१७८. सीहसेनापतिवत्थुकथा

२९०. धम्मस्स च अनुधम्मन्ति एत्थ धम्मसद्दो कारणत्थोति आह ‘‘कारणस्स अनुकारण’’न्ति. ‘‘परेही’’ति पदं ‘‘वुत्त’’इति पदे कत्ता. ‘‘वुत्तकारणेना’’तिपदं ‘‘सकारणो’’तिपदे करणं. कोचि अप्पमत्तकोपि तुम्हाकं वादोति योजना. ‘‘विञ्ञूही’’ति पदं ‘‘गरहितब्ब’’इति पदे कत्ता. ‘‘गरहितब्बकारण’’न्ति पदं ‘‘न आगच्छती’’ति पदे कम्मं. अनब्भक्खातुकामाति एत्थ अभित्यूपसग्गो अभिभवनत्थो आपुब्बो खाधातु पकथनत्थोति आह ‘‘अभिभवित्वा न आचिक्खितुकामा’’ति.

२९३. अनुविच्चकारन्ति एत्थ अनुविच्चसद्दो विचधातु त्वापच्चयन्तोति आह ‘‘अनुविचित्वा’’ति. ‘‘चिन्तेत्वा’’ति इमिना विचधातुया ञाणत्थं दस्सेति. ‘‘कातब्ब’’न्ति इमिना कातब्बन्ति कारन्ति वचनत्थं दस्सेति. पटाकन्ति धजपटाकं. ‘‘आहिण्डेय्यु’’न्ति इमिना परियायेय्युन्ति एत्थ परिपुब्बआपुब्ब याधातुया गत्यत्थं दस्सेति. पाळियं ‘‘परिहरेय्यु’’न्तिपि पाठो. आहिण्डेय्युन्ति आहिण्डन्ति. मुद्धजो ततियक्खरो. ओपानभूतन्ति एत्थ ओपानो विय भूतो ओपानभूतोति अत्थं दस्सेन्तो आह ‘‘पटियत्तउदपानो विय ठित’’न्ति. ‘‘उदपानो’’ति इमिना ओपानसद्दो उदपानत्थोति दस्सेति. उदपानो हि सब्बे जना ओसरित्वा पिवन्ति एत्थाति ओपानोति वुच्चति. इमेसन्ति निगण्ठानं. हीति सच्चं, यस्मा वा. सम्पत्तानं दानं दातब्बमेव, तस्मा मा उपच्छिन्दित्थाति योजना. उद्दिस्साति त्वापच्चयन्तसद्दो ‘‘कत’’न्ति उत्तरपदेन समासोति आह ‘‘उद्दिसित्वा कत’’न्ति. एसेव नयो ‘‘पटिच्चकम्म’’न्ति एत्थापि.

२९४. पटिच्चकम्मन्ति एतं नामं निमित्तकम्मस्स अधिवचनन्ति योजना. योति यो कोचि जनो. वधकस्स पाणघातकम्मं होति विय, तस्सापि होतीति योजना. न जीरन्तीति एत्थ जरधातु गत्यत्थोति आह ‘‘न गच्छन्ती’’ति.