१. समाधिसुत्तवण्णना

२४९. वेदना च पजानातीति सच्चाभिसम्बोधवसेन वुच्चमानवेदनानं पजाननं सातिसयसमाधानपुब्बकन्ति भगवता ‘‘समाहितो’’ति वुत्तन्ति आह ‘‘उपचारेन वा अप्पनाय वा समाहितो’’ति. वेदनाति तिस्सोपि वेदना. दुक्खसच्चवसेनाति दुक्खसच्चभावेन, परिजाननवसेनाति अत्थो. सम्भवन्ति समुदयं तण्हाविज्जाकम्मफस्सादिप्पभेदं उप्पत्तिकारणं. तेनाह ‘‘समुदयसच्चवसेन पजानाती’’ति. यत्थाति यंनिमित्तं, यं आगम्म कामतण्हाविज्जादिनिरोधा वेदनानिरोधो, तेसं अयं निरोधो. निब्बानं आरब्भ अरियमग्गप्पवत्तिया हि निब्बानं वेदनानिरोधोति वुत्तो. खयं गमेतीति खयगामी, तं खयगामिनं. छातं वुच्चति तण्हा कामानं पातुकामतावसेन पवत्तनतो, अच्चन्तमेव समुच्छिन्नत्ता नत्थि एतस्मिं छातन्ति निच्छातो. तेनाह ‘‘नित्तण्हो’’ति. सम्मसनचारवेदनाति सम्मसनूपचारवेदना. द्वीहि पदेहीति ‘‘समाहितो सम्पजानो’’ति इमेहि द्वीहि. ‘‘सतो’’ति पन इदं सम्पजानपदस्सेव उपब्रूहनन्ति अधिप्पायो. सेसेहि चतूहि चतुसच्चं कथितं, इतरेहि पन द्वीहि चतुसच्चबुज्झनमेव कथितं. सब्बसङ्गाहिकोति सब्बसभावधम्मानं सङ्गण्हनको. तेनाह ‘‘चतुभूमकधम्मपरिच्छेदो वुत्तो’’ति.

समाधिसुत्तवण्णना निट्ठिता.