४-६. तिकण्डकीसुत्तादिवण्णना

१४४-६. चतुत्थे पटिकूलेति अमनुञ्ञे अनिट्ठे. अप्पटिकूलसञ्ञीति इट्ठाकारेनेव पवत्तचित्तो. इट्ठस्मिं वत्थुस्मिं असुभाय वा फरति, अनिच्चतो वा उपसंहरति उपनेति पवत्तेति. अनिट्ठस्मिं वत्थुस्मिन्ति अनिट्ठे सत्तसञ्ञिते आरम्मणे. मेत्ताय वा फरतीति मेत्तं हितेसितं उपसंहरन्तो सब्बत्थकमेव वा तत्थ फरति. धातुतो वा उपसंहरतीति धम्मसभावचिन्तनेन धातुतो पच्चवेक्खणाय धातुमनसिकारं वा तत्थ पवत्तेति. तदुभयं अभिनिवज्जेत्वाति सभावतो आनुभावतो च उपतिट्ठन्तं आरम्मणे पटिकूलभावं अप्पटिकूलभावञ्चाति तं उभयं पहाय अग्गहेत्वा, सब्बस्मिं पन तस्मिं मज्झत्तो हुत्वाति वुत्तं होति. मज्झत्तो हुत्वा विहरितुकामो पन किं करोतीति? इट्ठानिट्ठेसु आपाथं गतेसु नेव सोमनस्सितो होति, न दोमनस्सितो होति. उपेक्खको विहरेय्याति इट्ठे अरज्जन्तो अनिट्ठे अदुस्सन्तो यथा अञ्ञे असमपेक्खनेन मोहं उप्पादेन्ति, एवं अनुप्पादेन्तो छसु आरम्मणेसु छळङ्गुपेक्खाय उपेक्खको विहरेय्य. तेनेवाह ‘‘छळङ्गुपेक्खावसेन पञ्चमो’’ति. इट्ठानिट्ठछळारम्मणापाथे परिसुद्धपकतिभावाविजहनलक्खणाय छसु द्वारेसु पवत्तनतो ‘‘छळङ्गुपेक्खा’’ति लद्धनामाय तत्रमज्झत्तुपेक्खाय वसेन पञ्चमो वारो वुत्तोति अत्थो. पञ्चमं छट्ठञ्च उत्तानमेव.

तिकण्डकीसुत्तादिवण्णना निट्ठिता.