३. अप्पमेय्यसुत्तवण्णना

११६. ततिये सुखेन मेतब्बोति यथा परित्तस्स उदकस्स सुखेन पमाणं गय्हति, एवमेव ‘‘उद्धतो’’तिआदिना यथावुत्तेहि अगुणङ्गेहि समन्नागतस्स सुखेन पमाणं गय्हतीति, सुखेन मेतब्बो. दुक्खेन मेतब्बोति यथा महासमुद्दस्स दुक्खेन पमाणं गय्हति, एवमेव ‘‘अनुद्धतो’’तिआदिना दस्सितेहि गुणङ्गेहि समन्नागतस्स दुक्खेन पमाणं गय्हति, ‘‘अनागामी नु खो खीणासवो नु खो’’ति वत्तब्बतं गच्छति, तेनेस दुक्खेन मेतब्बो. पमेतुं न सक्कोतीति यथा आकासस्स न सक्का पमाणं गहेतुं, एवं खीणासवस्स, तेनेस पमेतुं न सक्काति अप्पमेय्यो.

साराभावेन तुच्छत्ता नळो विय नळो, मानोति आह ‘‘उन्नळोति उग्गतनळो’’ति, उट्ठिततुच्छमानोति वुत्तं होति. तेनाह ‘‘तुच्छमानं उक्खिपित्वा ठितोति अत्थो’’ति. मनो हि सेय्यस्स सेय्योति सदिसोति च पवत्तिया विसेसतो तुच्छो. चापल्लेनाति चपलभावेन, तण्हालोलुप्पेनाति अत्थो. मुखरोति मुखेन फरुसो, फरुसवाचोति अत्थो. विकिण्णवाचोति विसटवचनो सम्फप्पलापिताय अपरियन्तवचनो. तेनाह ‘‘असञ्ञतवचनो’’ति, दिवसम्पि निरत्थकवचनं पलापीति वुत्तं होति. चित्तेकग्गतारहितोति उपचारप्पनासमाधिरहितो चण्डसोते बद्धनावा विय अनवट्ठितकिरियो. भन्तचित्तोति अनवट्ठितचित्तो पण्णारुळ्हवालमिगसदिसो. विवटिन्द्रियोति संवराभावेन गिहिकाले विय असंवुतचक्खादिइन्द्रियो.

अप्पमेय्यसुत्तवण्णना निट्ठिता.