४. सत्तवस्सानुबन्धसुत्तं
१६०. एवं मे सुतं – एकं समयं भगवा उरुवेलायं विहरति नज्जा नेरञ्जराय तीरे अजपालनिग्रोधे. तेन खो पन समयेन मारो पापिमा सत्तवस्सानि भगवन्तं अनुबन्धो होति ओतारापेक्खो ओतारं अलभमानो. अथ खो मारो पापिमा येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं गाथाय अज्झभासि –
‘‘सोकावतिण्णो नु वनम्हि झायसि,
वित्तं नु जीनो उद पत्थयानो;
आगुं नु गामस्मिमकासि किञ्चि,
कस्मा जनेन न करोसि सक्खिं;
सक्खी न सम्पज्जति केनचि ते’’ति.
‘‘सोकस्स मूलं पलिखाय सब्बं,
अनागु झायामि असोचमानो;
छेत्वान सब्बं भवलोभजप्पं,
अनासवो झायामि पमत्तबन्धू’’ति.
‘‘यं वदन्ति मम यिदन्ति, ये वदन्ति ममन्ति च;
एत्थ चे ते मनो अत्थि, न मे समण मोक्खसी’’ति.
‘‘यं वदन्ति न तं मय्हं, ये वदन्ति न ते अहं;
एवं पापिम जानाहि, न मे मग्गम्पि दक्खसी’’ति.
‘‘सचे मग्गं अनुबुद्धं, खेमं अमतगामिनं;
अपेहि गच्छ त्वमेवेको, किमञ्ञमनुसाससी’’ति.
‘‘अमच्चुधेय्यं पुच्छन्ति, ये जना पारगामिनो;
तेसाहं पुट्ठो अक्खामि, यं सच्चं तं निरूपधि’’न्ति.
‘‘सेय्यथापि, भन्ते, गामस्स वा निगमस्स वा अविदूरे पोक्खरणी. तत्रस्स कक्कटको. अथ खो, भन्ते, सम्बहुला कुमारका वा कुमारिकायो वा तम्हा गामा वा निगमा वा निक्खमित्वा येन सा पोक्खरणी तेनुपसङ्कमेय्युं; उपसङ्कमित्वा तं कक्कटकं उदका उद्धरित्वा थले पतिट्ठपेय्युं. यं यदेव हि सो, भन्ते, कक्कटको अळं अभिनिन्नामेय्य तं तदेव ते कुमारका वा कुमारिकायो वा कट्ठेन वा कथलाय वा सञ्छिन्देय्युं सम्भञ्जेय्युं सम्पलिभञ्जेय्युं. एवञ्हि सो, भन्ते, कक्कटको सब्बेहि अळेहि सञ्छिन्नेहि सम्भग्गेहि सम्पलिभग्गेहि अभब्बो तं पोक्खरणिं ओतरितुं. एवमेव खो, भन्ते, यानि कानिचि विसूकायिकानि [यानि विसुकायिकानि (सी. पी. क.)] विसेवितानि विप्फन्दितानि, सब्बानि तानि [कानिचि कानिचि सब्बानि (सी. पी. क.)] भगवता सञ्छिन्नानि सम्भग्गानि सम्पलिभग्गानि. अभब्बो दानाहं, भन्ते, पुन भगवन्तं उपसङ्कमितुं यदिदं ओतारापेक्खो’’ति. अथ खो मारो पापिमा भगवतो सन्तिके इमा निब्बेजनीया गाथायो अभासि –
‘‘मेदवण्णञ्च पासाणं, वायसो अनुपरियगा;
अपेत्थ मुदुं विन्देम, अपि अस्सादना सिया.
‘‘अलद्धा तत्थ अस्सादं, वायसेत्तो अपक्कमे;
काकोव सेलमासज्ज, निब्बिज्जापेम गोतमा’’ति.