४. कामगुणसुत्तवण्णना
११७. चेतसोति करणे सामिवचनं. चित्तेन संफुसनं नाम अनुभवोति आह ‘‘चित्तेन अनुभूतपुब्बा’’ति. उतुत्तयानुरूपतावसेन पासादत्तयं, तं वसेन तिविधनाटकभेदो. मनोरम्मतामत्तेन कामगुणं कत्वा दस्सितं, न कामवसेन. न हि अभिनिक्खमनतो उद्धं बोधिसत्तस्स कामवितक्का भूतपुब्बा. तेनाह मारो पापिमा –
‘‘सत्त वस्सानि भगवन्तं, अनुबन्धिं पदापदं;
ओतारं नाधिगच्छिस्सं, सम्बुद्धस्स सतीमतो’’ति. (सु. नि. ४४८);
मेत्तेय्यो नामातिआदि अनागतारम्मणदस्सनमत्तं, न बोधिसत्तस्स एवं उप्पज्जतीति. अत्ता पियायितब्बरूपो एतस्साति अत्तरूपो, उत्तरपदे पुरिमपदलोपेनाति ‘‘अत्तनो हितकामजातिकेना’’ति अत्थो वुत्तो. अत्तरूपेनाति वा पीतिसोमनस्सेहि गहितसभावेन तुट्ठपहट्ठेन उदग्गुदग्गेन. अप्पमादोति अप्पमज्जनं कुसलधम्मेसु अखण्डकारिताति आह ‘‘सातच्चकिरिया’’ति. अवोस्सग्गोति चित्तस्स कामगुणेसु अवोस्सज्जनं पक्खन्दितुं अप्पदानं. पुरिमो विकप्पो कुसलानं धम्मानं करणवसेन दस्सितो, पच्छिमो अकुसलानं अकरणवसेन. द्वे धम्माति अप्पमादो सतीति द्वे धम्मा. अप्पमादो सति च तथा पवत्ता चत्तारो कुसलधम्मक्खन्धा वेदितब्बा. कत्तब्बाति पवत्तेतब्बा.
तस्मिं आयतनेति तस्मिं निब्बानसञ्ञिते कारणे पटिवेधे. तं कारणन्ति छन्नं आयतनानं कारणं. सळायतनं निरुज्झति एत्थाति सळायतननिरोधो वुच्चति निब्बानं. तेनाह ‘‘निब्बानं. तं सन्धाया’’तिआदि. निब्बानस्मिन्ति निब्बानम्हि.
कामगुणसुत्तवण्णना निट्ठिता.