९. सुसिमसुत्तं

११०. सावत्थिनिदानं. अथ खो आयस्मा आनन्दो येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नं खो आयस्मन्तं आनन्दं भगवा एतदवोच – ‘‘तुय्हम्पि नो, आनन्द, सारिपुत्तो रुच्चती’’ति?

‘‘कस्स हि नाम, भन्ते, अबालस्स अदुट्ठस्स अमूळ्हस्स अविपल्लत्थचित्तस्स आयस्मा सारिपुत्तो न रुच्चेय्य? पण्डितो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. महापञ्ञो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. पुथुपञ्ञो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. हासपञ्ञो [हासुपञ्ञो (सी.)], भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. जवनपञ्ञो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. तिक्खपञ्ञो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. निब्बेधिकपञ्ञो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. अप्पिच्छो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. सन्तुट्ठो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. पविवित्तो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. असंसट्ठो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. आरद्धवीरियो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. वत्ता, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. वचनक्खमो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. चोदको, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. पापगरही, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. कस्स हि नाम, भन्ते, अबालस्स अदुट्ठस्स अमूळ्हस्स अविपल्लत्थचित्तस्स आयस्मा सारिपुत्तो न रुच्चेय्या’’ति?

‘‘एवमेतं, आनन्द, एवमेतं, आनन्द! कस्स हि नाम, आनन्द, अबालस्स अदुट्ठस्स अमूळ्हस्स अविपल्लत्थचित्तस्स सारिपुत्तो न रुच्चेय्य? पण्डितो, आनन्द, सारिपुत्तो. महापञ्ञो, आनन्द, सारिपुत्तो. पुथुपञ्ञो, आनन्द, सारिपुत्तो. हासपञ्ञो, आनन्द, सारिपुत्तो. जवनपञ्ञो, आनन्द, सारिपुत्तो. तिक्खपञ्ञो, आनन्द, सारिपुत्तो. निब्बेधिकपञ्ञो, आनन्द, सारिपुत्तो. अप्पिच्छो, आनन्द, सारिपुत्तो. सन्तुट्ठो, आनन्द, सारिपुत्तो. पविवित्तो, आनन्द, सारिपुत्तो. असंसट्ठो, आनन्द, सारिपुत्तो. आरद्धवीरियो, आनन्द, सारिपुत्तो. वत्ता, आनन्द, सारिपुत्तो. वचनक्खमो, आनन्द, सारिपुत्तो. चोदको, आनन्द, सारिपुत्तो. पापगरही, आनन्द, सारिपुत्तो. कस्स हि नाम, आनन्द, अबालस्स अदुट्ठस्स अमूळ्हस्स अविपल्लत्थचित्तस्स सारिपुत्तो न रुच्चेय्या’’ति?

अथ खो सुसिमो [सुसीमो (सी.)] देवपुत्तो आयस्मतो सारिपुत्तस्स वण्णे भञ्ञमाने महतिया देवपुत्तपरिसाय परिवुतो येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं अट्ठासि. एकमन्तं ठितो खो सुसिमो देवपुत्तो भगवन्तं एतदवोच –

‘‘एवमेतं, भगवा, एवमेतं, सुगत. कस्स हि नाम, भन्ते, अबालस्स अदुट्ठस्स अमूळ्हस्स अविपल्लत्थचित्तस्स आयस्मा सारिपुत्तो न रुच्चेय्य? पण्डितो, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. महापञ्ञो, भन्ते, पुथुपञ्ञो, भन्ते, हासपञ्ञो, भन्ते, जवनपञ्ञो, भन्ते, तिक्खपञ्ञो, भन्ते, निब्बेधिकपञ्ञो, भन्ते, अप्पिच्छो, भन्ते, सन्तुट्ठो, भन्ते, पविवित्तो, भन्ते, असंसट्ठो, भन्ते, आरद्धवीरियो, भन्ते, वत्ता, भन्ते, वचनक्खमो, भन्ते, चोदको, भन्ते, पापगरही, भन्ते, आयस्मा सारिपुत्तो. कस्स हि नाम, भन्ते, अबालस्स अदुट्ठस्स अमूळ्हस्स अविपल्लत्थचित्तस्स आयस्मा सारिपुत्तो न रुच्चेय्य?

‘‘अहम्पि हि, भन्ते, यञ्ञदेव देवपुत्तपरिसं उपसङ्कमिं, एतदेव बहुलं सद्दं सुणामि – ‘पण्डितो आयस्मा सारिपुत्तो; महापञ्ञो आयस्मा, पुथुपञ्ञो आयस्मा, हासपञ्ञो आयस्मा, जवनपञ्ञो आयस्मा, तिक्खपञ्ञो आयस्मा, निब्बेधिकपञ्ञो आयस्मा, अप्पिच्छो आयस्मा, सन्तुट्ठो आयस्मा, पविवित्तो आयस्मा, असंसट्ठो आयस्मा, आरद्धवीरियो आयस्मा, वत्ता आयस्मा, वचनक्खमो आयस्मा, चोदको आयस्मा, पापगरही आयस्मा सारिपुत्तो’ति. कस्स हि नाम, भन्ते, अबालस्स अदुट्ठस्स अमूळ्हस्स अविपल्लत्थचित्तस्स आयस्मा सारिपुत्तो न रुच्चेय्या’’ति?

अथ खो सुसिमस्स देवपुत्तस्स देवपुत्तपरिसा आयस्मतो सारिपुत्तस्स वण्णे भञ्ञमाने अत्तमना पमुदिता पीतिसोमनस्सजाता उच्चावचा वण्णनिभा उपदंसेति.

‘‘सेय्यथापि नाम मणि वेळुरियो सुभो जातिमा अट्ठंसो सुपरिकम्मकतो पण्डुकम्बले निक्खित्तो भासते च तपते च विरोचति च; एवमेवं सुसिमस्स देवपुत्तस्स देवपुत्तपरिसा आयस्मतो सारिपुत्तस्स वण्णे भञ्ञमाने अत्तमना पमुदिता पीतिसोमनस्सजाता उच्चावचा वण्णनिभा उपदंसेति.

‘‘सेय्यथापि नाम निक्खं जम्बोनदं दक्खकम्मारपुत्तउक्कामुखसुकुसलसम्पहट्ठं पण्डुकम्बले निक्खित्तं भासते च तपते च विरोचति च; एवमेवं सुसिमस्स देवपुत्तस्स देवपुत्तपरिसा आयस्मतो सारिपुत्तस्स वण्णे भञ्ञमाने अत्तमना पमुदिता पीतिसोमनस्सजाता उच्चावचा वण्णनिभा उपदंसेति.

‘‘सेय्यथापि नाम सरदसमये विद्धे विगतवलाहके देवे रत्तिया पच्चूससमयं ओसधितारका भासते च तपते च विरोचति च; एवमेवं सुसिमस्स देवपुत्तस्स देवपुत्तपरिसा आयस्मतो सारिपुत्तस्स वण्णे भञ्ञमाने अत्तमना पमुदिता पीतिसोमनस्सजाता उच्चावचा वण्णनिभा उपदंसेति.

‘‘सेय्यथापि नाम सरदसमये विद्धे विगतवलाहके देवे आदिच्चो नभं अब्भुस्सक्कमानो [अब्भुस्सुक्कमानो (सी. स्या. कं. पी.), अब्भुग्गममानो (दी. नि. २.२५८)] सब्बं आकासगतं तमगतं अभिविहच्च भासते च तपते च विरोचति च; एवमेवं सुसिमस्स देवपुत्तस्स देवपुत्तपरिसा आयस्मतो सारिपुत्तस्स वण्णे भञ्ञमाने अत्तमना पमुदिता पीतिसोमनस्सजाता उच्चावचा वण्णनिभा उपदंसेति.

अथ खो सुसिमो देवपुत्तो आयस्मन्तं सारिपुत्तं आरब्भ भगवतो सन्तिके इमं गाथं अभासि –

‘‘पण्डितोति समञ्ञातो, सारिपुत्तो अकोधनो;

अप्पिच्छो सोरतो दन्तो, सत्थुवण्णाभतो इसी’’ति.

अथ खो भगवा आयस्मन्तं सारिपुत्तं आरब्भ सुसिमं देवपुत्तं गाथाय पच्चभासि –

‘‘पण्डितोति समञ्ञातो, सारिपुत्तो अकोधनो;

अप्पिच्छो सोरतो दन्तो, कालं कङ्खति सुदन्तो’’ [कालं कङ्खति भतको सुदन्तो (सी.), कालं कङ्खति भावितो सुदन्तो (स्या. कं.), कालं कङ्खति भतिको सुदन्तो (पी.)] ति.