१. देसनाहारवण्णना

तत्थ ये उपादानक्खन्धधम्मे उपादाय पथवीआदिभूतादिभेदा पञ्ञत्ति, ते पञ्ञत्तिपटिपादनभावेन जातिजरामरणविसेसनदुक्खपरियायेन च वुत्ता तण्हावज्जा तेभूमकधम्मा दुक्खसच्चं. मञ्ञनाभिनन्दननन्दीपरियायेहि वुत्ता तण्हा समुदयसच्चं. अयं ताव सुत्तन्तनयो. अभिधम्मनये पन यथावुत्ततण्हाय सद्धिं ‘‘अस्सुतवा’’तिआदिना दीपिता अविज्जादयो, मञ्ञनापरियायेन गहिता मानदिट्ठियो, भवपदेन गहितो कम्मभवो चाति सब्बेपि किलेसाभिसङ्खारा समुदयसच्चं. उभिन्नं अप्पवत्ति निरोधसच्चं. अरियधम्मग्गहणेन, परिञ्ञाभिक्खुसेक्खाभिञ्ञागहणेहि, रागादिखयवचनेहि, सम्मासम्बोधिगहणेन च मग्गसच्चं. केचि पन तण्हाक्खयादिवचनेहि निरोधसच्चं उद्धरन्ति, तं अट्ठकथाय विरुज्झति तत्थ तण्हाक्खयादीनं मग्गकिच्चभावस्स उद्धटत्ता.

तत्थ समुदयेन अस्सादो, दुक्खेन आदीनवो, मग्गनिरोधेहि निस्सरणं, तेसं भिक्खूनं मानभञ्जनं फलं, तथा ‘‘यथावुत्तविभागावबोधो’’तिआदिना वुत्तं पयोजनञ्च. तस्स निप्फत्तिकारणत्ता देसनाय विचित्तता चतुन्नं पुग्गलानं याथावतो सभावूपधारणञ्च उपायो, पथवीआदीसु पुथुज्जनादीनं पवत्तिदस्सनापदेसेन पथवीआदयो एकन्ततो परिजानितब्बा, मञ्ञना च पहातब्बाति अयमेत्थ भगवतो आणत्तीति. अयं देसनाहारो.