४. रट्ठपालत्थेरगाथा

७६९. [म. नि. २.३०२] ‘‘पस्स चित्तकतं बिम्बं, अरुकायं समुस्सितं;

आतुरं बहुसङ्कप्पं, यस्स नत्थि धुवं ठिति.

७७०. ‘‘पस्स चित्तकतं रूपं, मणिना कुण्डलेन च;

अट्ठिं तचेन ओनद्धं, सह वत्थेहि सोभति.

७७१. ‘‘अलत्तककता पादा, मुखं चुण्णकमक्खितं;

अलं बालस्स मोहाय, नो च पारगवेसिनो.

७७२. ‘‘अट्ठपदकता केसा, नेत्ता अञ्जनमक्खिता;

अलं बालस्स मोहाय, नो च पारगवेसिनो.

७७३. ‘‘अञ्जनीव नवा चित्ता, पूतिकायो अलङ्कतो;

अलं बालस्स मोहाय, नो च पारगवेसिनो.

७७४. ‘‘ओदहि मिगवो पासं, नासदा वागुरं मिगो;

भुत्वा निवापं गच्छाम, कन्दन्ते मिगबन्धके.

७७५. ‘‘छिन्नो पासो मिगवस्स, नासदा वागुरं मिगो;

भुत्वा निवापं गच्छाम, सोचन्ते मिगलुद्दके.

७७६. ‘‘पस्सामि लोके सधने मनुस्से, लद्धान वित्तं न ददन्ति मोहा;

लुद्धा धनं सन्निचयं करोन्ति, भिय्योव कामे अभिपत्थयन्ति.

७७७. ‘‘राजा पसय्हप्पथविं विजेत्वा, ससागरन्तं महिमावसन्तो;

ओरं समुद्दस्स अतित्तरूपो, पारं समुद्दस्सपि पत्थयेथ.

७७८. ‘‘राजा च अञ्ञे च बहू मनुस्सा, अवीततण्हा मरणं उपेन्ति;

ऊनाव हुत्वान जहन्ति देहं, कामेहि लोकम्हि न हत्थि तित्ति.

७७९. ‘‘कन्दन्ति नं ञाती पकिरिय केसे, अहो वता नो अमराति चाहु;

वत्थेन नं पारुतं नीहरित्वा, चितं समोधाय ततो डहन्ति.

७८०. ‘‘सो डय्हति सूलेहि तुज्जमानो, एकेन वत्थेन [एतेन गत्थेन (क.)] पहाय भोगे;

न मीयमानस्स भवन्ति ताणा, ञाती च मित्ता अथ वा सहाया.

७८१. ‘‘दायादका तस्स धनं हरन्ति, सत्तो पन गच्छति येन कम्मं;

न मीयमानं धनमन्वेति [मन्विति (क.)] किञ्चि, पुत्ता च दारा च धनञ्च रट्ठं.

७८२. ‘‘न दीघमायुं लभते धनेन, न चापि वित्तेन जरं विहन्ति;

अप्पप्पं हिदं जीवितमाहु धीरा, असस्सतं विप्परिणामधम्मं.

७८३. ‘‘अड्ढा दलिद्दा च फुसन्ति फस्सं, बालो च धीरो च तथेव फुट्ठो;

बालो हि बाल्या वधितोव सेति, धीरो च नो वेधति फस्सफुट्ठो.

७८४. ‘‘तस्मा हि पञ्ञाव धनेन सेय्या, याय वोसानमिधाधिगच्छति;

अब्योसितत्ता हि भवाभवेसु, पापानि कम्मानि करोति मोहा.

७८५. ‘‘उपेति गब्भञ्च परञ्च लोकं, संसारमापज्ज परम्पराय;

तस्सप्पपञ्ञो अभिसद्दहन्तो, उपेति गब्भञ्च परञ्च लोकं.

७८६. ‘‘चोरो यथा सन्धिमुखे गहीतो, सकम्मुना हञ्ञति पापधम्मो;

एवं पजा पेच्च परम्हि लोके, सकम्मुना हञ्ञति पापधम्मो.

७८७. ‘‘कामा हि चित्रा मधुरा मनोरमा, विरूपरूपेन मथेन्ति चित्तं;

आदीनवं कामगुणेसु दिस्वा, तस्मा अहं पब्बजितोम्हि राज.

७८८. ‘‘दुमप्फलानीव पतन्ति माणवा, दहरा च वुड्ढा च सरीरभेदा;

एतम्पि दिस्वा पब्बजितोम्हि राज, अपण्णकं सामञ्ञमेव सेय्यो.

७८९. ‘‘सद्धायाहं पब्बजितो, उपेतो जिनसासने;

अवज्झा मय्हं पब्बज्जा, अनणो भुञ्जामि भोजनं.

७९०. ‘‘कामे आदित्ततो दिस्वा, जातरूपानि सत्थतो;

गब्भवोक्कन्तितो दुक्खं, निरयेसु महब्भयं.

७९१. ‘‘एतमादीनवं ञत्वा, संवेगं अलभिं तदा;

सोहं विद्धो तदा सन्तो, सम्पत्तो आसवक्खयं.

७९२. ‘‘परिचिण्णो मया सत्था, कतं बुद्धस्स सासनं;

ओहितो गरुको भारो, भवनेत्ति समूहता.

७९३. ‘‘यस्सत्थाय पब्बजितो, अगारस्मानगारियं;

सो मे अत्थो अनुप्पत्तो, सब्बसंयोजनक्खयो’’ति.

… रट्ठपालो थेरो….