देसनाहारवण्णना

तत्थ ‘‘अत्ता, लोको’’ति च दिट्ठिया अधिट्ठानभावेन, वेदनाफस्सायतनादिमुखेन च गहितेसु पञ्चसु उपादानक्खन्धेसु तण्हावज्जा पञ्चुपादानक्खन्धा दुक्खसच्चं. तण्हा समुदयसच्चं. सा पन परितस्सनाग्गहणेन ‘‘तण्हागतान’’न्ति, ‘‘वेदनापच्चया तण्हा’’ति च सरूपेनेव समुदयग्गहणेन, भवनेत्तिग्गहणेन च पाळियं गहिताव. अयं ताव सुत्तन्तनयो. अभिधम्मनयेन पन आघातानन्दादिवचनेहि, आतप्पादिपदेहि, चित्तप्पदोसवचनेन, सब्बदिट्ठिदीपकपदेहि, कुसलाकुसलग्गहणेन, भवग्गहणेन, सोकादिग्गहणेन, तत्थ तत्थ समुदयग्गहणेन चाति सङ्खेपतो सब्बलोकियकुसलाकुसलधम्मविभावनपदेहि गहिता कम्मकिलेसा समुदयसच्चं. उभिन्नं अप्पवत्ति निरोधसच्चं. तस्स तत्थ तत्थ वेदनानं अत्थङ्गमनिस्सरणपरियायेहि, पच्चत्तं निब्बुतिवचनेन, अनुपादाविमुत्तिवचनेन च पाळियं गहणं वेदितब्बं. निरोधपजानना पटिपदा मग्गसच्चं. तस्सापि तत्थ तत्थ वेदनानं समुदयादियथाभूतवेदनापदेसेन, छन्नं फस्सायतनानं समुदयादियथाभूतपजाननपरियायेन, भवनेत्तिया उच्छेदपरियायेन च गहणं वेदितब्बं. तत्थ समुदयेन अस्सादो, दुक्खेन आदीनवो, मग्गनिरोधेहि निस्सरणन्ति एवं चतुसच्चवसेन, यानि पाळियं (नेत्ति. ९) सरूपेनेव आगतानि अस्सादादीनवनिस्सरणानि, तेसञ्च वसेन इध अस्सादादयो वेदितब्बा. विनेय्यानन्तादिभावापत्तिआदिकं यथावुत्तविभागं पयोजनमेव फलं. आघातादीनं अकरणीयता, आघातादिफलस्स च अनञ्ञसन्तानभाविता, निन्दापसंसासु यथासभावपटिजानननिब्बेठनाति एवं तंतंपयोजनाधिगमहेतु उपायो. आघातादीनं करणपटिसेधनादिअपदेसेन धम्मराजस्स आणत्ति वेदितब्बाति अयं देसनाहारो.