१४. समाधिपञ्हो
१४. राजा आह ‘‘भन्ते नागसेन, किंलक्खणो समाधी’’ति? ‘‘पमुखलक्खणो, महाराज, समाधि, ये केचि कुसला धम्मा, सब्बे ते समाधिपमुखा होन्ति समाधिनिन्ना समाधिपोणा समाधिपब्भारा’’ति.
‘‘ओपम्मं करोही’’ति. ‘‘यथा, महाराज, कूटागारस्स या याचि गोपानसियो, सब्बा ता कूटङ्गमा होन्ति कूटनिन्ना कूटसमोसरणा, कूटं तासं अग्गमक्खायति. एवमेव खो, महाराज, ये केचि कुसला धम्मा, सब्बे ते समाधिपमुखा होन्ति समाधिनिन्ना समाधिपोणा समाधिपब्भाराति.
‘‘भिय्यो ओपम्मं करोही’’ति. ‘‘यथा, महाराज, कोचि राजा चतुरङ्गिनिया सेनाय सद्धिं सङ्गामं ओतरेय्य, सब्बाव सेना हत्थी च अस्सा च रथा च पत्ती च तप्पमुखा [तम्पमुखा (स्या. क.)] भवेय्युं तन्निन्ना तप्पोणा तप्पब्भारा तं येव अनुपरियायेय्युं. एवमेव खो, महाराज, ये केचि कुसला धम्मा, सब्बे ते समाधिपमुखा होन्ति समाधिनिन्ना समाधिपोणा समाधिपब्भारा. एवं खो, महाराज, पमुखलक्खणो समाधि. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता – ‘‘समाधिं, भिक्खवे, भावेथ, समाहितो, भिक्खवे, भिक्खु यथाभूतं पजानाती’’ति.
‘‘कल्लोसि, भन्ते नागसेना’’ति.
समाधिपञ्हो चुद्दसमो.