ओतरणहारवण्णना
आघातग्गहणेन सङ्खारक्खन्धसङ्गहो, तथा अनभिरद्धिगहणेन. अप्पच्चयग्गहणेन वेदनाक्खन्धसङ्गहोति इदं खन्धमुखेन ओतरणं. तथा आघातादिग्गहणेन धम्मायतनं धम्मधातु दुक्खसच्चं समुदयसच्चं वा गहितन्ति इदं आयतनमुखेन धातुमुखेन सच्चमुखेन च ओतरणं. तथा आघातादीनं सहजाता अविज्जा हेतुसहजातअञ्ञमञ्ञनिस्सयसम्पयुत्तअत्थिअविगतपच्चयेहि पच्चयो होति, असहजाता पन अनन्तरसमनन्तरअनन्तरूपनिस्सयनत्थिविगतासेवनपच्चयेहि पच्चयो होति, अनन्तरा उपनिस्सयवसेनेव पच्चयो होति. तण्हाउपादानादीनं, फस्सादीनम्पि तेसं सहजातानं असहजातानञ्च यथारहं पच्चयभावो वत्तब्बो. कोचि पनेत्थ अधिपतिवसेन, कोचि कम्मवसेन, कोचि आहारवसेन, कोचि इन्द्रियवसेन, कोचि झानवसेन, कोचि मग्गवसेनपि पच्चयो होतीति. अयम्पि विसेसो वेदितब्बोति इदं पटिच्चसमुप्पादमुखेन ओतरणं. आनन्दादीनम्पि इमिनाव नयेन खन्धादिमुखेन ओतरणं विभावेतब्बं.
तथा सीलं पाणातिपातादीहि विरतिचेतना, अब्यापादादिचेतसिकधम्मा च, पाणातिपातादयो चेतनाव, तेसं तदुपकारकधम्मानञ्च लज्जादयादीनं सङ्खारक्खन्धधम्मायतनादिसङ्गहो, पुरिमनयेनेव खन्धादिमुखेन च ओतरणं विभावेतब्बं. एस नयो ञाणदिट्ठिवेदनाअविज्जातण्हादिग्गहणेसु. निस्सरणअनुपादाविमुत्तिगहणेसु असङ्खतधातुवसेनपि धातुमुखेन ओतरणं विभावेतब्बं. तथा ‘‘वेदनानं…पे… अनुपादाविमुत्तो’’ति एतेन भगवतो सीलादयो पञ्च धम्मक्खन्धा, सतिपट्ठानादयो च बोधिपक्खियधम्मा पकासिता होन्तीति तं मुखेनपि ओतरणं वेदितब्बं. ‘‘तदपि फस्सपच्चया’’ति दिट्ठिपञ्ञापनस्स पच्चयाधीनवुत्तितादीपनेन अनिच्चतामुखेन ओतरणं, तथा एवंधम्मताय पटिच्चसमुप्पादमुखेन ओतरणं, अनिच्चस्स दुक्खानत्तभावतो अप्पणिहितमुखेन सुञ्ञतामुखेन च ओतरणं. सेसपदेसुपि एसेव नयोति अयं ओतरणो हारो.