१०. वण्णभणनपञ्हो
१०. ‘‘भन्ते नागसेन, भासितम्पेतं भगवता ‘ममं वा, भिक्खवे, परे वण्णं भासेय्युं, धम्मस्स वा, सङ्घस्स वा वण्णं भासेय्युं, तत्र तुम्हेहि न आनन्दो, न सोमनस्सं, न चेतसो उप्पिलावितत्तं करणीय’न्ति पुन च तथागतो सेलस्स ब्राह्मणस्स यथाभुच्चे वण्णे भञ्ञमाने आनन्दितो सुमनो उप्पिलावितो भिय्यो उत्तरिं सकगुणं पकित्तेसि –
‘‘‘राजाहमस्मि सेलाति, धम्मराजा अनुत्तरो;
धम्मेन चक्कं वत्तेमि, चक्कं अप्पटिवत्तिय’न्ति [म. नि. २.३९९].
‘‘यदि, भन्ते नागसेन, भगवता भणितं ‘ममं वा, भिक्खवे, परे वण्णं भासेय्युं, धम्मस्स वा सङ्घस्स वा वण्णं भासेय्युं, तत्र तुम्हेहि न आनन्दो, न सोमनस्सं, न चेतसो उप्पिलावितत्तं करणीय’न्ति, तेन हि सेलस्स ब्राह्मणस्स यथाभुच्चे वण्णे भञ्ञमाने आनन्दितो सुमनो उप्पिलावितो भिय्यो उत्तरिं सकगुणं पकित्तेसीति यं वचनं, तं मिच्छा. यदि सेलस्स ब्राह्मणस्स यथाभुच्चे वण्णे भञ्ञमाने आनन्दितो सुमनो उप्पिलावितो भिय्यो उत्तरिं सकगुणं पकित्तेसि, तेन हि ‘ममं वा, भिक्खवे, परे वण्णं भासेय्युं, धम्मस्स वा सङ्घस्स वा वण्णं भासेय्युं, तत्र तुम्हेहि न आनन्दो, न सोमनस्सं, न चेतसो उप्पिलावितत्तं करणीय’न्ति तम्पि वचनं मिच्छा. अयम्पि उभतो कोटिको पञ्हो तवानुप्पत्तो, सो तया निब्बाहितब्बो’’ति.
‘‘भासितम्पेतं, महाराज, भगवता ‘ममं वा, भिक्खवे, परे वण्णं भासेय्युं, धम्मस्स वा सङ्घस्स वा वण्णं भासेय्युं, तत्र तुम्हेहि न आनन्दो, न सोमनस्सं, न चेतसो उप्पिलावितत्तं करणीय’न्ति. सेलस्स च ब्राह्मणस्स यथाभुच्चे वण्णे भञ्ञमाने भिय्यो उत्तरिं सकगुणं पकित्तितं –
‘‘‘राजाहमस्मि सेलाति, धम्मराजा अनुत्तरो;
धम्मेन चक्कं वत्तेमि, चक्कं अप्पटिवत्तिय’न्ति.
‘‘पठमं, महाराज, भगवता धम्मस्स सभावसरसलक्खणं सभावं अवितथं भूतं तच्छं तथत्थं परिदीपयमानेन भणितं ‘ममं वा भिक्खवे, परे वण्णं भासेय्युं, धम्मस्स वा सङ्घस्स वा वण्णं भासेय्युं, तत्र तुम्हेहि न आनन्दो, न सोमनस्सं, न चेतसो उप्पिलावितत्तं करणीय’न्ति. यं पन भगवता सेलस्स ब्राह्मणस्स यथाभुच्चे वण्णे भञ्ञमाने भिय्यो उत्तरिं सकगुणं पकित्तितं ‘राजाहमस्मि सेलाति, धम्मराजा अनुत्तरो’ति तं न लाभहेतु, न यसहेतु, न अत्तहेतु, न पक्खहेतु, न अन्तेवासिकम्यताय, अथ खो अनुकम्पाय कारुञ्ञेन हितवसेन एवं इमस्स धम्माभिसमयो भविस्सति तिण्णञ्च माणवकसतानन्ति, एवं भिय्यो उत्तरिं सकगुणं भणितं ‘राजाहमस्मि सेलाति, धम्मराजा अनुत्तरो’ति. ‘‘साधु, भन्ते नागसेन, एवमेतं तथा सम्पटिच्छामी’’ति.
वण्णभणनपञ्हो दसमो.