३. नन्दकपेतवत्थु

६५८. राजा पिङ्गलको नाम, सुरट्ठानं अधिपति अहु;

मोरियानं उपट्ठानं गन्त्वा, सुरट्ठं पुनरागमा.

६५९. उण्हे मज्झन्हिके [मज्झन्तिके (सब्बत्थ)] काले, राजा पङ्कं [वङ्कं (क.)] उपागमि;

अद्दस मग्गं रमणीयं, पेतानं तं वण्णुपथं [वण्णनापथं (सी. स्या.)].

६६०. सारथिं आमन्तयी राजा –

‘‘अयं मग्गो रमणीयो, खेमो सोवत्थिको सिवो;

इमिना सारथि याम, सुरट्ठानं सन्तिके इतो’’.

६६१. तेन पायासि सोरट्ठो, सेनाय चतुरङ्गिनिया;

उब्बिग्गरूपो पुरिसो, सोरट्ठं एतदब्रवि.

६६२. ‘‘कुम्मग्गं पटिपन्नम्हा, भिंसनं लोमहंसनं;

पुरतो दिस्सति मग्गो, पच्छतो च न दिस्सति.

६६३. ‘‘कुम्मग्गं पटिपन्नम्हा, यमपुरिसान सन्तिके;

अमानुसो वायति गन्धो, घोसो सुय्यति [सूयति (सी. स्या.)] दारुणो’’.

६६४. संविग्गो राजा सोरट्ठो, सारथिं एतदब्रवि;

‘‘कुम्मग्गं पटिपन्नम्हा, भिंसनं लोमहंसनं;

पुरतो दिस्सति मग्गो, पच्छतो च न दिस्सति.

६६५. ‘‘कुम्मग्गं पटिपन्नम्हा, यमपुरिसान सन्तिके;

अमानुसो वायति गन्धो, घोसो सुय्यति दारुणो’’.

६६६. हत्थिक्खन्धं समारुय्ह, ओलोकेन्तो चतुद्दिसं [चतुद्दिस्सा (क.)];

अद्दस निग्रोधं रमणीयं [रुक्खं निग्रोधं (स्या. क.)], पादपं छायासम्पन्नं;

नीलब्भवण्णसदिसं, मेघवण्णसिरीनिभं.

६६७. सारथिं आमन्तयी राजा, ‘‘किं एसो दिस्सति ब्रहा;

नीलब्भवण्णसदिसो, मेघवण्णसिरीनिभो’’.

६६८. ‘‘निग्रोधो सो महाराज, पादपो छायासम्पन्नो;

नीलब्भवण्णसदिसो, मेघवण्णसिरीनिभो’’.

६६९. तेन पायासि सोरट्ठो, येन सो दिस्सते ब्रहा;

नीलब्भवण्णसदिसो, मेघवण्णसिरीनिभो.

६७०. हत्थिक्खन्धतो ओरुय्ह, राजा रुक्खं उपागमि;

निसीदि रुक्खमूलस्मिं, सामच्चो सपरिज्जनो;

पूरं पानीयसरकं, पूवे वित्ते च अद्दस.

६७१. पुरिसो च देववण्णी, सब्बाभरणभूसितो;

उपसङ्कमित्वा राजानं, सोरट्ठं एतदब्रवि.

६७२. ‘‘स्वागतं ते महाराज, अथो ते अदुरागतं;

पिवतु देवो पानीयं, पूवे खाद अरिन्दम’’.

६७३. पिवित्वा राजा पानीयं, सामच्चो सपरिज्जनो;

पूवे खादित्वा पित्वा च, सोरट्ठो एतदब्रवि.

६७४. ‘‘देवता नुसि गन्धब्बो, अदु सक्को पुरिन्ददो;

अजानन्ता तं पुच्छाम, कथं जानेमु तं मय’’न्ति.

६७५. ‘‘नाम्हि देवो न गन्धब्बो, नापि [नम्हि (क.)] सक्को पुरिन्ददो;

पेतो अहं महाराज, सुरट्ठा इध मागतो’’ति.

६७६. ‘‘किंसीलो किंसमाचारो, सुरट्ठस्मिं पुरे तुवं;

केन ते ब्रह्मचरियेन, आनुभावो अयं तवा’’ति.

६७७. ‘‘तं सुणोहि महाराज, अरिन्दम रट्ठवड्ढन;

अमच्चा पारिसज्जा च, ब्राह्मणो च पुरोहितो.

६७८. ‘‘सुरट्ठस्मिं अहं देव, पुरिसो पापचेतसो;

मिच्छादिट्ठि च दुस्सीलो, कदरियो परिभासको.

६७९. ‘‘‘ददन्तानं करोन्तानं, वारयिस्सं बहुज्जनं;

अञ्ञेसं ददमानानं, अन्तरायकरो अहं.

६८०. ‘‘‘विपाको नत्थि दानस्स, संयमस्स कुतो फलं;

नत्थि आचरियो नाम, अदन्तं को दमेस्सति.

६८१. ‘‘‘समतुल्यानि भूतानि, कुतो [कुले (स्या. क.)] जेट्ठापचायिको;

नत्थि बलं वीरियं वा, कुतो उट्ठानपोरिसं.

६८२. ‘‘‘नत्थि दानफलं नाम, न विसोधेति वेरिनं;

लद्धेय्यं लभते मच्चो, नियतिपरिणामजं [परिणामजा (सी. क.)].

६८३. ‘‘‘नत्थि माता पिता भाता, लोको नत्थि इतो परं;

नत्थि दिन्नं नत्थि हुतं, सुनिहितं न विज्जति.

६८४. ‘‘‘योपि हनेय्य पुरिसं, परस्स छिन्दते [पुरिसस्स छिन्दे (स्या. क.)] सिरं;

न कोचि कञ्चि हनति, सत्तन्नं विवरमन्तरे.

६८५. ‘‘‘अच्छेज्जाभेज्जो हि [भेज्जो (सी.), अभेज्जो (स्या.), भेज्जासि (क.)] जीवो, अट्ठंसो गुळपरिमण्डलो;

योजनानं सतं पञ्च, को जीवं छेत्तुमरहति.

६८६. ‘‘‘यथा सुत्तगुळे खित्ते, निब्बेठेन्तं पलायति;

एवमेव च सो जीवो, निब्बेठेन्तो पलायति.

६८७. ‘‘‘यथा गामतो निक्खम्म, अञ्ञं गामं पविसति;

एवमेव च सो जीवो, अञ्ञं बोन्दिं पविसति.

६८८. ‘‘‘यथा गेहतो निक्खम्म, अञ्ञं गेहं पविसति;

एवमेव च सो जीवो, अञ्ञं बोन्दिं पविसति.

६८९. ‘‘‘चुल्लासीति [चुळासीति (सी. स्या. क.)] महाकप्पिनो [महाकप्पुनो (सी.)], सतसहस्सानि हि;

ये बाला ये च पण्डिता, संसारं खेपयित्वान;

दुक्खस्सन्तं करिस्सरे.

६९०. ‘‘‘मितानि सुखदुक्खानि, दोणेहि पिटकेहि च;

जिनो सब्बं पजानाति’, सम्मूळ्हा इतरा पजा.

६९१. ‘‘एवंदिट्ठि पुरे आसिं, सम्मूळ्हो मोहपारुतो;

मिच्छादिट्ठि च दुस्सीलो, कदरियो परिभासको.

६९२. ‘‘ओरं मे छहि मासेहि, कालङ्किरिया भविस्सति;

एकन्तकटुकं घोरं, निरयं पपतिस्सहं.

६९३. [पे. व. ७०] ‘‘चतुक्कण्णं चतुद्वारं, विभत्तं भागसो मितं;

अयोपाकारपरियन्तं, अयसा पटिकुज्जितं.

६९४. [पे. व. ७१] ‘‘तस्स अयोमया भूमि, जलिता तेजसा युता;

समन्ता योजनसतं, फरित्वा तिट्ठति सब्बदा.

६९५. ‘‘वस्सानि सतसहस्सानि, घोसो सुय्यति तावदे;

लक्खो एसो महाराज, सतभागवस्सकोटियो.

६९६. ‘‘कोटिसतसहस्सानि, निरये पच्चरे जना;

मिच्छादिट्ठी च दुस्सीला, ये च अरियूपवादिनो.

६९७. ‘‘तत्थाहं दीघमद्धानं, दुक्खं वेदिस्स वेदनं;

फलं पापस्स कम्मस्स, तस्मा सोचामहं भुसं.

६९८. ‘‘तं सुणोहि महाराज, अरिन्दम रट्ठवड्ढन;

धीता मय्हं महाराज, उत्तरा भद्दमत्थु ते.

६९९. ‘‘करोति भद्दकं कम्मं, सीलेसुपोसथे रता;

सञ्ञता संविभागी च, वदञ्ञू वीतमच्छरा.

७००. ‘‘अखण्डकारी सिक्खाय, सुण्हा परकुलेसु च;

उपासिका सक्यमुनिनो, सम्बुद्धस्स सिरीमतो.

७०१. ‘‘भिक्खु च सीलसम्पन्नो, गामं पिण्डाय पाविसि;

ओक्खित्तचक्खु सतिमा, गुत्तद्वारो सुसंवुतो.

७०२. ‘‘सपदानं चरमानो, अगमा तं निवेसनं;

‘तमद्दस महाराज, उत्तरा भद्दमत्थु ते’.

७०३. ‘‘पूरं पानीयसरकं, पूवे वित्ते च सा अदा;

‘पिता मे कालङ्कतो, भन्ते तस्सेतं उपकप्पतु’.

७०४. ‘‘समनन्तरानुद्दिट्ठे, विपाको उदपज्जथ;

भुञ्जामि कामकामीहं, राजा वेस्सवणो यथा.

७०५. ‘‘तं सुणोहि महाराज, अरिन्दम रट्ठवड्ढन;

सदेवकस्स लोकस्स, बुद्धो अग्गो पवुच्चति;

तं बुद्धं सरणं गच्छ, सपुत्तदारो अरिन्दम.

७०६. ‘‘अट्ठङ्गिकेन मग्गेन, फुसन्ति अमतं पदं;

तं धम्मं सरणं गच्छ, सपुत्तदारो अरिन्दम.

७०७. ‘‘चत्तारो च पटिपन्ना [मग्गपटिपन्ना (सी. स्या.)], चत्तारो च फले ठिता;

एस सङ्घो उजुभूतो, पञ्ञासीलसमाहितो;

तं सङ्घं सरणं गच्छ, सपुत्तदारो अरिन्दम.

७०८. ‘‘पाणातिपाता विरमस्सु खिप्पं, लोके अदिन्नं परिवज्जयस्सु;

अमज्जपो मा च मुसा अभाणी, सकेन दारेन च होहि तुट्ठो’’ति.

७०९. ‘‘अत्थकामोसि मे यक्ख, हितकामोसि देवते;

करोमि तुय्हं वचनं, त्वंसि आचरियो मम.

७१०. ‘‘उपेमि सरणं बुद्धं, धम्मञ्चापि अनुत्तरं;

सङ्घञ्च नरदेवस्स, गच्छामि सरणं अहं.

७११. ‘‘पाणातिपाता विरमामि खिप्पं, लोके अदिन्नं परिवज्जयामि;

अमज्जपो नो च मुसा भणामि, सकेन दारेन च होमि तुट्ठो.

७१२. ‘‘ओफुणामि [ओपुणामि (सी.), ओफुनामि (स्या. क.), ओपुनामि (?)] महावाते, नदिया सीघगामिया;

वमामि पापिकं दिट्ठिं, बुद्धानं सासने रतो’’.

७१३. इदं वत्वान सोरट्ठो, विरमित्वा पापदस्सना [पापदस्सनं (स्या. क.)];

नमो भगवतो कत्वा, पामोक्खो रथमारुहीति.

नन्दकपेतवत्थु ततियं.