महापजापतिगोतमीथेरीवत्थु
२३५. थेरिपाळिसंवण्णनाय पठमे यदिदं महागोतमीति एत्थ ‘‘यदिदं महापजापति गोतमी’’ति च पठन्ति. तत्थ गोतमीति गोत्तं. नामकरणदिवसे पनस्सा लद्धसक्कारा ब्राह्मणा लक्खणसम्पत्तिं दिस्वा ‘‘सचे अयं धीतरं लभिस्सति, चक्कवत्तिरञ्ञो महेसी भविस्सति. सचे पुत्तं लभिस्सति, चक्कवत्तिराजा भविस्सती’’ति उभयथापि ‘‘महतीयेवस्सा पजा भविस्सती’’ति ब्याकरिंसु, तस्मा पुत्तपजाय चेव धीतुपजाय च महन्तताय ‘‘महापजापती’’ति वोहरिंसु. तदुभयं पन संसन्देत्वा ‘‘महापजापतिगोतमी’’ति वुत्तं. वारभिक्खन्ति वारेन दातब्बं भिक्खं. नामं अकंसूति गोत्तंयेव नामं अकंसु. मातुच्छन्ति चूळमातरं. मातुभगिनी हि मातुच्छाति वुच्चति. कलहविवादसुत्तपरियोसानेति ‘‘कुतोपहूता कलहा विवादा’’तिआदिना सुत्तनिपाते आगतस्स कलहविवादसुत्तस्स (सु. नि. ८६८ आदयो) परियोसाने. इदञ्च अङ्गुत्तरभाणकानं कथामग्गानुसारेन वुत्तं. अपरे पन ‘‘तस्मिंयेव सुत्तनिपाते ‘अत्तदण्डाभयं जात’न्तिआदिना आगतस्स अत्तदण्डसुत्तस्स (सु. नि. ९४१ आदयो) परियोसाने’’ति वदन्ति. निक्खमित्वा पब्बजितानन्ति एत्थ एहिभिक्खुपब्बज्जाय एते पब्बजिताति वदन्ति. तेनेव सुत्तनिपाते अत्तदण्डसुत्तसंवण्णनाय (सु. नि. अट्ठ. २.९४२ आदयो) वुत्तं – ‘‘देसनापरियोसाने पञ्चसता साकियकुमारा कोळियकुमारा च एहिभिक्खुपब्बज्जाय पब्बजिता. ते गहेत्वा भगवा महावनं पाविसी’’ति. सेसमेत्थ सुविञ्ञेय्यमेव.