२. उय्योजनसिक्खापदवण्णना

गामं वा निगमं वाति एत्थ नगरम्पि गामग्गहणेनेव गहितन्ति दट्ठब्बं. पविसिस्सामाति एत्थ गहेत्वा ‘‘गन्त्वा’’ति पाठसेसो, असमन्नाहारो वा तस्सा इत्थिया तस्मिं गामे सन्निहितभावं अजानन्तो वा ‘‘एहावुसो, गामं वा निगमं वा पिण्डाय पविसिस्सामा’’ति भिक्खुं गहेत्वा गन्त्वाति अत्थो. यं किञ्चि आमिसन्ति यागुआदिकं यं किञ्चि आमिसं. उय्योजेय्याति अत्तनो कीळानुरूपं इत्थिं दिस्वा उय्योजेय्य पहिणेय्य. तेनाह ‘‘मातुगामेन सद्धि’’न्तिआदि. आदिसद्देन वुत्तावसेसं कायवचीद्वारवीतिक्कमं सङ्गण्हाति. ‘‘गच्छा’’तिआदीनि वत्वाति ‘‘गच्छावुसो, न मे तया सद्धिं कथा वा निसज्जा वा फासु होति, एककस्स मे कथा वा निसज्जा वा फासु होती’’ति (पाचि. २७५) वत्वा. एतं अनाचारमेवाति एतं यथावुत्तं हसनादिअनाचारमेव. न अञ्ञं पतिरूपं कारणन्ति ठपेत्वा वुत्तप्पकारं अनाचारं उभिन्नं एकतो न यापनादिं अञ्ञं पतिरूपकारणं पच्चयं करित्वा न होतीति अत्थो. अस्साति उय्योजकस्स. सोति यो उय्योजितो, सो.

अनुपसम्पन्नेति सामणेरे. सोव इध अनुपसम्पन्नोति अधिप्पेतोति वदन्ति. उभिन्नम्पीति उपसम्पन्नस्स वा अनुपसम्पन्नस्स वाति द्विन्नम्पि. कलिसासनारोपनेति (पाचि. अट्ठ. २७७) कलीति कोधो, तस्स सासनं आणं कलिसासनं, तस्सारोपनेति अत्थो, ‘‘अप्पेव नाम इमिनापि उब्बाळ्हो पक्कमेय्या’’ति कोधवसेन ठाननिसज्जादीसु दोसं दस्सेत्वा ‘‘पस्सथ भो इमस्स ठानं निसज्जं आलोकितं विलोकितं, खाणु विय तिट्ठति, सुनखो विय निसीदति, मक्कटो विय इतो चितो च विलोकेती’’ति एवं अमनापवचनस्स भणनेति वुत्तं होति. सुद्धचित्तेन पनेवं भणने दोसो नत्थि. एवमादीहीति एत्थ आदिसद्देन ‘‘महग्घं भण्डं पस्सित्वा लोभधम्मं उप्पादेस्सती’’ति उय्योजेति, ‘‘मातुगामं पस्सित्वा अनभिरतिं उप्पादेस्सती’’ति उय्योजेति, ‘‘गिलानस्स वा ओहिय्यकस्स वा विहारपालस्स वा यागुं वा भत्तं वा खादनीयं वा नीहरा’’ति उय्योजेति, ‘‘न अनाचारं आचरितुकामो सति करणीये उय्योजेती’’ति (पाचि. २७८) एतेसं गहणं.

उय्योजनसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.