१०. बुद्धसब्बञ्ञुभावपञ्हो

१०. ‘‘भन्ते नागसेन, तुम्हे भणथ ‘तथागतो सब्बञ्ञू’ति. पुन च भणथ ‘तथागतेन सारिपुत्तमोग्गल्लानप्पमुखे भिक्खुसङ्घे पणामिते चातुमेय्यका च सक्या ब्रह्मा च सहम्पति बीजूपमञ्च वच्छतरुणूपमञ्च उपदस्सेत्वा भगवन्तं पसादेसुं खमापेसुं निज्झत्तं अकंसू’ति. किं नु खो, भन्ते नागसेन, अञ्ञाता ता उपमा तथागतस्स, याहि तथागतो उपमाहि ओरतो खमितो उपसन्तो निज्झत्तं गतो? यदि, भन्ते नागसेन, तथागतस्स ता उपमा अञ्ञाता, तेन हि बुद्धो असब्बञ्ञू, यदि ञाता, तेन हि ओकस्स पसय्ह वीमंसापेक्खो पणामेसि, तेन हि तस्स अकारुञ्ञता सम्भवति. अयम्पि उभतो कोटिको पञ्हो तवानुप्पत्तो, सो तया निब्बाहितब्बो’’ति.

‘‘सब्बञ्ञू, महाराज, तथागतो, ताहि च उपमाहि भगवा पसन्नो ओरतो खमितो उपसन्तो निज्झत्तं गतो. धम्मस्सामी, महाराज, तथागतो, तथागतप्पवेदितेहेव ते ओपम्मेहि तथागतं आराधेसुं तोसेसुं पसादेसुं, तेसञ्च तथागतो पसन्नो ‘साधू’ति अब्भानुमोदि.

‘‘यथा, महाराज, इत्थी सामिकस्स सन्तकेनेव धनेन सामिकं आराधेति तोसेति पसादेति, तञ्च सामिको ‘साधू’ति अब्भानुमोदति, एवमेव खो, महाराज, चातुमेय्यका च सक्या ब्रह्मा च सहम्पति तथागतप्पवेदितेहेव ओपम्मेहि तथागतं आराधेसुं तोसेसुं पसादेसुं, तेसञ्च तथागतो पसन्नो ‘साधू’ति अब्भानुमोदि.

‘‘यथा वा पन, महाराज, कप्पको रञ्ञो सन्तकेनेव सुवण्णफणकेन रञ्ञो उत्तमङ्गं पसाधयमानो राजानं आराधेति तोसेति पसादेति, तस्स च राजा पसन्नो ‘साधू’ति अब्भानुमोदति, यथिच्छितमनुप्पदेति, एवमेव खो, महाराज, चातुमेय्यका च सक्या ब्रह्मा च सहम्पति तथागतप्पवेदितेहेव ओपम्मेहि तथागतं आराधेसुं तोसेसुं पसादेसुं, तेसञ्च तथागतो पसन्नो ‘साधू’ति अब्भानुमोदि.

‘‘यथा वा पन, महाराज, सद्धिविहारिको उपज्झायाभतं पिण्डपातं गहेत्वा उपज्झायस्स उपनामेन्तो उपज्झायं आराधेति तोसेति पसादेति, तञ्च उपज्झायो पसन्नो ‘साधू’ति अब्भानुमोदति, एवमेव खो, महाराज, चातुमेय्यका च सक्या ब्रह्मा च सहम्पति तथागतप्पवेदितेहेव ओपम्मेहि तथागतं आराधेसुं तोसेसुं पसादेसुं, तेसञ्च तथागतो पसन्नो ‘साधू’ति अब्भानुमोदित्वा सब्बदुक्खपरिमुत्तिया धम्मं देसेसी’’ति. ‘‘साधु, भन्ते नागसेन, एवमेतं तथा सम्पटिच्छामीति.

बुद्धसब्बञ्ञुभावपञ्हो दसमो.

सब्बञ्ञुतञाणवग्गो चतुत्थो.

इमस्मिं वग्गे दस पञ्हा.