२. दुतियसुत्तन्तनिद्देसो
१८७. सावत्थिनिदानं. ‘‘पञ्चिमानि, भिक्खवे, इन्द्रियानि. कतमानि पञ्च? सद्धिन्द्रियं, वीरियिन्द्रियं, सतिन्द्रियं, समाधिन्द्रियं, पञ्ञिन्द्रियं. ये हि केचि, भिक्खवे, समणा वा ब्राह्मणा वा इमेसं पञ्चन्नं इन्द्रियानं समुदयञ्च अत्थङ्गमञ्च अस्सादञ्च आदीनवञ्च निस्सरणञ्च यथाभूतं नप्पजानन्ति, न मे ते, भिक्खवे, समणा वा ब्राह्मणा वा समणेसु [चेव (क.) सं. नि. ५.४७६] वा समणसम्मता, ब्राह्मणेसु वा ब्राह्मणसम्मता; न च पनेते आयस्मन्ता [आयस्मन्तो सं. नि. ५.४७६] सामञ्ञत्थं वा ब्रह्मञ्ञत्थं वा दिट्ठेव धम्मे सयं अभिञ्ञा सच्छिकत्वा उपसम्पज्ज विहरन्ति. ये च खो केचि [ये केचि खो (स्या.), ये हि केचि खो (क.) सं. नि. ५.४७६ पस्सितब्बा] भिक्खवे समणा वा ब्राह्मणा वा इमेसं पञ्चन्नं इन्द्रियानं समुदयञ्च अत्थङ्गमञ्च अस्सादञ्च आदीनवञ्च निस्सरणञ्च यथाभूतं पजानन्ति, ते खो मे, भिक्खवे, समणा वा ब्राह्मणा वा समणेसु वा समणसम्मता, ब्राह्मणेसु वा ब्राह्मणसम्मता; ते च पनायस्मन्ता सामञ्ञत्थञ्च ब्रह्मञ्ञत्थञ्च दिट्ठेव धम्मे सयं अभिञ्ञा सच्छिकत्वा उपसम्पज्ज विहरन्ती’’ति.
१८८. कतिहाकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं समुदयो होति; कतिहाकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं समुदयं पजानाति? कतिहाकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अत्थङ्गमो होति; कतिहाकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अत्थङ्गमं पजानाति? कतिहाकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अस्सादो होति, कतिहाकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अस्सादं पजानाति? कतिहाकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं आदीनवो होति; कतिहाकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं आदीनवं पजानाति? कतिहाकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं निस्सरणं होति; कतिहाकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं निस्सरणं पजानाति?
चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं समुदयो होति; चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं समुदयं पजानाति. चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अत्थङ्गमो होति; चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अत्थङ्गमं पजानाति. पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अस्सादो होति; पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अस्सादं पजानाति. पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं आदीनवो होति; पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं आदीनवं पजानाति. असीतिसतं आकारेहि [असीतिसताकारेहि (स्या.)] पञ्चन्नं इन्द्रियानं निस्सरणं होति; असीतिसतं आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं निस्सरणं पजानाति.
कतमेहि चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं समुदयो होति; कतमेहि चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं समुदयं पजानाति? अधिमोक्खत्थाय आवज्जनाय समुदयो सद्धिन्द्रियस्स समुदयो होति, अधिमोक्खवसेन छन्दस्स समुदयो सद्धिन्द्रियस्स समुदयो होति, अधिमोक्खवसेन मनसिकारस्स समुदयो सद्धिन्द्रियस्स समुदयो होति, सद्धिन्द्रियस्स वसेन एकत्तुपट्ठानं सद्धिन्द्रियस्स समुदयो होति; पग्गहत्थाय आवज्जनाय समुदयो वीरियिन्द्रियस्स समुदयो होति, पग्गहवसेन छन्दस्स समुदयो वीरियिन्द्रियस्स समुदयो होति, पग्गहवसेन मनसिकारस्स समुदयो वीरियिन्द्रियस्स समुदयो होति, वीरियिन्द्रियस्स वसेन एकत्तुपट्ठानं वीरियिन्द्रियस्स समुदयो होति; उपट्ठानत्थाय आवज्जनाय समुदयो सतिन्द्रियस्स समुदयो होति, उपट्ठानवसेन छन्दस्स समुदयो सतिन्द्रियस्स समुदयो होति, उपट्ठानवसेन मनसिकारस्स समुदयो सतिन्द्रियस्स समुदयो होति, सतिन्द्रियस्स वसेन एकत्तुपट्ठानं सतिन्द्रियस्स समुदयो होति; अविक्खेपत्थाय आवज्जनाय समुदयो समाधिन्द्रियस्स समुदयो होति, अविक्खेपवसेन छन्दस्स समुदयो समाधिन्द्रियस्स समुदयो होति, अविक्खेपवसेन मनसिकारस्स समुदयो समाधिन्द्रियस्स समुदयो होति, समाधिन्द्रियस्स वसेन एकत्तुपट्ठानं समाधिन्द्रियस्स समुदयो होति; दस्सनत्थाय आवज्जनाय समुदयो पञ्ञिन्द्रियस्स समुदयो होति, दस्सनवसेन छन्दस्स समुदयो पञ्ञिन्द्रियस्स समुदयो होति, दस्सनवसेन मनसिकारस्स समुदयो पञ्ञिन्द्रियस्स समुदयो होति, पञ्ञिन्द्रियस्स वसेन एकत्तुपट्ठानं पञ्ञिन्द्रियस्स समुदयो होति. अधिमोक्खत्थाय आवज्जनाय समुदयो सद्धिन्द्रियस्स समुदयो होति, पग्गहत्थाय आवज्जनाय समुदयो वीरियिन्द्रियस्स समुदयो होति, उपट्ठानत्थाय आवज्जनाय समुदयो सतिन्द्रियस्स समुदयो होति, अविक्खेपत्थाय आवज्जनाय समुदयो समाधिन्द्रियस्स समुदयो होति, दस्सनत्थाय आवज्जनाय समुदयो पञ्ञिन्द्रियस्स समुदयो होति. अधिमोक्खवसेन छन्दस्स समुदयो सद्धिन्द्रियस्स समुदयो होति, पग्गहवसेन छन्दस्स समुदयो वीरियिन्द्रियस्स समुदयो होति, उपट्ठानवसेन छन्दस्स समुदयो सतिन्द्रियस्स समुदयो होति, अविक्खेपवसेन छन्दस्स समुदयो समाधिन्द्रियस्स समुदयो होति, दस्सनवसेन छन्दस्स समुदयो पञ्ञिन्द्रियस्स समुदयो होति. अधिमोक्खवसेन मनसिकारस्स समुदयो सद्धिन्द्रियस्स समुदयो होति, पग्गहवसेन मनसिकारस्स समुदयो वीरियिन्द्रियस्स समुदयो होति, उपट्ठानवसेन मनसिकारस्स समुदयो सतिन्द्रियस्स समुदयो होति, अविक्खेपवसेन मनसिकारस्स समुदयो समाधिन्द्रियस्स समुदयो होति, दस्सनवसेन मनसिकारस्स समुदयो पञ्ञिन्द्रियस्स समुदयो होति. सद्धिन्द्रियस्स वसेन एकत्तुपट्ठानं सद्धिन्द्रियस्स समुदयो होति वीरियिन्द्रियस्स वसेन एकत्तुपट्ठानं वीरियिन्द्रियस्स समुदयो होति, सतिन्द्रियस्स वसेन एकत्तुपट्ठानं सतिन्द्रियस्स समुदयो होति, समाधिन्द्रियस्स वसेन एकत्तुपट्ठानं समाधिन्द्रियस्स समुदयो होति, पञ्ञिन्द्रियस्स वसेन एकत्तुपट्ठानं पञ्ञिन्द्रियस्स समुदयो होति.
इमेहि चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं समुदयो होति, इमेहि चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं समुदयं पजानाति.
कतमेहि चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अत्थङ्गमो होति; कतमेहि चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अत्थङ्गमं पजानाति? अधिमोक्खत्थाय आवज्जनाय अत्थङ्गमो सद्धिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, अधिमोक्खवसेन छन्दस्स अत्थङ्गमो सद्धिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, अधिमोक्खवसेन मनसिकारस्स अत्थङ्गमो सद्धिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, सद्धिन्द्रियस्स वसेन एकत्तअनुपट्ठानं [एकत्तं अनुपट्ठानं (स्या.)] सद्धिन्द्रियस्स वसेन अत्थङ्गमो होति; पग्गहत्थाय आवज्जनाय अत्थङ्गमो वीरियिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, पग्गहवसेन छन्दस्स अत्थङ्गमो वीरियिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, पग्गहवसेन मनसिकारस्स अत्थङ्गमो वीरियिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, वीरियिन्द्रियस्स वसेन एकत्तअनुपट्ठानं वीरियिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति; उपट्ठानत्थाय आवज्जनाय अत्थङ्गमो सतिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, उपट्ठानवसेन छन्दस्स अत्थङ्गमो सतिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, उपट्ठानवसेन मनसिकारस्स अत्थङ्गमो सतिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, सतिन्द्रियस्स वसेन एकत्तअनुपट्ठानं सतिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति; अविक्खेपत्थाय आवज्जनाय अत्थङ्गमो समाधिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, अविक्खेपवसेन छन्दस्स अत्थङ्गमो समाधिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, अविक्खेपवसेन मनसिकारस्स अत्थङ्गमो समाधिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, समाधिन्द्रियस्स वसेन एकत्तअनुपट्ठानं समाधिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति; दस्सनत्थाय आवज्जनाय अत्थङ्गमो पञ्ञिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, दस्सनवसेन छन्दस्स अत्थङ्गमो पञ्ञिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, दस्सनवसेन मनसिकारस्स अत्थङ्गमो पञ्ञिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, पञ्ञिन्द्रियस्स वसेन एकत्तअनुपट्ठानं पञ्ञिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति.
अधिमोक्खत्थाय आवज्जनाय अत्थङ्गमो सद्धिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, पग्गहत्थाय आवज्जनाय अत्थङ्गमो वीरियिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, उपट्ठानत्थाय आवज्जनाय अत्थङ्गमो सतिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, अविक्खेपत्थाय आवज्जनाय अत्थङ्गमो समाधिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, दस्सनत्थाय आवज्जनाय अत्थङ्गमो पञ्ञिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति. अधिमोक्खवसेन छन्दस्स अत्थङ्गमो सद्धिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, पग्गहवसेन छन्दस्स अत्थङ्गमो वीरियिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, उपट्ठानवसेन छन्दस्स अत्थङ्गमो सतिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, अविक्खेपवसेन छन्दस्स अत्थङ्गमो समाधिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, दस्सनवसेन छन्दस्स अत्थङ्गमो पञ्ञिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति. अधिमोक्खवसेन मनसिकारस्स अत्थङ्गमो सद्धिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, पग्गहवसेन मनसिकारस्स अत्थङ्गमो वीरियिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, उपट्ठानवसेन मनसिकारस्स अत्थङ्गमो सतिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, अविक्खेपवसेन मनसिकारस्स अत्थङ्गमो समाधिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, दस्सनवसेन मनसिकारस्स अत्थङ्गमो पञ्ञिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति. सद्धिन्द्रियस्स वसेन एकत्तअनुपट्ठानं सद्धिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, वीरियिन्द्रियस्स वसेन एकत्तअनुपट्ठानं वीरियिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, सतिन्द्रियस्स वसेन एकत्तअनुपट्ठानं सतिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, समाधिन्द्रियस्स वसेन एकत्तअनुपट्ठानं समाधिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति, पञ्ञिन्द्रियस्स वसेन एकत्तअनुपट्ठानं पञ्ञिन्द्रियस्स अत्थङ्गमो होति.
इमेहि चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अत्थङ्गमो होति; इमेहि चत्तारीसाय आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अत्थङ्गमं पजानाति.
क. अस्सादनिद्देसो
१८९. कतमेहि पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अस्सादो होति; कतमेहि पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अस्सादं पजानाति? अस्सद्धियस्स अनुपट्ठानं सद्धिन्द्रियस्स अस्सादो होति, अस्सद्धियपरिळाहस्स अनुपट्ठानं सद्धिन्द्रियस्स अस्सादो होति, अधिमोक्खचरियाय वेसारज्जं सद्धिन्द्रियस्स अस्सादो होति, सन्तो च विहाराधिगमो सद्धिन्द्रियस्स अस्सादो होति, यं सद्धिन्द्रियं पटिच्च उप्पज्जति सुखं सोमनस्सं अयं सद्धिन्द्रियस्स अस्सादो.
कोसज्जस्स अनुपट्ठानं वीरियिन्द्रियस्स अस्सादो होति, कोसज्जपरिळाहस्स अनुपट्ठानं वीरियिन्द्रियस्स अस्सादो होति, पग्गहचरियाय वेसारज्जं वीरियिन्द्रियस्स अस्सादो होति, सन्तो च विहाराधिगमो वीरियिन्द्रियस्स अस्सादो होति, यं वीरियिन्द्रियं पटिच्च उप्पज्जति सुखं सोमनस्सं अयं वीरियिन्द्रियस्स अस्सादो.
पमादस्स अनुपट्ठानं सतिन्द्रियस्स अस्सादो होति, पमादपरिळाहस्स अनुपट्ठानं सतिन्द्रियस्स अस्सादो होति, उपट्ठानचरियाय वेसारज्जं सतिन्द्रियस्स अस्सादो होति, सन्तो च विहाराधिगमो सतिन्द्रियस्स अस्सादो होति, यं सतिन्द्रियं पटिच्च उप्पज्जति सुखं सोमनस्सं अयं सतिन्द्रियस्स अस्सादो.
उद्धच्चस्स अनुपट्ठानं समाधिन्द्रियस्स अस्सादो होति, उद्धच्चपरिळाहस्स अनुपट्ठानं समाधिन्द्रियस्स अस्सादो होति, अविक्खेपचरियाय वेसारज्जं समाधिन्द्रियस्स अस्सादो होति, सन्तो च विहाराधिगमो समाधिन्द्रियस्स अस्सादो होति, यं समाधिन्द्रियं पटिच्च उप्पज्जति सुखं सोमनस्सं अयं समाधिन्द्रियस्स अस्सादो.
अविज्जाय अनुपट्ठानं पञ्ञिन्द्रियस्स अस्सादो होति, अविज्जापरिळाहस्स अनुपट्ठानं पञ्ञिन्द्रियस्स अस्सादो होति, दस्सनचरियाय वेसारज्जं पञ्ञिन्द्रियस्स अस्सादो होति, सन्तो च विहाराधिगमो पञ्ञिन्द्रियस्स अस्सादो होति, यं पञ्ञिन्द्रियं पटिच्च उप्पज्जति सुखं सोमनस्सं अयं पञ्ञिन्द्रियस्स अस्सादो.
इमेहि पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अस्सादो होति; इमेहि पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं अस्सादं पजानाति.
ख. आदीनवनिद्देसो
१९०. कतमेहि पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं आदीनवो होति; कतमेहि पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं आदीनवं पजानाति? अस्सद्धियस्स उपट्ठानं सद्धिन्द्रियस्स आदीनवो होति, अस्सद्धियपरिळाहस्स उपट्ठानं सद्धिन्द्रियस्स आदीनवो होति, अनिच्चट्ठेन सद्धिन्द्रियस्स आदीनवो होति, दुक्खट्ठेन सद्धिन्द्रियस्स आदीनवो होति, अनत्तट्ठेन सद्धिन्द्रियस्स आदीनवो होति.
कोसज्जस्स उपट्ठानं वीरियिन्द्रियस्स आदीनवो होति, कोसज्जपरिळाहस्स उपट्ठानं वीरियिन्द्रियस्स आदीनवो होति, अनिच्चट्ठेन वीरियिन्द्रियस्स आदीनवो होति, दुक्खट्ठेन…पे… अनत्तट्ठेन वीरियिन्द्रियस्स आदीनवो होति.
पमादस्स उपट्ठानं सतिन्द्रियस्स आदीनवो होति, पमादपरिळाहस्स उपट्ठानं सतिन्द्रियस्स आदीनवो होति, अनिच्चट्ठेन सतिन्द्रियस्स आदीनवो होति, दुक्खट्ठेन…पे… अनत्तट्ठेन सतिन्द्रियस्स आदीनवो होति.
उद्धच्चस्स उपट्ठानं समाधिन्द्रियस्स आदीनवो होति, उद्धच्चपरिळाहस्स उपट्ठानं समाधिन्द्रियस्स आदीनवो होति, अनिच्चट्ठेन समाधिन्द्रियस्स आदीनवो होति, दुक्खट्ठेन…पे… अनत्तट्ठेन समाधिन्द्रियस्स आदीनवो होति.
अविज्जाय उपट्ठानं पञ्ञिन्द्रियस्स आदीनवो होति, अविज्जापरिळाहस्स उपट्ठानं पञ्ञिन्द्रियस्स आदीनवो होति, अनिच्चट्ठेन पञ्ञिन्द्रियस्स आदीनवो होति, दुक्खट्ठेन पञ्ञिन्द्रियस्स आदीनवो होति, अनत्तट्ठेन पञ्ञिन्द्रियस्स आदीनवो होति.
इमेहि पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं आदीनवो होति; इमेहि पञ्चवीसतिया आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं आदीनवं पजानाति.
ग. निस्सरणनिद्देसो
१९१. कतमेहि असीतिसतं आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं निस्सरणं होति; कतमेहि असीतिसतं आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं निस्सरणं पजानाति? अधिमोक्खट्ठेन सद्धिन्द्रियं अस्सद्धिया निस्सटं होति, अस्सद्धियपरिळाहा निस्सटं होति, तदनुवत्तककिलेसेहि च खन्धेहि च निस्सटं होति, बहिद्धा च सब्बनिमित्तेहि निस्सटं होति, ततो पणीततरसद्धिन्द्रियस्स पटिलाभा पुरिमतरसद्धिन्द्रिया निस्सटं होति; पग्गहट्ठेन वीरियिन्द्रियं कोसज्जा निस्सटं होति, कोसज्जपरिळाहा निस्सटं होति, तदनुवत्तककिलेसेहि च खन्धेहि च निस्सटं होति, बहिद्धा च सब्बनिमित्तेहि निस्सटं होति, ततो पणीततरवीरियिन्द्रियस्स पटिलाभा पुरिमतरवीरियिन्द्रिया निस्सटं होति; उपट्ठानट्ठेन सतिन्द्रियं पमादा निस्सटं होति, पमादपरिळाहा निस्सटं होति, तदनुवत्तककिलेसेहि च खन्धेहि च निस्सटं होति, बहिद्धा च सब्बनिमित्तेहि निस्सटं होति, ततो पणीततरसतिन्द्रियस्स पटिलाभा पुरिमतरसतिन्द्रिया निस्सटं होति; अविक्खेपट्ठेन समाधिन्द्रियं उद्धच्चा निस्सटं होति, उद्धच्चपरिळाहा निस्सटं होति, तदनुवत्तककिलेसेहि च खन्धेहि च निस्सटं होति, बहिद्धा च सब्बनिमित्तेहि निस्सटं होति, ततो पणीततरसमाधिन्द्रियस्स पटिलाभा पुरिमतरसमाधिन्द्रिया निस्सटं होति; दस्सनट्ठेन पञ्ञिन्द्रियं अविज्जाय निस्सटं होति, अविज्जापरिळाहा निस्सटं होति, तदनुवत्तककिलेसेहि च खन्धेहि च निस्सटं होति, बहिद्धा च सब्बनिमित्तेहि निस्सटं होति, ततो पणीततरपञ्ञिन्द्रियस्स पटिलाभा पुरिमतरपञ्ञिन्द्रिया निस्सटं होति.
१९२. पुब्बभागे पञ्चहि इन्द्रियेहि पठमज्झानवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, पठमे झाने पञ्चहिन्द्रियेहि दुतियज्झानवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, दुतिये झाने पञ्चहिन्द्रियेहि ततियज्झानवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, ततिये झाने पञ्चहिन्द्रियेहि चतुत्थज्झानवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, चतुत्थे झाने पञ्चहिन्द्रियेहि आकासानञ्चायतनसमापत्तिवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, आकासानञ्चायतनसमापत्तिया पञ्चहिन्द्रियेहि विञ्ञाणञ्चायतनसमापत्तिवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, विञ्ञाणञ्चायतनसमापत्तिया पञ्चहिन्द्रियेहि आकिञ्चञ्ञायतनसमापत्तिवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, आकिञ्चञ्ञायतनसमापत्तिया पञ्चहिन्द्रियेहि नेवसञ्ञानासञ्ञायतनसमापत्तिवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, नेवसञ्ञानासञ्ञायतनसमापत्तिया पञ्चहिन्द्रियेहि अनिच्चानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति.
अनिच्चानुपस्सना पञ्चहिन्द्रियेहि दुक्खानुपस्सनावसे पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, दुक्खानुपस्सना पञ्चहिन्द्रियेहि अनत्तानुपस्सनावसे पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, अनत्तानुपस्सना पञ्चहिन्द्रियेहि निब्बिदानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, निब्बिदानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि विरागानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, विरागानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि निरोधानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, निरोधानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि पटिनिस्सग्गानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, पटिनिस्सग्गानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि खयानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, खयानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि वयानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, वयानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि विपरिणामानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, विपरिणामानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि अनिमित्तानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, अनिमित्तानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि अप्पणिहितानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, अप्पणिहितानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि सुञ्ञतानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति सुञ्ञतानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति. अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि यथाभूतञाणदस्सनवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, यथाभूतञाणदस्सने पञ्चहिन्द्रियेहि आदीनवानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, आदीनवानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि पटिसङ्खानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, पटिसङ्खानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि विवट्टनानुपस्सनावसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति. विवट्टनानुपस्सनाय पञ्चहिन्द्रियेहि सोतापत्तिमग्गवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति.
सोतापत्तिमग्गे पञ्चहिन्द्रियेहि सोतापत्तिफलसमापत्तिवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, सोतापत्तिफलसमापत्तिया पञ्चहिन्द्रियेहि सकदागामिमग्गवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, सकदागामिमग्गे पञ्चहिन्द्रियेहि सकदागामिफलसमापत्तिवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, सकदागामिफलसमापत्तिया पञ्चहिन्द्रियेहि अनागामिमग्गवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, अनागामिमग्गे पञ्चहिन्द्रियेहि अनागामिफलसमापत्तिवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, अनागामिफलसमापत्तिया पञ्चहिन्द्रियेहि अरहत्तमग्गवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति, अरहत्तमग्गे पञ्चहिन्द्रियेहि अरहत्तफलसमापत्तिवसेन पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि होन्ति.
नेक्खम्मे पञ्चिन्द्रियानि कामच्छन्दतो निस्सटानि होन्ति, अब्यापादे पञ्चिन्द्रियानि ब्यापादतो निस्सटानि होन्ति, आलोकसञ्ञाय पञ्चिन्द्रियानि थिनमिद्धतो निस्सटानि होन्ति, अविक्खेपे पञ्चिन्द्रियानि उद्धच्चतो निस्सटानि होन्ति, धम्मववत्थाने पञ्चिन्द्रियानि विचिकिच्छाय निस्सटानि होन्ति, ञाणे पञ्चिन्द्रियानि अविज्जाय निस्सटानि होन्ति, पामोज्जे पञ्चिन्द्रियानि अरतिया निस्सटानि होन्ति.
१९३. पठमे झाने पञ्चिन्द्रियानि नीवरणेहि निस्सटानि होन्ति, दुतिये झाने पञ्चिन्द्रियानि वितक्कविचारेहि निस्सटानि होन्ति, ततिये झाने पञ्चिन्द्रियानि पीतिया निस्सटानि होन्ति, चतुत्थे झाने पञ्चिन्द्रियानि सुखदुक्खेहि निस्सटानि होन्ति, आकासानञ्चायतनसमापत्तिया पञ्चिन्द्रियानि रूपसञ्ञाय पटिघसञ्ञाय नानत्तसञ्ञाय निस्सटानि होन्ति, विञ्ञाणञ्चायतनसमापत्तिया पञ्चिन्द्रियानि आकासानञ्चायतनसञ्ञाय निस्सटानि होन्ति, आकिञ्चञ्ञायतनसमापत्तिया पञ्चिन्द्रियानि विञ्ञाणञ्चायतनसञ्ञाय निस्सटानि होन्ति, नेवसञ्ञानासञ्ञायतनसमापत्तिया पञ्चिन्द्रियानि आकिञ्चञ्ञायतनसञ्ञाय निस्सटानि होन्ति.
अनिच्चानुपस्सना पञ्चिन्द्रियानि निच्चसञ्ञाय निस्सटानि होन्ति, दुक्खानुपस्सना पञ्चिन्द्रियानि सुखसञ्ञाय निस्सटानि होन्ति, अनत्तानुपस्सना पञ्चिन्द्रियानि अत्तसञ्ञाय निस्सटानि होन्ति, निब्बिदानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि नन्दिया निस्सटानि होन्ति, विरागानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि रागतो निस्सटानि होन्ति, निरोधानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि समुदयतो निस्सटानि होन्ति, पटिनिस्सग्गानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि आदानतो निस्सटानि होन्ति, खयानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि घनसञ्ञाय निस्सटानि होन्ति, वयानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि आयूहनतो निस्सटानि होन्ति, विपरिणामानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि धुवसञ्ञाय निस्सटानि होन्ति, अनिमित्तानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि निमित्ततो निस्सटानि होन्ति, अप्पणिहितानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि पणिधिया निस्सटानि होन्ति, सुञ्ञतानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि अभिनिवेसतो निस्सटानि होन्ति. अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि सारादानाभिनिवेसतो निस्सटानि होन्ति, यथाभूतञाणदस्सने पञ्चिन्द्रियानि सम्मोहाभिनिवेसतो निस्सटानि होन्ति, आदीनवानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि आलयाभिनिवेसतो निस्सटानि होन्ति, पटिसङ्खानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि अप्पटिसङ्खाय निस्सटानि होन्ति, विवट्टनानुपस्सनाय पञ्चिन्द्रियानि सञ्ञोगाभिनिवेसतो निस्सटानि होन्ति.
सोतापत्तिमग्गे पञ्चिन्द्रियानि दिट्ठेकट्ठेहि किलेसेहि निस्सटानि होन्ति, सकदागामिमग्गे पञ्चिन्द्रियानि ओळारिकेहि किलेसेहि निस्सटानि होन्ति, अनागामिमग्गे पञ्चिन्द्रियानि अनुसहगतेहि किलेसेहि निस्सटानि होन्ति, अरहत्तमग्गे पञ्चिन्द्रियानि सब्बकिलेसेहि निस्सटानि होन्ति, सब्बेसञ्ञेव खीणासवानं तत्थ तत्थ पञ्चिन्द्रियानि निस्सटानि चेव होन्ति सुनिस्सटानि च पटिप्पस्सद्धानि च सुप्पटिप्पस्सद्धानि च.
इमेहि असीतिसतं आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं निस्सरणं होति; इमेहि असीतिसतं आकारेहि पञ्चन्नं इन्द्रियानं निस्सरणं पजानाति.
सुत्तन्तनिद्देसो दुतियो.
पठमभाणवारो.