६. सुरुसुरुवग्ग-अत्थयोजना

६२७. ‘‘सुरुसुरू’’ति एवं सद्दन्ति ‘‘सुरुसुरू’’ति एवं अनुकरणरवं. दवनं कीळनन्ति इमिना वचनत्थेन परिहासो दवो नामाति आह ‘‘दवोति परिहासवचन’’न्ति. तन्ति सो दवो. लिङ्गविपल्लासो हेस. न कातब्बं न कातब्बोति सम्बन्धो. सिलकबुद्धोति सिलाय कतो, सिलेन नियुत्तो वा बुद्धो. अपटिबुद्धोति अपटिविद्धो बुद्धो, परिहासवचनमेतं. गोधम्मोति गुन्नं धम्मो. अजधम्मोति अजानं धम्मो. मिगसङ्घोति मिगानं सङ्घो. पसुसङ्घोति पसूनं सङ्घो.

६२८. ‘‘भुञ्जन्तेना’’ति पदं ‘‘निल्लेहितु’’न्ति पदे भावकत्ता.

६३१. एवंनामकेति ‘‘कोकनुद’’न्ति एवं नामं अस्स पासादस्साति एवंनामको, पासादो, तस्मिं. ‘‘पदुमसण्ठानो’’ति इमिना पासादस्स सदिसूपचारेन ‘‘कोकनुदो’’ति नामलभनं दस्सेति. तेनाति पदुमसण्ठानत्ता. अस्साति पासादस्स. पुग्गलिकम्पीति परपुग्गलसन्तकं गहेतब्बं ‘‘अत्तनो सन्तकम्पी’’ति अत्तपुग्गलसन्तकस्स विसुं गय्हमानत्ता. सङ्खम्पीति पानीयसङ्खम्पि. सरावम्पीति पानीयसरावम्पि. थालकम्पीति पानीयथालकम्पि.

६३२. ‘‘उद्धरित्वा’’ति सामञ्ञतो वुत्तवचनस्स कम्मापादानानि दस्सेतुं वुत्तं ‘‘सित्थानि उदकतो’’ति. भिन्दित्वाति चुण्णविचुण्णानि कत्वा. बहीति अन्तरघरतो बहि.

६३४. सेतच्छत्तन्ति एत्थ सेतसद्दो पण्डरपरियायोति आह ‘‘पण्डरच्छत्त’’न्ति. वत्थपलिगुण्ठितन्ति वत्थेहि समन्ततो वेठितं. सेतं छत्तं सेतच्छत्तं. किळञ्जेहि कतं छत्तं किळञ्जच्छत्तं. पण्णेहि कतं छत्तं पण्णच्छत्तं. मण्डलेन बद्धं मण्डलबद्धं. सलाकाहि बद्धं सलाकबद्धं. तानीति तीणि छत्तानि. हीति सच्चं. यम्पि एकपण्णच्छत्तन्ति योजना. एतेसूति तीसु छत्तेसु. अस्साति यस्स कस्सचि गहट्ठस्स वा पब्बजितस्स वा. सोति यो कोचि गहट्ठो वा पब्बजितो वा. छत्तपादुकाय वाति छत्तदण्डनिक्खेपनाय पादुकाय वा. एत्थाति इमस्मिं सिक्खापदे.

६३५. मज्झिमस्साति पमाणमज्झिमस्स. ‘‘चतुहत्थप्पमाणो’’तिइमिना चतुहत्थतो ऊनातिरेको दण्डो न दण्डो नामाति दस्सेति. दण्डो पाणिम्हि अस्साति वचनत्थं अतिदिसन्तो आह ‘‘वुत्तनयेनेवा’’ति.

६३६. ‘‘सत्थपाणिम्ही’’ति एत्थ असि एव अधिप्पेतोति आह ‘‘असि’’न्ति. असिन्ति खग्गं.

६३७. ‘‘आवुधं नाम चापो कोदण्डो’’ति पाळियं वुत्तवचनं उपलक्खणमेवाति दस्सेन्तो आह ‘‘आवुधपाणिस्साति एत्था’’तिआदि. सब्बापि धनुविकति आवुधन्ति वेदितब्बाति योजना. यथा असिं सन्नहित्वा ठितो सत्थपाणीति सङ्ख्यं न गच्छति, एवं धनुं कण्ठे पटिमुक्को आवुधपाणीति आह ‘‘सचे पना’’तिआदि, इमिना आवुधो पाणिना गहितोयेव आवुधपाणि नामाति दस्सेतीति. छट्ठो वग्गो.