४. पटिसन्दहनपुग्गलवेदियनपञ्हो

४. राजा आह ‘‘भन्ते नागसेन, यो न पटिसन्दहति, वेदेति सो किञ्चि दुक्खं वेदन’’न्ति? थेरो आह ‘‘किञ्चि वेदेति, किञ्चि न वेदेती’’ति. ‘‘किं वेदेति, किं न वेदेती’’ति? ‘‘कायिकं, महाराज, वेदनं वेदेति, चेतसिकं वेदनं न वेदेती’’ति. ‘‘कथं, भन्ते, कायिकं वेदनं वेदेति, कथं चेतसिकं वेदनं न वेदेती’’ति? ‘‘यो हेतु यो पच्चयो कायिकाय दुक्खवेदनाय उप्पत्तिया, तस्स हेतुस्स तस्स पच्चयस्स अनुपरमा कायिकं दुक्खवेदनं वेदेति, यो हेतु यो पच्चयो चेतसिकाय दुक्खवेदनाय उप्पत्तिया, तस्स हेतुस्स तस्स पच्चयस्स उपरमा चेतसिकं दुक्खवेदनं न वेदेति. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता – ‘सो एकं वेदनं वेदेति कायिकं न चेतसिक’’’न्ति.

‘‘भन्ते नागसेन, यो दुक्खं वेदनं वेदेति, कस्मा सो न परिनिब्बायती’’ति? ‘‘नत्थि, महाराज, अरहतो अनुनयो वा पटिघो वा, न च अरहन्तो अपक्कं पातेन्ति परिपाकं आगमेन्ति पण्डिता. भासितम्पेतं, महाराज, थेरेन सारिपुत्तेन धम्मसेनापतिना –

‘‘‘नाभिनन्दामि मरणं, नाभिनन्दामि जीवितं;

कालञ्च पटिकङ्खामि, निब्बिसं भतको यथा.

‘‘‘नाभिनन्दामि मरणं, नाभिनन्दामि जीवितं;

कालञ्च पटिकङ्खामि, सम्पजानो पतिस्सतो’’’ति.

‘‘कल्लोसि, भन्ते नागसेना’’ति [पस्स थेरगा. ६५४].

पटिसन्दहनपुग्गलवेदियनपञ्हो चतुत्थो.