१५. पञ्ञालक्खणपञ्हो

१५. राजा आह ‘‘भन्ते नागसेन, किंलक्खणा पञ्ञा’’ति? ‘‘पुब्बेव खो, महाराज, मया वुत्तं ‘छेदनलक्खणा पञ्ञा’ति, अपि च ओभासनलक्खणा पञ्ञा’’ति. ‘‘कथं, भन्ते, ओभासनलक्खणा पञ्ञा’’ति? ‘‘पञ्ञा, महाराज, उप्पज्जमाना अविज्जन्धकारं विधमेति, विज्जोभासं जनेति, ञाणालोकं विदंसेति, अरियसच्चानि पाकटानि करोति. ततो योगावचरो ‘अनिच्च’न्ति वा ‘दुक्ख’न्ति वा ‘अनत्ता’ति वा सम्मप्पञ्ञाय पस्सती’’ति.

‘‘ओपम्मं करोही’’ति. ‘‘यथा, महाराज, पुरिसो अन्धकारे गेहे पदीपं पवेसेय्य, पविट्ठो पदीपो अन्धकारं विधमेति, ओभासं जनेति, आलोकं विदंसेति, रूपानि पाकटानि करोति. एवमेव खो, महाराज, पञ्ञा उप्पज्जमाना अविज्जन्धकारं विधमेति, विज्जोभासं जनेति, ञाणालोकं विदंसेति, अरियसच्चानि पाकटानि करोति. ततो योगावचरो ‘अनिच्च’न्ति वा ‘दुक्ख’न्ति वा ‘अनत्ता’ति वा सम्मप्पञ्ञाय पस्सति. एवं खो, महाराज, ओभासनलक्खणा पञ्ञा’’ति.

‘‘कल्लोसि, भन्ते नागसेना’’ति.

पञ्ञालक्खणपञ्हो पन्नरसमो.