५. दुतियसेनासनसिक्खापदं

११६. पञ्चमे मञ्चकभिसीति मञ्चे अत्थरितब्बो मञ्चको, सोयेव भिसीति मञ्चकभिसि. एवं पीठकभिसिपि. पावारो कोजवोति द्वेयेव पच्चत्थरणन्ति वुत्ताति आह ‘‘पावारो’’तिआदि. वुत्तन्ति अट्ठकथासु वुत्तं. दुतियातिक्कमेति दुतियपादातिक्कमे. सेनासनतोति सचे एकं सेनासनं होति, ततो. अथ बहूनि सेनासनानि होन्ति, सब्बपच्छिमसेनासनतो. एको लेड्डुपातो सेनासनस्स उपचारो होति, एको परिक्खेपारहोति आह ‘‘द्वे लेड्डुपाता’’ति.

सचे भिक्खु, सामणेरो, आरामिको चाति तयो होन्ति, भिक्खुं अनापुच्छित्वा सामणेरो वा आरामिको वा न आपुच्छितब्बो. अथ सामणेरो, आरामिको चाति द्वे होन्ति, सामणेरं अनापुच्छित्वा आरामिकोव न आपुच्छितब्बोति दस्सेन्तो आह ‘‘भिक्खुम्हि सती’’तिआदि. तीसुपि असन्तेसु आपुच्छितब्बविधिं दस्सेतुं वुत्तं ‘‘तस्मिम्पि असती’’तिआदि. येनाति उपासकेन, ‘‘कारितो’’ति पदे कत्ता. तस्साति विहारसामिकस्स. तस्मिम्पि असति गन्तब्बन्ति योजना. पासाणेसूति पासाणफलकेसु. सचे उस्सहतीति सचे सक्कोति. उस्सहन्तेन भिक्खुना ठपेतब्बन्ति योजना. तेपीति उपासकापि, न सम्पटिच्छन्तीति सम्बन्धो. तत्थाति दारुभण्डादीसु.

परिच्छेदाकारेन वेणीयति दिस्सतीति परिवेणं. ‘‘अथ खो’’ति पदं ‘‘वेदितब्ब’’न्ति पदे अरुचिलक्खणं. ‘‘आसन्ने’’ति इमिना उपचारसद्दस्स उपट्ठानत्थअञ्ञरोपनत्थे निवत्तेति. यस्मा वम्मिकरासियेव होति, तस्माति योजना. उपचिनन्तीति उपचिका, ताहि निमित्तभूताहि पलुज्जति नस्सतीति अत्थो. सेनासनन्ति विहारं. खायितुन्ति खादितुं, अयमेव वा पाठो. तन्ति मञ्चपीठं. मञ्चपीठं विहारे अपञ्ञपेत्वा विहारूपचारे पञ्ञापनस्स विसेसफलं दस्सेतुं आह ‘‘विहारूपचारे पना’’तिआदि. विहारूपचारे पञ्ञपितन्ति सम्बन्धो.

११८. ‘‘गच्छन्तेना’’ति पदं ‘‘गन्तब्ब’’न्ति पदे कत्ता. तथेवाति यथा पुरिमभिक्खु करोति, तथेव. वसन्तेन भिक्खुना पटिसामेतब्बन्ति योजना. रत्तिट्ठानन्ति रत्तिं वसनट्ठानं.

या दीघसाला वा या पण्णसाला वा उपचिकानं उट्ठानट्ठानं होति, ततोति योजना. तस्मिन्ति दीघसालादिके. हीति सच्चं, यस्मा वा, सन्तिट्ठन्तीति सम्बन्धो. सिलुच्चयोति पब्बतो, तस्मिं लेणं सिलुच्चयलेणं, पब्बतगुहाति अत्थो. उपचिकासङ्काति उपचिकानं उट्ठानट्ठानन्ति आसङ्का. ततोति पासाणपिट्ठियं वा पासाणथम्भेसु वा कतसेनासनादितो. आगन्तुको यो भिक्खु अनुवत्तन्तो वसतीति सम्बन्धो. सोति आगन्तुको भिक्खु. पुन सोति आगन्तुको भिक्खुयेव. ततोति गहेत्वा इस्सरियेन वसनतो. उभोपीति आवासिकोपि आगन्तुकोपि द्वे भिक्खू. तेसूति द्वीसु तीसु. पच्छिमस्साति सब्बपच्छिमस्स. आभोगेनाति आभोगमत्तेन मुत्ति नत्थि, आपुच्छितब्बमेवाति अधिप्पायो. अञ्ञतोति अञ्ञावासतो. अञ्ञत्राति अञ्ञस्मिं आवासे. तत्थेवाति आनीतावासेयेव. तेनाति वुड्ढतरेन, ‘‘सम्पटिच्छिते’’ति पदे कत्ता. सम्पटिच्छितेति वुड्ढतरेन सम्पटिच्छितेपि इतरस्स गन्तुं वट्टति आपुच्छितत्ताति वदन्ति. नट्ठं वाति नट्ठे वा सेनासने सति गीवा न होतीति योजना. अञ्ञस्साति अविस्सासिकपुग्गलस्स. नट्ठानीति नट्ठेसु मञ्चपीठेसु सन्तेसु.

वुड्ढतरो भिक्खु च इस्सरियो च यक्खो च सीहो च वाळमिगो च कण्हसप्पो च वुड्ढ…पे… कण्हसप्पा, ते आदयो येसं तेति वुड्ढ…पे… कण्हसप्पादयो, तेसु. आदिसद्देन पेतादयो सङ्गण्हाति. यत्थाति यस्मिं ठाने. अस्साति भिक्खुनो. ‘‘पलिबुद्धो’’ति पदस्स अत्थं दस्सेतुं वुत्तं ‘‘उपद्दुतो’’ति. पञ्चमं.