३. नन्दकपेतवत्थु
६५८. राजा पिङ्गलको नाम, सुरट्ठानं अधिपति अहु;
मोरियानं उपट्ठानं गन्त्वा, सुरट्ठं पुनरागमा.
६५९. उण्हे मज्झन्हिके [मज्झन्तिके (सब्बत्थ)] काले, राजा पङ्कं [वङ्कं (क.)] उपागमि;
अद्दस मग्गं रमणीयं, पेतानं तं वण्णुपथं [वण्णनापथं (सी. स्या.)].
६६०. सारथिं आमन्तयी राजा –
‘‘अयं मग्गो रमणीयो, खेमो सोवत्थिको सिवो;
इमिना सारथि याम, सुरट्ठानं सन्तिके इतो’’.
६६१. तेन पायासि सोरट्ठो, सेनाय चतुरङ्गिनिया;
उब्बिग्गरूपो पुरिसो, सोरट्ठं एतदब्रवि.
६६२. ‘‘कुम्मग्गं पटिपन्नम्हा, भिंसनं लोमहंसनं;
पुरतो दिस्सति मग्गो, पच्छतो च न दिस्सति.
६६३. ‘‘कुम्मग्गं पटिपन्नम्हा, यमपुरिसान सन्तिके;
अमानुसो वायति गन्धो, घोसो सुय्यति [सूयति (सी. स्या.)] दारुणो’’.
६६४. संविग्गो राजा सोरट्ठो, सारथिं एतदब्रवि;
‘‘कुम्मग्गं पटिपन्नम्हा, भिंसनं लोमहंसनं;
पुरतो दिस्सति मग्गो, पच्छतो च न दिस्सति.
६६५. ‘‘कुम्मग्गं पटिपन्नम्हा, यमपुरिसान सन्तिके;
अमानुसो वायति गन्धो, घोसो सुय्यति दारुणो’’.
६६६. हत्थिक्खन्धं समारुय्ह, ओलोकेन्तो चतुद्दिसं [चतुद्दिस्सा (क.)];
अद्दस निग्रोधं रमणीयं [रुक्खं निग्रोधं (स्या. क.)], पादपं छायासम्पन्नं;
नीलब्भवण्णसदिसं, मेघवण्णसिरीनिभं.
६६७. सारथिं आमन्तयी राजा, ‘‘किं एसो दिस्सति ब्रहा;
नीलब्भवण्णसदिसो, मेघवण्णसिरीनिभो’’.
६६८. ‘‘निग्रोधो सो महाराज, पादपो छायासम्पन्नो;
नीलब्भवण्णसदिसो, मेघवण्णसिरीनिभो’’.
६६९. तेन पायासि सोरट्ठो, येन सो दिस्सते ब्रहा;
नीलब्भवण्णसदिसो, मेघवण्णसिरीनिभो.
६७०. हत्थिक्खन्धतो ओरुय्ह, राजा रुक्खं उपागमि;
निसीदि रुक्खमूलस्मिं, सामच्चो सपरिज्जनो;
पूरं पानीयसरकं, पूवे वित्ते च अद्दस.
६७१. पुरिसो च देववण्णी, सब्बाभरणभूसितो;
उपसङ्कमित्वा राजानं, सोरट्ठं एतदब्रवि.
६७२. ‘‘स्वागतं ते महाराज, अथो ते अदुरागतं;
पिवतु देवो पानीयं, पूवे खाद अरिन्दम’’.
६७३. पिवित्वा राजा पानीयं, सामच्चो सपरिज्जनो;
पूवे खादित्वा पित्वा च, सोरट्ठो एतदब्रवि.
६७४. ‘‘देवता नुसि गन्धब्बो, अदु सक्को पुरिन्ददो;
अजानन्ता तं पुच्छाम, कथं जानेमु तं मय’’न्ति.
६७५. ‘‘नाम्हि देवो न गन्धब्बो, नापि [नम्हि (क.)] सक्को पुरिन्ददो;
पेतो अहं महाराज, सुरट्ठा इध मागतो’’ति.
६७६. ‘‘किंसीलो किंसमाचारो, सुरट्ठस्मिं पुरे तुवं;
केन ते ब्रह्मचरियेन, आनुभावो अयं तवा’’ति.
६७७. ‘‘तं सुणोहि महाराज, अरिन्दम रट्ठवड्ढन;
अमच्चा पारिसज्जा च, ब्राह्मणो च पुरोहितो.
६७८. ‘‘सुरट्ठस्मिं अहं देव, पुरिसो पापचेतसो;
मिच्छादिट्ठि च दुस्सीलो, कदरियो परिभासको.
६७९. ‘‘‘ददन्तानं करोन्तानं, वारयिस्सं बहुज्जनं;
अञ्ञेसं ददमानानं, अन्तरायकरो अहं.
६८०. ‘‘‘विपाको नत्थि दानस्स, संयमस्स कुतो फलं;
नत्थि आचरियो नाम, अदन्तं को दमेस्सति.
६८१. ‘‘‘समतुल्यानि भूतानि, कुतो [कुले (स्या. क.)] जेट्ठापचायिको;
नत्थि बलं वीरियं वा, कुतो उट्ठानपोरिसं.
६८२. ‘‘‘नत्थि दानफलं नाम, न विसोधेति वेरिनं;
लद्धेय्यं लभते मच्चो, नियतिपरिणामजं [परिणामजा (सी. क.)].
६८३. ‘‘‘नत्थि माता पिता भाता, लोको नत्थि इतो परं;
नत्थि दिन्नं नत्थि हुतं, सुनिहितं न विज्जति.
६८४. ‘‘‘योपि हनेय्य पुरिसं, परस्स छिन्दते [पुरिसस्स छिन्दे (स्या. क.)] सिरं;
न कोचि कञ्चि हनति, सत्तन्नं विवरमन्तरे.
६८५. ‘‘‘अच्छेज्जाभेज्जो हि [भेज्जो (सी.), अभेज्जो (स्या.), भेज्जासि (क.)] जीवो, अट्ठंसो गुळपरिमण्डलो;
योजनानं सतं पञ्च, को जीवं छेत्तुमरहति.
६८६. ‘‘‘यथा सुत्तगुळे खित्ते, निब्बेठेन्तं पलायति;
एवमेव च सो जीवो, निब्बेठेन्तो पलायति.
६८७. ‘‘‘यथा गामतो निक्खम्म, अञ्ञं गामं पविसति;
एवमेव च सो जीवो, अञ्ञं बोन्दिं पविसति.
६८८. ‘‘‘यथा गेहतो निक्खम्म, अञ्ञं गेहं पविसति;
एवमेव च सो जीवो, अञ्ञं बोन्दिं पविसति.
६८९. ‘‘‘चुल्लासीति [चुळासीति (सी. स्या. क.)] महाकप्पिनो [महाकप्पुनो (सी.)], सतसहस्सानि हि;
ये बाला ये च पण्डिता, संसारं खेपयित्वान;
दुक्खस्सन्तं करिस्सरे.
६९०. ‘‘‘मितानि सुखदुक्खानि, दोणेहि पिटकेहि च;
जिनो सब्बं पजानाति’, सम्मूळ्हा इतरा पजा.
६९१. ‘‘एवंदिट्ठि पुरे आसिं, सम्मूळ्हो मोहपारुतो;
मिच्छादिट्ठि च दुस्सीलो, कदरियो परिभासको.
६९२. ‘‘ओरं मे छहि मासेहि, कालङ्किरिया भविस्सति;
एकन्तकटुकं घोरं, निरयं पपतिस्सहं.
६९३. [पे. व. ७०] ‘‘चतुक्कण्णं चतुद्वारं, विभत्तं भागसो मितं;
अयोपाकारपरियन्तं, अयसा पटिकुज्जितं.
६९४. [पे. व. ७१] ‘‘तस्स अयोमया भूमि, जलिता तेजसा युता;
समन्ता योजनसतं, फरित्वा तिट्ठति सब्बदा.
६९५. ‘‘वस्सानि सतसहस्सानि, घोसो सुय्यति तावदे;
लक्खो एसो महाराज, सतभागवस्सकोटियो.
६९६. ‘‘कोटिसतसहस्सानि, निरये पच्चरे जना;
मिच्छादिट्ठी च दुस्सीला, ये च अरियूपवादिनो.
६९७. ‘‘तत्थाहं दीघमद्धानं, दुक्खं वेदिस्स वेदनं;
फलं पापस्स कम्मस्स, तस्मा सोचामहं भुसं.
६९८. ‘‘तं सुणोहि महाराज, अरिन्दम रट्ठवड्ढन;
धीता मय्हं महाराज, उत्तरा भद्दमत्थु ते.
६९९. ‘‘करोति भद्दकं कम्मं, सीलेसुपोसथे रता;
सञ्ञता संविभागी च, वदञ्ञू वीतमच्छरा.
७००. ‘‘अखण्डकारी सिक्खाय, सुण्हा परकुलेसु च;
उपासिका सक्यमुनिनो, सम्बुद्धस्स सिरीमतो.
७०१. ‘‘भिक्खु च सीलसम्पन्नो, गामं पिण्डाय पाविसि;
ओक्खित्तचक्खु सतिमा, गुत्तद्वारो सुसंवुतो.
७०२. ‘‘सपदानं चरमानो, अगमा तं निवेसनं;
‘तमद्दस महाराज, उत्तरा भद्दमत्थु ते’.
७०३. ‘‘पूरं पानीयसरकं, पूवे वित्ते च सा अदा;
‘पिता मे कालङ्कतो, भन्ते तस्सेतं उपकप्पतु’.
७०४. ‘‘समनन्तरानुद्दिट्ठे, विपाको उदपज्जथ;
भुञ्जामि कामकामीहं, राजा वेस्सवणो यथा.
७०५. ‘‘तं सुणोहि महाराज, अरिन्दम रट्ठवड्ढन;
सदेवकस्स लोकस्स, बुद्धो अग्गो पवुच्चति;
तं बुद्धं सरणं गच्छ, सपुत्तदारो अरिन्दम.
७०६. ‘‘अट्ठङ्गिकेन मग्गेन, फुसन्ति अमतं पदं;
तं धम्मं सरणं गच्छ, सपुत्तदारो अरिन्दम.
७०७. ‘‘चत्तारो च पटिपन्ना [मग्गपटिपन्ना (सी. स्या.)], चत्तारो च फले ठिता;
एस सङ्घो उजुभूतो, पञ्ञासीलसमाहितो;
तं सङ्घं सरणं गच्छ, सपुत्तदारो अरिन्दम.
७०८. ‘‘पाणातिपाता विरमस्सु खिप्पं, लोके अदिन्नं परिवज्जयस्सु;
अमज्जपो मा च मुसा अभाणी, सकेन दारेन च होहि तुट्ठो’’ति.
७०९. ‘‘अत्थकामोसि मे यक्ख, हितकामोसि देवते;
करोमि तुय्हं वचनं, त्वंसि आचरियो मम.
७१०. ‘‘उपेमि सरणं बुद्धं, धम्मञ्चापि अनुत्तरं;
सङ्घञ्च नरदेवस्स, गच्छामि सरणं अहं.
७११. ‘‘पाणातिपाता विरमामि खिप्पं, लोके अदिन्नं परिवज्जयामि;
अमज्जपो नो च मुसा भणामि, सकेन दारेन च होमि तुट्ठो.
७१२. ‘‘ओफुणामि [ओपुणामि (सी.), ओफुनामि (स्या. क.), ओपुनामि (?)] महावाते, नदिया सीघगामिया;
वमामि पापिकं दिट्ठिं, बुद्धानं सासने रतो’’.
७१३. इदं वत्वान सोरट्ठो, विरमित्वा पापदस्सना [पापदस्सनं (स्या. क.)];
नमो भगवतो कत्वा, पामोक्खो रथमारुहीति.
नन्दकपेतवत्थु ततियं.