३. खम्भकतवग्ग-अत्थयोजना
५९६. खम्भो कतो येनाति खम्भकतो. खम्भोति च पटिबद्धो. कत्थ पटिबद्धोति आह ‘‘कटियं हत्थं ठपेत्वा’’ति. ससीसं अवगुण्ठयति परिवेठतीति ओगुण्ठितोति आह ‘‘ससीसं पारुतो’’ति.
६००. उद्धं एका कोटि इमिस्सा गमनायाति उक्कुटिकाति दस्सेन्तो आह ‘‘उक्कुटिका वुच्चती’’तिआदि. एत्थाति ‘‘उक्कुटिकाया’’तिपदे.
६०१. हत्थपल्लत्थीकदुस्सपल्लत्थीकेसु द्वीसु दुस्सपल्लत्थिके आयोगपल्लत्थीकापि सङ्गहं गच्छतीति आह ‘‘आयोगपल्लत्थिकापि दुस्सपल्लत्थिका एवा’’ति.
६०२. सतिया उपट्ठानं सक्कच्चन्ति आह ‘‘सतिंउपट्ठपेत्वा’’ति.
६०३. पिण्डपातं देन्तेपीति पिण्डपातं पत्ते पक्खिपन्तेपि. पत्ते सञ्ञा पत्तसञ्ञा, सा अस्सत्थीति पत्तसञ्ञी. ‘‘कत्वा’’ तिइमिना किरियाविसेसनभावं दस्सेति.
६०४. समसूपकं पिण्डपातन्ति एत्थ सूपपिण्डपातानं समउपड्ढभावं आसङ्का भवेय्याति आह ‘‘समसूपको नामा’’तिआदि. यत्थाति पिण्डपाते. भत्तस्स चतुत्थभागपमाणो सूपो होति, सो पिण्डपातो समसूपको नामाति योजना. ओलोणी च साकसूपेय्यञ्च मच्छरसो च मंसरसो चाति द्वन्दो. तत्थ ओलोणीति एका ब्यञ्जनविकति. साकसूपेय्यन्ति सूपस्स हितं सूपेय्यं, साकमेव सूपेय्यं साकसूपेय्यं. इमिना सब्बापि साकसूपेय्यब्यञ्जनविकति गहिता. मच्छरसमंसरसादीनीति एत्थ आदिसद्देन अवसेसा सब्बापि ब्यञ्जनविकति सङ्गहिता. तं सब्बं रसानं रसो रसरसोति कत्वा ‘‘रसरसो’’ति वुच्चति.
६०५. समपुण्णं समभरितन्ति वेवचनमेव. थूपं कतो थूपीकतोति अत्थं दस्सेन्तो आह ‘‘थूपीकतो नामा’’तिआदि.
तत्थाति ‘‘थूपीकत’’न्तिआदिवचने. तेसन्ति अभयत्थेरतिपिटकचूळनागत्थेरानं. इति पुच्छिंसु, तेसञ्च थेरानं वादं आरोचेसुन्ति योजना. थेरोति चूळसुमनत्थेरो. एतस्साति तिपिटकचूळनागत्थेरस्स. सत्तक्खत्तुन्ति सत्त वारे. कुतोति कस्साचरियस्स सन्तिका. तस्माति यस्मा यावकालिकेन परिच्छिन्नो, तस्मा. आमिसजातिकं यागुभत्तं वा फलाफलं वाति योजना. तञ्च खोति तञ्च समतित्थिकं. इतरेन पनाति नाधिट्ठानुपगेन पत्तेन पन. यं पूवउच्छुखण्डफलाफलादि हेट्ठा ओरोहति, तं पूवउच्छुखण्डफलाफलादीति योजना. पूववटंसकोति एत्थ वटंसकोति उत्तंसो. सो हि उद्धं तसीयते अलङ्करीयतेति वटंसोति वुच्चति उकारस्स वकारं, तकारस्स च टकारं कत्वा, सोयेव वटंसको, मुद्धनि पिलन्धितो एको अलङ्कारविसेसो. पूवमेव तंसदिसत्ता पूववटंसको, तं. पुप्फवटंसको च तक्कोलकटुकफलादिवटंसको चाति द्वन्दो, ते.
इधाति इमस्मिं सिक्खापदे. ननु सब्बथूपीकतेसु पटिग्गहणस्स अकप्पियत्ता परिभुञ्जनम्पि न वट्टतीति आह ‘‘सब्बत्थ पना’’तिआदि. तत्थ सब्बत्थाति सब्बेसु थूपीकतेसूति. ततियो वग्गो.