२. उब्बरिवग्गो

१. संसारमोचकपेतिवत्थु

९५. ‘‘नग्गा दुब्बण्णरूपासि, किसा धमनिसन्थता;

उप्फासुलिके [उप्पासुळिके (क.)] किसिके, का नु त्वं इध तिट्ठसी’’ति.

९६. ‘‘अहं भदन्ते पेतीम्हि, दुग्गता यमलोकिका;

पापकम्मं करित्वान, पेतलोकं इतो गता’’ति.

९७. ‘‘किं नु कायेन वाचाय, मनसा दुक्कटं कतं;

किस्स कम्मविपाकेन, पेतलोकं इतो गता’’ति.

९८. ‘‘अनुकम्पका मय्हं नाहेसुं भन्ते, पिता च माता अथवापि ञातका;

ये मं नियोजेय्युं ददाहि दानं, पसन्नचित्ता समणब्राह्मणानं.

९९. ‘‘इतो अहं वस्ससतानि पञ्च, यं एवरूपा विचरामि नग्गा;

खुदाय तण्हाय च खज्जमाना, पापस्स कम्मस्स फलं ममेदं.

१००. ‘‘वन्दामि तं अय्य पसन्नचित्ता, अनुकम्प मं वीर महानुभाव;

दत्वा च मे आदिस यं हि किञ्चि, मोचेहि मं दुग्गतिया भदन्ते’’ति.

१०१. साधूति सो पटिस्सुत्वा, सारिपुत्तोनुकम्पको;

भिक्खूनं आलोपं दत्वा, पाणिमत्तञ्च चोळकं;

थालकस्स च पानीयं, तस्सा दक्खिणमादिसि.

१०२. समनन्तरानुद्दिट्ठे, विपाको उदपज्जथ;

भोजनच्छादनपानीयं, दक्खिणाय इदं फलं.

१०३. ततो सुद्धा सुचिवसना, कासिकुत्तमधारिनी;

विचित्तवत्थाभरणा, सारिपुत्तं उपसङ्कमि.

१०४. ‘‘अभिक्कन्तेन वण्णेन, या त्वं तिट्ठसि देवते;

ओभासेन्ती दिसा सब्बा, ओसधी विय तारका.

१०५. ‘‘केन तेतादिसो वण्णो, केन ते इध मिज्झति;

उप्पज्जन्ति च ते भोगा, ये केचि मनसो पिया.

१०६. ‘‘पुच्छामि तं देवि महानुभावे, मनुस्सभूता किमकासि पुञ्ञं;

केनासि एवं जलितानुभावा, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति.

१०७. ‘‘उप्पण्डुकिं किसं छातं, नग्गं सम्पतितच्छविं [आपतितच्छविं (सी.)];

मुनि कारुणिको लोके, तं मं अद्दक्खि दुग्गतं.

१०८. ‘‘भिक्खूनं आलोपं दत्वा, पाणिमत्तञ्च चोळकं;

थालकस्स च पानीयं, मम दक्खिणमादिसि.

१०९. ‘‘आलोपस्स फलं पस्स, भत्तं वस्ससतं दस;

भुञ्जामि कामकामिनी, अनेकरसब्यञ्जनं.

११०. ‘‘पाणिमत्तस्स चोळस्स, विपाकं पस्स यादिसं;

यावता नन्दराजस्स, विजितस्मिं पटिच्छदा.

१११. ‘‘ततो बहुतरा भन्ते, वत्थानच्छादनानि मे;

कोसेय्यकम्बलीयानि, खोमकप्पासिकानि च.

११२. ‘‘विपुला च महग्घा च, तेपाकासेवलम्बरे;

साहं तं परिदहामि, यं यं हि मनसो पियं.

११३. ‘‘थालकस्स च पानीयं, विपाकं पस्स यादिसं;

गम्भीरा चतुरस्सा च, पोक्खरञ्ञो सुनिम्मिता.

११४. ‘‘सेतोदका सुप्पतित्था, सीता अप्पटिगन्धिया;

पदुमुप्पलसञ्छन्ना, वारिकिञ्जक्खपूरिता.

११५. ‘‘साहं रमामि कीळामि, मोदामि अकुतोभया;

मुनिं कारुणिकं लोके, भन्ते वन्दितुमागता’’ति.

संसारमोचकपेतिवत्थु पठमं.

२. सारिपुत्तत्थेरमातुपेतिवत्थु

११६. ‘‘नग्गा दुब्बण्णरूपासि, किसा धमनिसन्थता;

उप्फासुलिके किसिके, का नु त्वं इध तिट्ठसि’’.

११७. ‘‘अहं ते सकिया माता, पुब्बे अञ्ञासु जातीसु;

उपपन्ना पेत्तिविसयं, खुप्पिपाससमप्पिता.

११८. ‘‘छड्डितं खिपितं खेळं, सिङ्घाणिकं सिलेसुमं;

वसञ्च डय्हमानानं, विजातानञ्च लोहितं.

११९. ‘‘वणिकानञ्च यं घान-सीसच्छिन्नान लोहितं;

खुदापरेता भुञ्जामि, इत्थिपुरिसनिस्सितं.

१२०. ‘‘पुब्बलोहितं भक्खामि [पुब्बलोहितभक्खास्मि (सी.)], पसूनं मानुसान च;

अलेणा अनगारा च, नीलमञ्चपरायणा.

१२१. ‘‘देहि पुत्तक मे दानं, दत्वा अन्वादिसाहि मे;

अप्पेव नाम मुच्चेय्यं, पुब्बलोहितभोजना’’ति.

१२२. मातुया वचनं सुत्वा, उपतिस्सोनुकम्पको;

आमन्तयि मोग्गल्लानं, अनुरुद्धञ्च कप्पिनं.

१२३. चतस्सो कुटियो कत्वा, सङ्घे चातुद्दिसे अदा;

कुटियो अन्नपानञ्च, मातु दक्खिणमादिसी.

१२४. समनन्तरानुद्दिट्ठे, विपाको उदपज्जथ;

भोजनं पानीयं वत्थं, दक्खिणाय इदं फलं.

१२५. ततो सुद्धा सुचिवसना, कासिकुत्तमधारिनी;

विचित्तवत्थाभरणा, कोलितं उपसङ्कमि.

१२६. ‘‘अभिक्कन्तेन वण्णेन, या त्वं तिट्ठसि देवते;

ओभासेन्ती दिसा सब्बा, ओसधी विय तारका.

१२७. ‘‘केन तेतादिसो वण्णो, केन ते इध मिज्झति;

उप्पज्जन्ति च ते भोगा, ये केचि मनसो पिया.

१२८. ‘‘पुच्छामि तं देवि महानुभावे, मनुस्सभूता किमकासि पुञ्ञं;

केनासि एवं जलितानुभावा, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति.

१२९. ‘‘सारिपुत्तस्साहं माता, पुब्बे अञ्ञासु जातीसु;

उपपन्ना पेत्तिविसयं, खुप्पिपाससमप्पिता.

१३०. ‘‘छड्डितं खिपितं खेळं, सिङ्घाणिकं सिलेसुमं;

वसञ्च डय्हमानानं, विजातानञ्च लोहितं.

१३१. ‘‘वणिकानञ्च यं घान-सीसच्छिन्नान लोहितं;

खुदापरेता भुञ्जामि, इत्थिपुरिसनिस्सितं.

१३२. ‘‘पुब्बलोहितं भक्खिस्सं, पसूनं मानुसान च;

अलेणा अनगारा च, नीलमञ्चपरायणा.

१३३. ‘‘सारिपुत्तस्स दानेन, मोदामि अकुतोभया;

मुनिं कारुणिकं लोके, भन्ते वन्दितुमागता’’ति.

सारिपुत्तत्थेरस्स मातुपेतिवत्थु दुतियं.

३. मत्तापेतिवत्थु

१३४. ‘‘नग्गा दुब्बण्णरूपासि, किसा धमनिसन्थता;

उप्फासुलिके किसिके, का नु त्वं इध तिट्ठसी’’ति.

१३५. ‘‘अहं मत्ता तुवं तिस्सा, सपत्ती ते पुरे अहुं;

पापकम्मं करित्वान, पेतलोकं इतो गता’’ति.

१३६. ‘‘किं नु कायेन वाचाय, मनसा दुक्कटं कतं;

किस्स कम्मविपाकेन, पेतलोकं इतो गता’’ति.

१३७. ‘‘चण्डी च फरुसा चासिं, इस्सुकी मच्छरी सठा [सठी (सी.)];

ताहं दुरुत्तं वत्वान, पेतलोकं इतो गता’’ति.

१३८. सब्बं [सच्चं (क.)] अहम्पि जानामि, यथा त्वं चण्डिका अहु;

अञ्ञञ्च खो तं पुच्छामि, केनासि पंसुकुन्थिता’’ति.

१३९. ‘‘सीसंन्हाता तुवं आसि, सुचिवत्था अलङ्कता;

अहञ्च खो [खो तं (सी. क.)] अधिमत्तं, समलङ्कततरा तया.

१४०. ‘‘तस्सा मे पेक्खमानाय, सामिकेन समन्तयि;

ततो मे इस्सा विपुला, कोधो मे समजायथ.

१४१. ‘‘ततो पंसुं गहेत्वान, पंसुना तं हि ओकिरिं [तं विकीरिहं (स्या. क.)];

तस्स कम्मविपाकेन, तेनम्हि पंसुकुन्थिता’’ति.

१४२. ‘‘सच्चं अहम्पि जानामि, पंसुना मं त्वमोकिरि;

अञ्ञञ्च खो तं पुच्छामि, केन खज्जसि कच्छुया’’ति.

१४३. ‘‘भेसज्जहारी उभयो, वनन्तं अगमिम्हसे;

त्वञ्च भेसज्जमाहरि, अहञ्च कपिकच्छुनो.

१४४. ‘‘तस्सा त्याजानमानाय, सेय्यं त्याहं समोकिरिं;

तस्स कम्मविपाकेन, तेन खज्जामि कच्छुया’’ति.

१४५. ‘‘सच्चं अहम्पि जानामि, सेय्यं मे त्वं समोकिरि;

अञ्ञञ्च खो तं पुच्छामि, केनासि नग्गिया तुव’’न्ति.

१४६. ‘‘सहायानं समयो आसि, ञातीनं समिती अहु;

त्वञ्च आमन्तिता आसि, ससामिनी नो च खो अहं.

१४७. ‘‘तस्सा त्याजानमानाय, दुस्सं त्याहं अपानुदिं;

तस्स कम्मविपाकेन, तेनम्हि नग्गिया अह’’न्ति.

१४८. ‘‘सच्चं अहम्पि जानामि, दुस्सं मे त्वं अपानुदि;

अञ्ञञ्च खो तं पुच्छामि, केनासि गूथगन्धिनी’’ति.

१४९. ‘‘तव गन्धञ्च मालञ्च, पच्चग्घञ्च विलेपनं;

गूथकूपे अधारेसिं [अधारेसिं (क.)], तं पापं पकतं मया;

तस्स कम्मविपाकेन, तेनम्हि गूथगन्धिनी’’ति.

१५०. ‘‘सच्चं अहम्पि जानामि, तं पापं पकतं तया;

अञ्ञञ्च खो तं पुच्छामि, केनासि दुग्गता तुव’’न्ति.

१५१. ‘‘उभिन्नं समकं आसि, यं गेहे विज्जते धनं;

सन्तेसु देय्यधम्मेसु, दीपं नाकासिमत्तनो;

तस्स कम्मविपाकेन, तेनम्हि दुग्गता अहं.

१५२. ‘‘तदेव मं त्वं अवच, ‘पापकम्मं निसेवसि;

न हि पापेहि कम्मेहि, सुलभा होति सुग्गती’’’ति.

१५३. ‘‘वामतो मं त्वं पच्चेसि, अथोपि मं उसूयसि;

पस्स पापानं कम्मानं, विपाको होति यादिसो.

१५४. ‘‘ते घरा ता च दासियो [ते घरदासियो आसुं (सी. स्या.), ते घरे दासियो चेव (क.)], तानेवाभरणानिमे;

ते अञ्ञे परिचारेन्ति, न भोगा होन्ति सस्सता.

१५५. ‘‘इदानि भूतस्स पिता, आपणा गेहमेहिति;

अप्पेव ते ददे किञ्चि, मा सु ताव इतो अगा’’ति.

१५६. ‘‘नग्गा दुब्बण्णरूपाम्हि, किसा धमनिसन्थता;

कोपीनमेतं इत्थीनं, मा मं भूतपिताद्दसा’’ति.

१५७. ‘‘हन्द किं वा त्याहं [किं त्याहं (सी. स्या.), किं वताहं (क.)] दम्मि, किं वा तेध [किं वा च ते (सी. स्या.), किं विध ते (क.)] करोमहं;

येन त्वं सुखिता अस्स, सब्बकामसमिद्धिनी’’ति.

१५८. ‘‘चत्तारो भिक्खू सङ्घतो, चत्तारो पन पुग्गला;

अट्ठ भिक्खू भोजयित्वा, मम दक्खिणमादिस;

तदाहं सुखिता हेस्सं, सब्बकामसमिद्धिनी’’ति.

१५९. साधूति सा पटिस्सुत्वा, भोजयित्वाट्ठ भिक्खवो;

वत्थेहच्छादयित्वान, तस्सा दक्खिणमादिसी.

१६०. समनन्तरानुद्दिट्ठे, विपाको उदपज्जथ;

भोजनच्छादनपानीयं, दक्खिणाय इदं फलं.

१६१. ततो सुद्धा सुचिवसना, कासिकुत्तमधारिनी;

विचित्तवत्थाभरणा, सपत्तिं उपसङ्कमि.

१६२. ‘‘अभिक्कन्तेन वण्णेन, या त्वं तिट्ठसि देवते;

ओभासेन्ती दिसा सब्बा, ओसधी विय तारका.

१६३. ‘‘केन तेतादिसो वण्णो, केन ते इध मिज्झति;

उप्पज्जन्ति च ते भोगा, ये केचि मनसो पिया.

१६४. ‘‘पुच्छामि तं देवि महानुभावे, मनुस्सभूता किमकासि पुञ्ञं;

केनासि एवं जलितानुभावा, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति.