८. खेमाथेरीअपदानं

२८९. ‘‘पदुमुत्तरो नाम जिनो, सब्बधम्मेसु चक्खुमा;

इतो सतसहस्सम्हि, कप्पे उप्पज्जि नायको.

२९०. ‘‘तदाहं हंसवतियं, जाता सेट्ठिकुले अहुं [अहु (स्या.)];

नानारतनपज्जोते, महासुखसमप्पिता.

२९१. ‘‘उपेत्वा तं महावीरं, अस्सोसिं धम्मदेसनं;

ततो जातप्पसादाहं, उपेमि सरणं जिनं.

२९२. ‘‘मातरं पितरं चाहं, आयाचित्वा विनायकं;

निमन्तयित्वा सत्ताहं, भोजयिं सहसावकं.

२९३. ‘‘अतिक्कन्ते च सत्ताहे, महापञ्ञानमुत्तमं;

भिक्खुनिं एतदग्गम्हि, ठपेसि नरसारथि.

२९४. ‘‘तं सुत्वा मुदिता हुत्वा, पुनो तस्स महेसिनो;

कारं कत्वान तं ठानं, पणिपच्च पणीदहिं.

२९५. ‘‘ततो मम जिनो [मं स जिनो (स्या.)] आह, ‘सिज्झतं पणिधी तव;

ससङ्घे मे कतं कारं, अप्पमेय्यफलं तया.

२९६. ‘‘‘सतसहस्सितो कप्पे, ओक्काककुलसम्भवो;

गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति.

२९७. ‘‘‘तस्स धम्मेसु दायादा, ओरसा धम्मनिम्मिता;

एतदग्गमनुप्पत्ता, खेमा नाम भविस्सति’.

२९८. ‘‘तेन कम्मेन सुकतेन, चेतनापणिधीहि च;

जहित्वा मानुसं देहं, तावतिंसूपगा अहं.

२९९. ‘‘ततो चुता याममगं, ततोहं तुसितं गता;

ततो च निम्मानरतिं, वसवत्तिपुरं ततो.

३००. ‘‘यत्थ यत्थूपपज्जामि, तस्स कम्मस्स वाहसा;

तत्थ तत्थेव राजूनं, महेसित्तमकारयिं.

३०१. ‘‘ततो चुता मनुस्सत्ते, राजूनं चक्कवत्तिनं;

मण्डलीनञ्च राजूनं, महेसित्तमकारयिं.

३०२. ‘‘सम्पत्तिं अनुभोत्वान, देवेसु मनुजेसु च;

सब्बत्थ सुखिता हुत्वा, नेककप्पेसु संसरिं.

३०३. ‘‘एकनवुतितो कप्पे, विपस्सी लोकनायको;

उप्पज्जि चारुदस्सनो [चारुनयनो (सी. पी.)], सब्बधम्मविपस्सको.

३०४. ‘‘तमहं लोकनायकं, उपेत्वा नरसारथिं;

धम्मं भणितं सुत्वान, पब्बजिं अनगारियं.

३०५. ‘‘दसवस्ससहस्सानि, तस्स वीरस्स सासने;

ब्रह्मचरियं चरित्वान, युत्तयोगा बहुस्सुता.

३०६. ‘‘पच्चयाकारकुसला, चतुसच्चविसारदा;

निपुणा चित्तकथिका, सत्थुसासनकारिका.

३०७. ‘‘ततो चुताहं तुसितं, उपपन्ना यसस्सिनी;

अभिभोमि तहिं अञ्ञे, ब्रह्मचारीफलेनहं.

३०८. ‘‘यत्थ यत्थूपपन्नाहं, महाभोगा महद्धना;

मेधाविनी सीलवती [रूपवती (सी. स्या. पी.)], विनीतपरिसापि च.

३०९. ‘‘भवामि तेन कम्मेन, योगेन जिनसासने;

सब्बा सम्पत्तियो मय्हं, सुलभा मनसो पिया.

३१०. ‘‘योपि मे भवते भत्ता, यत्थ यत्थ गतायपि;

विमानेति न मं कोचि, पटिपत्तिबलेन मे.

३११. ‘‘इमम्हि भद्दके कप्पे, ब्रह्मबन्धु महायसो;

नामेन कोणागमनो, उप्पज्जि वदतं वरो.

३१२. ‘‘तदा हि बाराणसियं, सुसमिद्धकुलप्पजा [सुसमिद्धि… (स्या.)];

धनञ्जानी सुमेधा च, अहम्पि च तयो जना.

३१३. ‘‘सङ्घाराममदासिम्ह, दानसहायिका पुरे [नेके सहस्सिके मुने (स्या.), दानं सहस्सिकं मुने (पी.)];

सङ्घस्स च विहारम्पि [ससंघस्स विहारं हि (स्या. पी.)], उद्दिस्स कारिका [दायिका (पी.)] मयं.

३१४. ‘‘ततो चुता मयं सब्बा, तावतिंसूपगा अहुं;

यससा अग्गतं पत्ता, मनुस्सेसु तथेव च.

३१५. ‘‘इमस्मिंयेव कप्पम्हि, ब्रह्मबन्धु महायसो;

कस्सपो नाम गोत्तेन, उप्पज्जि वदतं वरो.

३१६. ‘‘उपट्ठाको महेसिस्स, तदा आसि नरिस्सरो;

कासिराजा किकी नाम, बाराणसिपुरुत्तमे.

३१७. ‘‘तस्सासिं जेट्ठिका धीता, समणी इति विस्सुता;

धम्मं सुत्वा जिनग्गस्स, पब्बज्जं समरोचयिं.

३१८. ‘‘अनुजानि न नो तातो, अगारेव तदा मयं;

वीसवस्ससहस्सानि, विचरिम्ह अतन्दिता.

३१९. ‘‘कोमारिब्रह्मचरियं, राजकञ्ञा सुखेधिता;

बुद्धोपट्ठाननिरता, मुदिता सत्त धीतरो.

३२०. ‘‘समणी समणगुत्ता च, भिक्खुनी भिक्खुदायिका;

धम्मा चेव सुधम्मा च, सत्तमी सङ्घदायिका.

३२१. ‘‘अहं उप्पलवण्णा च, पटाचारा च कुण्डला;

किसागोतमी धम्मदिन्ना, विसाखा होति सत्तमी.

३२२. ‘‘कदाचि सो नरादिच्चो, धम्मं देसेसि अब्भुतं;

महानिदानसुत्तन्तं, सुत्वा तं परियापुणिं.

३२३. ‘‘तेहि कम्मेहि सुकतेहि, चेतनापणिधीहि च;

जहित्वा मानुसं देहं, तावतिंसमगच्छहं.

३२४. ‘‘पच्छिमे च भवे दानि, साकलाय पुरुत्तमे;

रञ्ञो मद्दस्स धीताम्हि, मनापा दयिता पिया.

३२५. ‘‘सह मे जातमत्तम्हि, खेमं तम्हि पुरे अहु;

ततो खेमाति नामं मे, गुणतो उपपज्जथ.

३२६. ‘‘यदाहं योब्बनं पत्ता, रूपलावञ्ञभूसिता [रूपवण्णविभूसिता (स्या.), रूपवन्ता विभूसिता (पी.), रूपविलासभूसिता (क.)];

तदा अदासि मं तातो, बिम्बिसारस्स राजिनो.

३२७. ‘‘तस्साहं सुप्पिया आसिं, रूपके लायने रता;

रूपानं दोसवादीति, न उपेसिं महादयं.

३२८. ‘‘बिम्बिसारो तदा राजा, ममानुग्गहबुद्धिया;

वण्णयित्वा वेळुवनं, गायके गापयी ममं.

३२९. ‘‘रम्मं वेळुवनं येन, न दिट्ठं सुगतालयं;

न तेन नन्दनं दिट्ठं, इति मञ्ञामसे मयं.

३३०. ‘‘येन वेळुवनं दिट्ठं, नरनन्दननन्दनं;

सुदिट्ठं नन्दनं तेन, अमरिन्दसुनन्दनं.

३३१. ‘‘विहाय नन्दनं देवा, ओतरित्वा महीतलं [महीतले (स्या. पी.)];

रम्मं वेळुवनं दिस्वा, न तप्पन्ति सुविम्हिता.

३३२. ‘‘राजपुञ्ञेन निब्बत्तं, बुद्धपुञ्ञेन भूसितं;

को वत्ता तस्स निस्सेसं, वनस्स गुणसञ्चयं.

३३३. ‘‘तं सुत्वा वनसमिद्धं, मम सोतमनोहरं;

दट्ठुकामा तमुय्यानं, रञ्ञो आरोचयिं तदा.

३३४. ‘‘महता परिवारेन, तदा च सो [तदा मं सो (स्या. पी.)] महीपति;

मं पेसेसि [संपेसेसि (स्या.), सम्पापेसि (पी.)] तमुय्यानं, दस्सनाय समुस्सुकं.

३३५. ‘‘गच्छ पस्स महाभोगे, वनं नेत्तरसायनं;

यं सदा भाति सिरिया, सुगताभानुरञ्जितं.

३३६. ‘‘यदा च पिण्डाय मुनि, गिरिब्बजपुरुत्तमं;

पविट्ठोहं तदायेव, वनं दट्ठुमुपागमिं.

३३७. ‘‘तदा तं फुल्लविपिनं, नानाभमरकूजितं;

कोकिलागीतसहितं, मयूरगणनच्चितं.

३३८. ‘‘अप्पसद्दमनाकिण्णं, नानाचङ्कमभूसितं;

कुटिमण्डपसङ्किण्णं, योगीवरविराजितं.

३३९. ‘‘विचरन्ती अमञ्ञिस्सं, सफलं नयनं मम;

तत्थापि तरुणं भिक्खुं, युत्तं दिस्वा विचिन्तयिं.

३४०. ‘‘‘ईदिसे विपिने रम्मे, ठितोयं नवयोब्बने;

वसन्तमिव कन्तेन, रूपेन च समन्वितो.

३४१. ‘‘‘निसिन्नो रुक्खमूलम्हि, मुण्डो सङ्घाटिपारुतो;

झायते वतयं भिक्खु, हित्वा विसयजं रतिं.

३४२. ‘‘‘ननु नाम गहट्ठेन, कामं भुत्वा यथासुखं;

पच्छा जिण्णेन धम्मोयं, चरितब्बो सुभद्दको’.

३४३. ‘‘सुञ्ञकन्ति विदित्वान, गन्धगेहं जिनालयं;

उपेत्वा जिनमद्दक्खं, उदयन्तंव भाकरं.

३४४. ‘‘एककं सुखमासीनं, बीजमानं वरित्थिया;

दिस्वानेवं विचिन्तेसिं, नायं लूखो नरासभो.

३४५. ‘‘सा कञ्ञा कनकाभासा, पदुमाननलोचना;

बिम्बोट्ठी कुन्ददसना, मनोनेत्तरसायना.

३४६. ‘‘हेमदोलाभसवना [हेमदोला सुवदीना (स्या.)], कलिकाकारसुत्थनी [कलसाकारसुत्तनी (सी. पी.), कमलाकारसुत्तनी (स्या.)];

वेदिमज्झाव सुस्सोणी [कनुमज्झाव सुस्सोणी (सी.), वेदिमज्झा वरसोणी (स्या. पी.)], रम्भोरु चारुभूसना.

३४७. ‘‘रत्तंसकुपसंब्याना, नीलमट्ठनिवासना;

अतप्पनेय्यरूपेन, हासभावसमन्विता [हावभावसमन्विता (सी.), सब्बाभरणमण्डिता (स्या.)].

३४८. ‘‘दिस्वा तमेवं चिन्तेसिं, अहोयमभिरूपिनी;

न मयानेन नेत्तेन, दिट्ठपुब्बा कुदाचनं.

३४९. ‘‘ततो जराभिभूता सा, विवण्णा विकतानना;

भिन्नदन्ता सेतसिरा, सलाला वदनासुचि.

३५०. ‘‘सङ्खित्तकण्णा सेतक्खी, लम्बासुभपयोधरा;

वलिविततसब्बङ्गी, सिराविततदेहिनी.

३५१. ‘‘नतङ्गा दण्डदुतिया, उप्फासुलिकता [उप्पण्डुपण्डुका (सी. स्या.)] किसा;

पवेधमाना पतिता, निस्ससन्ती मुहुं मुहुं.

३५२. ‘‘ततो मे आसि संवेगो, अब्भुतो लोमहंसनो;

धिरत्थु रूपं असुचिं, रमन्ते यत्थ बालिसा.

३५३. ‘‘तदा महाकारुणिको, दिस्वा संविग्गमानसं;

उदग्गचित्तो सुगतो, इमा गाथा अभासथ.

३५४. ‘‘‘आतुरं असुचिं पूतिं, पस्स खेमे समुस्सयं;

उग्घरन्तं पग्घरन्तं, बालानं अभिनन्दितं.

३५५. ‘‘‘असुभाय चित्तं भावेहि, एकग्गं सुसमाहितं;

सति कायगता त्यत्थु, निब्बिदा बहुला भव.

३५६. ‘‘‘यथा इदं तथा एतं, यथा एतं तथा इदं;

अज्झत्तञ्च बहिद्धा च, काये छन्दं विराजय.

३५७. ‘‘‘अनिमित्तञ्च भावेहि, मानानुसयमुज्जह;

ततो मानाभिसमया, उपसन्ता चरिस्ससि.

३५८. ‘‘‘ये रागरत्तानुपतन्ति सोतं, सयं कतं मक्कटकोव जालं;

एतम्पि छेत्वान परिब्बजन्ति, न पेक्खिनो [अनपेक्खिनो (सी. स्या. पी.)] कामसुखं पहाय’.

३५९. ‘‘ततो कल्लितचित्तं [कल्लिकचित्तं (स्या.), कलिकचित्तं (पी.)] मं, ञत्वान नरसारथि;

महानिदानं देसेसि, सुत्तन्तं विनयाय मे.

३६०. ‘‘सुत्वा सुत्तन्तसेट्ठं तं, पुब्बसञ्ञमनुस्सरिं;

तत्थ ठितावहं सन्ती, धम्मचक्खुं विसोधयिं.

३६१. ‘‘निपतित्वा महेसिस्स, पादमूलम्हि तावदे;

अच्चयं देसनत्थाय, इदं वचनमब्रविं.

३६२. ‘‘‘नमो ते सब्बदस्सावी, नमो ते करुणाकर;

नमो ते तिण्णसंसार, नमो ते अमतं दद.

३६३. ‘‘‘दिट्ठिगहनपक्खन्दा [… पक्खन्ता (सी. स्या.)], कामरागविमोहिता;