१. सुरापानसिक्खापद-अत्थयोजना

३२६. सुरापानवग्गस्स पठमे भद्दा वति एत्थाति भद्दवतिकाति च, भद्दा वति भद्दवति, सा एत्थ अत्थीति भद्दवतिकाति च अत्थं दस्सेन्तो आह ‘‘सो’’तिआदि. सोति गामो लभीति सम्बन्धो. पथं गच्छन्तीति पथाविनोति कते अद्धिकायेवाति आह ‘‘अद्धिका’’ति. अद्धं गच्छन्तीति अद्धिका. ‘‘पथिका’’तिपि पाठो, अयमेवत्थो. ‘‘तेजसा तेज’’न्तिपदानि सम्बन्धापेक्खानि च होन्ति, पदानं समानत्ता सम्बन्धो च समानोति मञ्ञितुं सक्कुणेय्या च होन्ति, तस्मा तेसं सम्बन्धञ्च तस्स असमानतञ्च दस्सेतुं वुत्तं ‘‘अत्तनो तेजसा नागस्स तेज’’न्ति. ‘‘आनुभावेना’’तिइमिना पन तेजसद्दस्स अत्थं दस्सेति. कपोतस्स पादो कपोतो उपचारेन, तस्स एसो कापोतो, वण्णो. कापोतो विय वण्णो अस्साति कापोतिकाति दस्सेन्तो आह ‘‘कपोतपादसमवण्णरत्तोभासा’’ति. पसन्नसद्दस्स पसादसद्धादयो निवत्तेतुं ‘‘सुरामण्डस्सेतं अधिवचन’’न्ति वुत्तं. पञ्चाभिञ्ञस्स सतोति पञ्चाभिञ्ञस्स समानस्स सागतस्साति योजना.

३२८. ‘‘मधुकपुप्फादीनं रसेन कतो’’तिइमिना पुप्फानं रसेन कतो आसवो पुप्फासवोति वचनत्थं दस्सेति. एस नयो ‘‘फलासवो’’तिआदीसुपि. सुरामेरयानं विसेसं दस्सेतुं वुत्तं ‘‘सुरा नामा’’तिआदि. पिट्ठकिण्णपक्खित्ताति पिट्ठेन च किण्णेन च पक्खित्ता कता वारुणीति सम्बन्धो. किण्णाति च सुराय बीजं. तञ्हि किरन्ति नानासम्भारानि मिस्सीभवन्ति एत्थाति किण्णाति वुच्चति. तस्सायेव मण्डेति योजना. सुरनामकेन एकेन वनचरकेन कताति सुरा. मदं जनेतीति मेरयं.

३२९. लोणसोवीरकन्ति एवंनामकं पानं. सुत्तन्तिपि एवमेव. तस्मिन्ति सूपसंपाके. तेलं पन पचन्तीति सम्बन्धो. नत्थि तिखिणं मज्जं एत्थाति अतिखिणमज्जं, अतिखिणमज्जे तस्मिंयेव तेलेति अत्थो. यं पनाति तेलं पन. तिखिणं मज्जं इमस्स तेलस्साति तिखिणमज्जं. यत्थाति तेले. अरिट्ठोति एवंनामकं भेसज्जं. तन्ति अरिट्ठं, ‘‘सन्धाया’’तिपदे अवुत्तकम्मं. एतन्ति ‘‘अमज्जं अरिट्ठ’’न्तिवचनं, ‘‘वुत्त’’न्तिपदे वुत्तकम्मन्ति. पठमं.