१२. भिक्खुपणामितपञ्हो

१२. ‘‘भन्ते नागसेन, भासितम्पेतं भगवता ‘अक्कोधनो विगतखिलोहमस्मी’ति, पुन च तथागतो थेरे सारिपुत्तमोग्गल्लाने सपरिसे पणामेसि, किं नु खो, भन्ते नागसेन, तथागतो कुपितो परिसं पणामेसि, उदाहु तुट्ठो पणामेसि, एतं ताव जानाहि इमं नामाति? यदि, भन्ते नागसेन, कुपितो परिसं पणामेसि, तेन हि तथागतस्स कोधो अप्पटिवत्तितो, यदि तुट्ठो पणामेसि, तेन हि अवत्थुस्मिं अजानन्तेन पणामिता. अयम्पि उभतो कोटिको पञ्हो तवानुप्पत्तो, सो तया निब्बाहितब्बो’’ति.

‘‘भासितम्पेतं, महाराज, भगवता ‘अक्कोधनो विगतखिलोहमस्मी’ति, पणामिता च थेरा सारिपुत्तमोग्गल्लाना सपरिसा, तञ्च पन न कोपेन, इध, महाराज, कोचिदेव पुरिसो महापथविया मूले वा खाणुके वा पासाणे वा कठले वा विसमे वा भूमिभागे खलित्वा पतति, अपि नु खो, महाराज, महापथवी कुपिता तं पातेती’’ति? ‘‘न हि, भन्ते, नत्थि महापथविया कोपो वा पसादो वा, अनुनयप्पटिघविप्पमुत्ता महापथवी, सयमेव सो अलसो खलित्वा पतितोति. एवमेव खो, महाराज, नत्थि तथागतानं कोपो वा पसादो वा, अनुनयप्पटिघविप्पमुत्ता तथागता अरहन्तो सम्मासम्बुद्धा, अथ खो सयं कतेनेव ते अत्तनो अपराधेन पणामिता.

‘‘इध पन, महाराज, महासमुद्दो न मतेन कुणपेन संवसति, यं होति महासमुद्दे मतं कुणपं, तं खिप्पमेव निच्छुभति थलं उस्सारेति. अपि नु खो, महाराज, महासमुद्दो कुपितो तं कुणपं निच्छुभती’’ति? ‘‘न हि, भन्ते, नत्थि महासमुद्दस्स कोपो वा पसादो वा, अनुनयप्पटिघविप्पमुत्तो महासमुद्दो’’ति. ‘‘एवमेव खो, महाराज, नत्थि तथागतानं कोपो वा पसादो वा, अनुनयप्पटिघविप्पमुत्ता तथागता अरहन्तो सम्मासम्बुद्धा, अथ खो सयं कतेनेव ते अत्तनो अपराधेन पणामिता.

‘‘यथा, महाराज, पथविया खलितो पतीयति, एवं जिनसासनवरे खलितो पणामीयति. यथा, महाराज, समुद्दे मतं कुणपं निच्छुभीयति, एवं जिनसासनवरे खलितो पणामीयति. यं पन ते, महाराज, तथागतो पणामेसि, तेसं अत्थकामो हितकामो सुखकामो विसुद्धिकामो ‘एवं इमे जातिजराब्याधिमरणेहि परिमुच्चिस्सन्ती’ति पणामेसी’’ति. ‘‘साधु, भन्ते नागसेन, एवमेतं तथा सम्पटिच्छामी’’ति.

भिक्खुपणामितपञ्हो द्वादसमो.

पणामितवग्गो ततियो.

इमस्मिं वग्गे द्वादस पञ्हा.