८. वेहासकुटिसिक्खापदं

१२९. अट्ठमे अच्छन्नतलत्ता उपरि वेहासो एतिस्साति उपरिवेहासा, सा च सा कुटि चेति उपरिवेहासकुटीति दस्सेन्तो आह ‘‘उपरिअच्छन्नतलाया’’ति. तस्सा कुटिया सरूपं दस्सेतुं वुत्तं ‘‘द्विभूमिककुटिया वा’’तिआदि. ‘‘मञ्च’’न्ति पदं ‘‘अभी’’तिउपसग्गेन सम्बन्धितब्बन्ति आह ‘‘अभिभवित्वा’’ति. ‘‘निसीदती’’ति किरियापदेन वा योजेतब्बोति आह ‘‘भुम्मत्थे वा’’तिआदि. एतन्ति ‘‘मञ्च’’न्तिपदे एतं वचनं उपयोगवचनं. अथ वा एतन्ति ‘‘मञ्च’’न्तिपदं उपयोगवचनवन्तं. एत्थ च पच्छिमसम्बन्धे अभीत्यूपसग्गो पदालङ्कारमत्तो पदविभूसनमत्तोति आह ‘‘अभीति इदं पना’’तिआदि. पदसोभणत्थन्ति पदस्स अलङ्कारत्थं विभूसनत्थं पदस्स फुल्लितत्थन्ति अधिप्पायो. निपतित्वाति एत्थ नीत्यूपसग्गो धात्वत्थानुवत्तकोति आह ‘‘पतित्वा’’ति. अथ वा निक्खन्तत्थवाचकोति आह ‘‘निक्खमित्वा वा’’ति. इमिना नीत्यूपसग्गस्स धात्वत्थविसेसकतं दीपेति, निक्खन्तो हुत्वा पतित्वाति अत्थो. हीति यस्मा. आणीति अग्गखीला.

१३१. या कुटि सीसं न घट्टेति, सा असीसघट्टा नामाति योजना. ‘‘पमाणमज्झिमस्सा’’तिइमिना थाममज्झिमं निवत्तेति. सब्बहेट्ठिमाहीति सब्बेसं दब्बसम्भारानं हेट्ठा ठिताहि. तुलाहीति गेहथम्भानमुपरि वित्थारवसेन ठितेहि कट्ठविसेसेहि. इमिना अट्ठकथावचनेन च तुलाय सरूपं पाकटं. केचि पन तुलाय सरूपं अञ्ञथा वदन्ति. एतेनाति ‘‘मज्झिमस्स पुरिसस्स असीसघट्टा’’तिवचनेन दस्सिता होतीति सम्बन्धो. हीति सच्चं. या काचि कुटि वुच्चतीति योजना. उपरीति द्विभूमिककुटियं भूमितो उपरि भूमियं. अच्छन्नतलाति अनुल्लोचतला, अवितानतलाति अत्थो. इध पनाति इमस्मिं पन सिक्खापदे.

१३३. हीति सच्चं, यस्मा वा. यायन्ति या अयं कुटि. तत्थाति तस्सं सीसघट्टकुटियं. अनोणतेन भिक्खुनाति योजना. यस्साति कुटिया. अपरिभोगन्ति न परिभुञ्जितब्बं, न परिभुञ्जनारहन्ति अत्थो. पताणीति पतनस्स निवारणा आणि अग्गखीला. सा हि आबन्धं नयति पवत्तेतीति आणीति वुच्चति. यत्थाति यस्मिं मञ्चपीठे. न निप्पतन्तीति निक्खन्तो हुत्वा न पतन्ति. आहच्चपादकेति अङ्गे आहनित्वा विज्झित्वा तत्थ पवेसितपादके. नागदन्तकादीसूति नागस्स दन्तो वियाति नागदन्तको, सदिसत्थे को, सो आदि येसं तेति नागदन्तकादयो, तेसु. आदिसद्देन भित्तिखीलादयो सङ्गण्हातीति. अट्ठमं.