नामा’’ति अत्थारं विना उद्धारं न लभन्ति, तस्मा वुत्तं. पुरिमा द्वेति ‘‘द्वे कथिनुद्धारा एकुप्पादा एकनिरोधा’’ति वुत्ताधिकारे पठमं वुत्ता अन्तरब्भारसहुब्भारा. न पक्कमनन्तिकादयो द्वे. एकतो निरुज्झन्तीति उद्धारभावं पापुणन्तीति अत्थो.

कथिनभेदवण्णना निट्ठिता.

पञ्ञत्तिवग्गवण्णना निट्ठिता.