२. चित्तलतावग्गो

१. दासिविमानवत्थु

१५७. ‘‘अपि सक्कोव देविन्दो, रम्मे चित्तलतावने;

समन्ता अनुपरियासि, नारीगणपुरक्खता;

ओभासेन्ती दिसा सब्बा, ओसधी विय तारका.

१५८. ‘‘केन तेतादिसो वण्णो, केन ते इध मिज्झति;

उप्पज्जन्ति च ते भोगा, ये केचि मनसो पिया.

१५९. ‘‘पुच्छामि तं देवि महानुभावे, मनुस्सभूता किमकासि पुञ्ञं;

केनासि एवं जलितानुभावा, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति.

१६०. सा देवता अत्तमना, मोग्गल्लानेन पुच्छिता;

पञ्हं पुट्ठा वियाकासि, यस्स कम्मस्सिदं फलं.

१६१. ‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूता, दासी अहोसिं परपेस्सिया [परपेसिया (क.)] कुले.

१६२. ‘‘उपासिका चक्खुमतो, गोतमस्स यसस्सिनो;

तस्सा मे निक्कमो आसि, सासने तस्स तादिनो.

१६३. ‘‘कामं भिज्जतुयं कायो, नेव अत्थेत्थ सण्ठनं [सन्थनं (सी. स्या. पी.)];

सिक्खापदानं पञ्चन्नं, मग्गो सोवत्थिको सिवो.

१६४. ‘‘अकण्टको अगहनो, उजु सब्भि पवेदितो;

निक्कमस्स फलं पस्स, यथिदं पापुणित्थिका.

१६५. ‘‘आमन्तनिका रञ्ञोम्हि, सक्कस्स वसवत्तिनो;

सट्ठि तुरिय [तुरिय (सी. स्या. पी.)] सहस्सानि, पटिबोधं करोन्ति मे.

१६६. ‘‘आलम्बो गग्गरो [गग्गमो (स्या.), भग्गरो (क.)] भीमो [भिम्मो (क.)], साधुवादी च संसयो;

पोक्खरो च सुफस्सो च, विणामोक्खा [विलामोक्खा (क.)] च नारियो.

१६७. ‘‘नन्दा चेव सुनन्दा च, सोणदिन्ना सुचिम्हिता [सुचिम्भिका (स्या.)];

अलम्बुसा मिस्सकेसी च, पुण्डरीकाति दारुणी.

१६८. ‘‘एणीफस्सा सुफस्सा च, सुभद्दा मुदुवादिनी;

एता चञ्ञा च सेय्यासे, अच्छरानं पबोधिका.

१६९. ‘‘ता मं कालेनुपागन्त्वा, अभिभासन्ति देवता;

हन्द नच्चाम गायाम, हन्द तं रमयामसे.

१७०. ‘‘नयिदं अकतपुञ्ञानं, कतपुञ्ञानमेविदं;

असोकं नन्दनं रम्मं, तिदसानं महावनं.

१७१. ‘‘सुखं अकतपुञ्ञानं, इध नत्थि परत्थ च;

सुखञ्च कतपुञ्ञानं, इध चेव परत्थ च.

१७२. ‘‘तेसं सहब्यकामानं, कत्तब्बं कुसलं बहुं;

कतपुञ्ञा हि मोदन्ति, सग्गे भोगसमङ्गिनो’’ति.

दासिविमानं पठमं.

२. लखुमाविमानवत्थु

१७३. ‘‘अभिक्कन्तेन वण्णेन, या त्वं तिट्ठसि देवते;

ओभासेन्ती दिसा सब्बा, ओसधी विय तारका.

१७४. ‘‘केन तेतादिसो वण्णो, केन ते इध मिज्झति;

उप्पज्जन्ति च ते भोगा, ये केचि मनसो पिया.

१७५. ‘‘पुच्छामि तं देवि महानुभावे, मनुस्सभूता किमकासि पुञ्ञं;

केनासि एवं जलितानुभावा, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति.

१७६. सा देवता अत्तमना, मोग्गल्लानेन पुच्छिता;

पञ्हं पुट्ठा वियाकासि, यस्स कम्मस्सिदं फलं.

१७७. ‘‘केवट्टद्वारा निक्खम्म, अहु मय्हं निवेसनं;

तत्थ सञ्चरमानानं, सावकानं महेसिनं.

१७८. ‘‘ओदनं कुम्मासं [साकं (सी.)] डाकं, लोणसोवीरकञ्चहं;

अदासिं उजुभूतेसु, विप्पसन्नेन चेतसा.

१७९. ‘‘चातुद्दसिं पञ्चदसिं, या च पक्खस्स अट्ठमी;

पाटिहारियपक्खञ्च, अट्ठङ्गसुसमागतं.

१८०. ‘‘उपोसथं उपवसिस्सं, सदा सीलेसु संवुता;

सञ्ञमा संविभागा च, विमानं आवसामहं.

१८१. ‘‘पाणातिपाता विरता, मुसावादा च सञ्ञता;

थेय्या च अतिचारा च, मज्जपाना च आरका.

१८२. ‘‘पञ्चसिक्खापदे रता, अरियसच्चान कोविदा;

उपासिका चक्खुमतो, गोतमस्स यसस्सिनो.

१८३. ‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे… वण्णो च मे सब्बदिसा पभासतीति.

‘‘मम च, भन्ते, वचनेन भगवतो पादे सिरसा वन्देय्यासि – ‘लखुमा नाम,भन्ते,उपासिका भगवतो पादे सिरसा वन्दती’ति. अनच्छरियं खो पनेतं, भन्ते, यं मं भगवा अञ्ञतरस्मिं सामञ्ञफले ब्याकरेय्य [ब्याकरेय्याति (?)]. तं भगवा सकदागामिफले ब्याकासी’’ति.

लखुमाविमानं दुतियं.

३. आचामदायिकाविमानवत्थु

१८५. ‘‘पिण्डाय ते चरन्तस्स, तुण्हीभूतस्स तिट्ठतो;

दलिद्दा कपणा नारी, परागारं अपस्सिता [अवस्सिता (सी.)].

१८६. ‘‘या ते अदासि आचामं, पसन्ना सेहि पाणिभि;

सा हित्वा मानुसं देहं, कं नु सा दिसतं गता’’ति.

१८७. ‘‘पिण्डाय मे चरन्तस्स, तुण्हीभूतस्स तिट्ठतो;

दलिद्दा कपणा नारी, परागारं अपस्सिता.

१८८. ‘‘या मे अदासि आचामं, पसन्ना सेहि पाणिभि;

सा हित्वा मानुसं देहं, विप्पमुत्ता इतो चुता.

१८९. ‘‘निम्मानरतिनो नाम, सन्ति देवा महिद्धिका;

तत्थ सा सुखिता नारी, मोदताचामदायिका’’ति.

१९०. ‘‘अहो दानं वराकिया, कस्सपे सुप्पतिट्ठितं;

पराभतेन दानेन, इज्झित्थ वत दक्खिणा.

१९१. ‘‘या महेसित्तं कारेय्य, चक्कवत्तिस्स राजिनो;

नारी सब्बङ्गकल्याणी, भत्तु चानोमदस्सिका;

एतस्साचामदानस्स, कलं नाग्घति सोळसिं.

१९२. ‘‘सतं निक्खा सतं अस्सा, सतं अस्सतरीरथा;

सतं कञ्ञासहस्सानि, आमुत्तमणिकुण्डला;

एतस्साचामदानस्स, कलं नाग्घन्ति सोळसिं.

१९३. ‘‘सतं हेमवता नागा, ईसादन्ता उरूळ्हवा;

सुवण्णकच्छा मातङ्गा, हेमकप्पनवाससा [हेमकप्पनिवाससा (स्या. क.)];

एतस्साचामदानस्स, कलं नाग्घति सोळसिं.

१९४. ‘‘चतुन्नमपि दीपानं, इस्सरं योध कारये;

एतस्साचामदानस्स, कलं नाग्घति सोळसि’’न्ति.

आचामदायिकाविमानं ततियं.

४. चण्डालिविमानवत्थु

१९५. ‘‘चण्डालि वन्द पादानि, गोतमस्स यसस्सिनो;

तमेव [तवेव (सी.)] अनुकम्पाय, अट्ठासि इसिसत्तमो [इसिसुत्तमो (सी.)].

१९६. ‘‘अभिप्पसादेहि मनं, अरहन्तम्हि तादिनि [तादिने (स्या. क.)];

खिप्पं पञ्जलिका वन्द, परित्तं तव जीवित’’न्ति.

१९७. चोदिता भावितत्तेन, सरीरन्तिमधारिना;

चण्डाली वन्दि पादानि, गोतमस्स यसस्सिनो.

१९८. तमेनं अवधी गावी, चण्डालिं पञ्जलिं ठितं;

नमस्समानं सम्बुद्धं, अन्धकारे पभङ्करन्ति.

१९९. ‘‘खीणासवं विगतरजं अनेजं, एकं अरञ्ञम्हि रहो निसिन्नं;

देविद्धिपत्ता उपसङ्कमित्वा, वन्दामि तं वीर महानुभाव’’न्ति.

२००. ‘‘सुवण्णवण्णा जलिता महायसा, विमानमोरुय्ह अनेकचित्ता;

परिवारिता अच्छरासङ्गणेन [अच्छरानं गणेन (सी.)], का त्वं सुभे देवते वन्दसे मम’’न्ति.

२०१. ‘‘अहं भद्दन्ते चण्डाली, तया वीरेन [थेरेन (क.)] पेसिता;

वन्दिं अरहतो पादे, गोतमस्स यसस्सिनो.

२०२. ‘‘साहं वन्दित्वा [वन्दित्व (सी.)] पादानि, चुता चण्डालयोनिया;

विमानं सब्बतो भद्दं, उपपन्नम्हि नन्दने.

२०३. ‘‘अच्छरानं सतसहस्सं, पुरक्खत्वान [पुरक्खित्वा मं (स्या. क.)] तिट्ठति;

तासाहं पवरा सेट्ठा, वण्णेन यससायुना.

२०४. ‘‘पहूतकतकल्याणा, सम्पजाना पटिस्सता [पतिस्सता (सी. स्या.)];

मुनिं कारुणिकं लोके, तं भन्ते वन्दितुमागता’’ति.

२०५. इदं वत्वान चण्डाली, कतञ्ञू कतवेदिनी;

वन्दित्वा अरहतो पादे, तत्थेवन्तरधायथाति [तत्थेवन्तरधायतीति (स्या. क.)].

चण्डालिविमानं चतुत्थं.

५. भद्दित्थिविमानवत्थु

२०६. ‘‘नीला पीता च काळा च, मञ्जिट्ठा [मञ्जेट्ठा (सी.), मञ्जट्ठा (पी.)] अथ लोहिता;

उच्चावचानं वण्णानं, किञ्जक्खपरिवारिता.

२०७. ‘‘मन्दारवानं पुप्फानं, मालं धारेसि मुद्धनि;

नयिमे अञ्ञेसु कायेसु, रुक्खा सन्ति सुमेधसे.

२०८. ‘‘केन कायं उपपन्ना, तावतिंसं यसस्सिनी;

देवते पुच्छिताचिक्ख, किस्स कम्मस्सिदं फल’’न्ति.

२०९. ‘‘भद्दित्थिकाति [भद्दित्थीति (सी.)] मं अञ्ञंसु, किमिलायं उपासिका;

सद्धा सीलेन सम्पन्ना, संविभागरता सदा.

२१०. ‘‘अच्छादनञ्च भत्तञ्च, सेनासनं पदीपियं;

अदासिं उजुभूतेसु, विप्पसन्नेन चेतसा.

२११. ‘‘चातुद्दसिं पञ्चदसिं, या च पक्खस्स अट्ठमी;

पाटिहारियपक्खञ्च, अट्ठङ्गसुसमागतं.

२१२. ‘‘उपोसथं उपवसिस्सं, सदा सीलेसु संवुता;

सञ्ञमा संविभागा च, विमानं आवसामहं.

२१३. ‘‘पाणातिपाता विरता, मुसावादा च सञ्ञता;

थेय्या च अतिचारा च, मज्जपाना च आरका.

२१४. ‘‘पञ्चसिक्खापदे रता, अरियसच्चान कोविदा;

उपासिका चक्खुमतो, अप्पमादविहारिनी.

कतावासा कतकुसला ततो चुता [कतावकासा कतकुसला (क.)],

सयं पभा अनुविचरामि नन्दनं.

२१५. ‘‘भिक्खू चाहं परमहितानुकम्पके, अभोजयिं तपस्सियुगं महामुनिं;

कतावासा कतकुसला ततो चुता [कतावकासा कतकुसला (क.)], सयं पभा अनुविचरामि नन्दनं.

२१६. ‘‘अट्ठङ्गिकं अपरिमितं सुखावहं, उपोसथं सततमुपावसिं अहं;

कतावासा कतकुसला ततो चुता [कतावकासा कतकुसला (क.)], सयं पभा अनुविचरामि नन्दन’’न्ति.

भद्दित्थिविमानं [भद्दित्थिकाविमानं (स्या.)] पञ्चमं.

६. सोणदिन्नाविमानवत्थु

२१७. ‘‘अभिक्कन्तेन वण्णेन, या त्वं तिट्ठसि देवते;

ओभासेन्ती दिसा सब्बा, ओसधी विय तारका.

२१८. ‘‘केन तेतादिसो वण्णो, केन ते इध मिज्झति;

उप्पज्जन्ति च ते भोगा, ये केचि मनसो पिया.

२१९. ‘‘पुच्छामि तं देवि महानुभावे, मनुस्सभूता किमकासि पुञ्ञं;

केनासि एवं जलितानुभावा, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति.

२२०. सा देवता अत्तमना, मोग्गल्लानेन पुच्छिता;

पञ्हं पुट्ठा वियाकासि, यस्स कम्मस्सिदं फलं.

२२१. ‘‘सोणदिन्नाति मं अञ्ञंसु, नाळन्दायं उपासिका;

सद्धा सीलेन सम्पन्ना, संविभागरता सदा.

२२२. ‘‘अच्छादनञ्च भत्तञ्च, सेनासनं पदीपियं;

अदासिं उजुभूतेसु, विप्पसन्नेन चेतसा.

२२३. ‘‘चातुद्दसिं पञ्चदसिं, या च पक्खस्स अट्ठमी;

पाटिहारियपक्खञ्च, अट्ठङ्गसुसमागतं.

२२४. ‘‘उपोसथं उपवसिस्सं, सदा सीलेसु संवुता;