असञ्ञी नेवसञ्ञीनासञ्ञीवादवण्णना

७८-८३. असञ्ञीवादे असञ्ञभवे निब्बत्तसत्तवसेन पठमवादो, ‘‘सञ्ञं अत्ततो समनुपस्सती’’ति एत्थ वुत्तनयेन सञ्ञंयेव ‘‘अत्ता’’ति गहेत्वा तस्स किञ्चनभावेन ठिताय अञ्ञाय सञ्ञाय अभावतो ‘‘असञ्ञी’’ति पवत्तो दुतियवादो, तथा सञ्ञाय सह रूपधम्मे, सब्बे एव वा रूपारूपधम्मे ‘‘अत्ता’’ति गहेत्वा पवत्तो ततियवादो, तक्कगाहवसेनेव चतुत्थवादो पवत्तो. तस्स पुब्बे वुत्तनयेनेव अत्थो वेदितब्बो. दुतियचतुक्केपि कसिणरूपस्स असञ्जाननसभावताय असञ्ञीति कत्वा अन्तानन्तिकवादे वुत्तनयेनेव चत्तारोपि वेदितब्बा. तथा नेवसञ्ञीनासञ्ञीवादेपि नेवसञ्ञीनासञ्ञीभवे निब्बत्तसत्तस्सेव चुतिपटिसन्धीसु, सब्बत्थ वा पटुसञ्ञाकिच्चं कातुं असमत्थाय सुखुमाय सञ्ञाय अत्थिभावपटिजाननवसेन पठमवादो, असञ्ञीवादे वुत्तनयेन सुखुमाय सञ्ञाय वसेन, सञ्जाननसभावतापटिजानेन च दुतियवादादयो पवत्ताति एवं एकेन पकारेन सतिपि कारणपरियेसनस्स सम्भवे दिट्ठिगतिकवादानं अनादरणीयभावदस्सनत्थं ‘‘तत्थ न एकन्तेन कारणं परियेसितब्ब’’न्ति वुत्तन्ति दट्ठब्बं. एतेसञ्च सञ्ञीअसञ्ञीनेवसञ्ञीनासञ्ञीवादानं ‘‘अरोगो परं मरणा’’ति वचनतो सस्सतदिट्ठिसङ्गहो पाकटोयेव.