५२५. चूळसुतसोमजातकं (५)
१९५. ‘‘आमन्तयामि निगमं, मित्तामच्चे परिस्सजे [पारिसज्जे (सी. स्या.)];
सिरस्मिं पलितं जातं, पब्बज्जं दानि रोचहं’’.
१९६. ‘‘अभुम्मे कथं नु भणसि, सल्लं मे देव उरसि कप्पेसि [कम्पेसि (पी.)];
सत्तसता ते भरिया, कथं नु ते ता भविस्सन्ति’’.
१९७. ‘‘पञ्ञायिहिन्ति एता, दहरा अञ्ञम्पि ता गमिस्सन्ति;
सग्गञ्चस्स पत्थयानो, तेन अहं पब्बजिस्सामि’’.
१९८. ‘‘दुल्लद्धं मे आसि सुतसोम, यस्स ते होमहं माता;
यं मे विलपन्तिया, अनपेक्खो पब्बजसि देव.
१९९. ‘‘दुल्लद्धं मे आसि सुतसोम, यं तं अहं विजायिस्सं;
यं मे विलपन्तिया, अनपेक्खो पब्बजसि देव’’.
२००. ‘‘को नामेसो धम्मो, सुतसोम का च नाम पब्बज्जा;
यं नो अम्हे जिण्णे, अनपेक्खो पब्बजसि देव.
२०१. ‘‘पुत्तापि तुय्हं बहवो, दहरा अप्पत्तयोब्बना;
मञ्जू तेपि [ते (सी. पी.)] तं अपस्सन्ता, मञ्ञे दुक्खं निगच्छन्ति’’.
२०२. ‘‘पुत्तेहि च मे एतेहि, दहरेहि अप्पत्तयोब्बनेहि;
मञ्जूहि सब्बेहिपि तुम्हेहि, चिरम्पि ठत्वा विनासभावो’’ [विनाभावो (सी. स्या. पी.)].
२०३. ‘‘छिन्नं नु तुय्हं हदयं, अदु ते [आदु (सी. पी.), आदू (स्या.)] करुणा च नत्थि अम्हेसु;
यं नो विकन्दन्तियो [विक्कन्दन्तियो (सी.)], अनपेक्खो पब्बजसि देव’’.
२०४. ‘‘न च मय्हं छिन्नं हदयं, अत्थि करुणापि मय्हं तुम्हेसु;
सग्गञ्च पत्थयानो, तेन अहं [तेनाहं (सी. स्या.), तेनमहं (पी.)] पब्बजिस्सामि’’.
२०५. ‘‘दुल्लद्धं मे आसि, सुतसोम यस्स ते अहं भरिया;
यं मे विलपन्तिया, अनपेक्खो पब्बजसि देव.
२०६. ‘‘दुल्लद्धं मे आसि, सुतसोम यस्स ते अहं भरिया;
यं मे कुच्छिपटिसन्धिं [मं कुच्छिमतिं सन्तिं (पी.)], अनपेक्खो पब्बजसि देव.
२०७. ‘‘परिपक्को मे गब्भो, कुच्छिगतो याव नं विजायामि;
माहं एका विधवा, पच्छा दुक्खानि अद्दक्खिं’’.
२०८. ‘‘परिपक्को ते गब्भो, कुच्छिगतो इङ्घ त्वं [त्व (सी.), नं (पी.)] विजायस्सु;
पुत्तं अनोमवण्णं, तं हित्वा पब्बजिस्सामि’’.
२०९. ‘‘मा त्वं चन्दे रुदि, मा सोचि वनतिमिरमत्तक्खि;
आरोह वरपासादं [च पासादं (पी.)], अनपेक्खो अहं गमिस्सामि’’.
२१०. ‘‘को तं अम्म कोपेसि, किं रोदसि पेक्खसि च मं बाळ्हं;
कं अवज्झं घातेमि [घातेमि कं अवज्झं (पी.), तं अवज्झं घातेमि (क.)], ञातीनं उदिक्खमानानं’’.
२११. ‘‘न हि सो सक्का हन्तुं, विजितावी [जीवितावी (पी.)] यो मं तात कोपेसि;
पिता ते मं तात अवच, अनपेक्खो अहं गमिस्सामि’’.
२१२. ‘‘योहं पुब्बे निय्यामि, उय्यानं मत्तकुञ्जरे च योधेमि;
सुतसोमे पब्बजिते, कथं नु दानि करिस्सामि’’.
२१३. ‘‘मातुच्च [मातु च (सी. स्या.)] मे रुदन्त्या [रुदत्या (पी.)], जेट्ठस्स च भातुनो अकामस्स;
हत्थेपि ते गहेस्सं, न हि गच्छसि [गञ्छिसि (पी.)] नो अकामानं’’.
२१४. ‘‘उट्ठेहि त्वं धाति, इमं कुमारं रमेहि अञ्ञत्थ;
मा मे परिपन्थमकासि [मका (सी. पी.)], सग्गं मम पत्थयानस्स’’.
२१५. ‘‘यं नूनिमं ददेय्यं [जहेय्यं (पी.)] पभङ्करं, को नु मे इमिनात्थो [को नु मे इमिना अत्थो (सी. स्या.), को नु मे नत्थो (पी.)];
सुतसोमे पब्बजिते, किं नु मेनं करिस्सामि’’.
२१६. ‘‘कोसो च तुय्हं विपुलो, कोट्ठागारञ्च तुय्हं परिपूरं;
पथवी च तुय्हं विजिता, रमस्सु मा पब्बजि [पब्बजस्सु (सी.), पब्बज (पी.)] देव’’.
२१७. ‘‘कोसो च मय्हं विपुलो, कोट्ठागारञ्च मय्हं परिपूरं;
पथवी च मय्हं विजिता, तं हित्वा पब्बजिस्सामि’’.
२१८. ‘‘मय्हम्पि धनं पहूतं, सङ्खातुं [सङ्ख्यातुं (सी.)] नोपि देव सक्कोमि;
तं ते ददामि सब्बम्पि [तं देव ते ददामि सब्बम्पि (सी.), तं ते ददामि सब्बं (पी.)], रमस्सु मा पब्बजि देव’’.
२१९. ‘‘जानामि [जानामि ते (सी. स्या.)] धनं पहूतं, कुलवद्धन पूजितो तया चस्मि;
सग्गञ्च पत्थयानो, तेन अहं पब्बजिस्सामि’’.
२२०. ‘‘उक्कण्ठितोस्मि बाळ्हं, अरति मं सोमदत्त आविसति [आवीसति (क.)];
बहुकापि [बहुका हि (सी. स्या.)] मे अन्तराया, अज्जेवाहं पब्बजिस्सामि’’.
२२१. ‘‘इदञ्च तुय्हं रुचितं, सुतसोम अज्जेव दानि त्वं पब्बज;
अहम्पि पब्बजिस्सामि, न उस्सहे तया विना अहं ठातुं’’.
२२२. ‘‘न हि सक्का पब्बजितुं, नगरे न हि पच्चति जनपदे च’’;
‘‘सुतसोमे पब्बजिते, कथं नु दानि करिस्साम’’.
२२३. ‘‘उपनीयतिदं मञ्ञे, परित्तं उदकंव चङ्कवारम्हि;
एवं सुपरित्तके जीविते, न च पमज्जितुं कालो.
२२४. ‘‘उपनीयतिदं मञ्ञे, परित्तं उदकंव चङ्कवारम्हि;
एवं सुपरित्तके जीविते, अन्धबाला [अथ बाला (सी. स्या. पी.)] पमज्जन्ति.
२२५. ‘‘ते वड्ढयन्ति निरयं, तिरच्छानयोनिञ्च पेत्तिविसयञ्च;
तण्हाय बन्धनबद्धा, वड्ढेन्ति असुरकायं’’.
२२६. ‘‘ऊहञ्ञते रजग्गं, अविदूरे पुब्बकम्हि च [पुप्फकम्हि च (सी. पी.)] पासादे;
मञ्ञे नो केसा छिन्ना, यसस्सिनो धम्मराजस्स’’.
२२७. ‘‘अयमस्स पासादो, सोवण्ण [सोवण्णो (पी.)] पुप्फमाल्यवीतिकिण्णो;
यहि [यम्हि (पी.)] मनुविचरि राजा, परिकिण्णो इत्थागारेहि.
२२८. ‘‘अयमस्स पासादो, सोवण्णपुप्फमाल्यवीतिकिण्णो;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो ञातिसङ्घेन.
२२९. ‘‘इदमस्स कूटागारं, सोवण्णपुप्फमाल्यवीतिकिण्णं;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो इत्थागारेहि.
२३०. ‘‘इदमस्स कूटागारं, सोवण्ण [सोवण्णं (पी.)] पुप्फमाल्यवीतिकिण्णं;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो ञातिसङ्घेन.
२३१. ‘‘अयमस्स असोकवनिका, सुपुप्फिता सब्बकालिका रम्मा;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो इत्थागारेहि.
२३२. ‘‘अयमस्स असोकवनिका, सुपुप्फिता सब्बकालिका रम्मा;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो ञातिसङ्घेन.
२३३. ‘‘इदमस्स उय्यानं, सुपुप्फितं सब्बकालिकं रम्मं;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो इत्थागारेहि.
२३४. ‘‘इदमस्स उय्यानं, सुपुप्फितं सब्बकालिकं रम्मं;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो ञातिसङ्घेन.
२३५. ‘‘इदमस्स कणिकारवनं, सुपुप्फितं सब्बकालिकं रम्मं;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो इत्थागारेहि.
२३६. ‘‘इदमस्स कणिकारवनं, सुपुप्फितं सब्बकालिकं रम्मं;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो ञातिसङ्घेन.
२३७. ‘‘इदमस्स पाटलिवनं [पाटलीवनं (सी.)], सुपुप्फितं सब्बकालिकं रम्मं;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो इत्थागारेहि.
२३८. ‘‘इदमस्स पाटलिवनं, सुपुप्फितं सब्बकालिकं रम्मं;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो ञातिसङ्घेन.
२३९. ‘‘इदमस्स अम्बवनं, सुपुप्फितं सब्बकालिकं रम्मं;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो इत्थागारेहि.
२४०. ‘‘इदमस्स अम्बवनं, सुपुप्फितं सब्बकालिकं रम्मं;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो ञातिसङ्घेन.
२४१. ‘‘अयमस्स पोक्खरणी, सञ्छन्ना अण्डजेहि वीतिकिण्णा;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो इत्थागारेहि.
२४२. ‘‘अयमस्स पोक्खरणी, सञ्छन्ना अण्डजेहि वीतिकिण्णा;
यहिमनुविचरि राजा, परिकिण्णो ञातिसङ्घेन’’.
२४३. ‘‘राजा वो खो [राजा खो (सी. स्या. पी.)] पब्बजितो, सुतसोमो रज्जं इमं पहत्वान [पहन्त्वान (स्या. क.)];
कासायवत्थवसनो, नागोव एकको [एककोव (सी.)] चरति’’.
२४४. ‘‘मास्सु पुब्बे रतिकीळितानि, हसितानि च अनुस्सरित्थ [अनुस्सरित्थो (पी.)];
मा वो कामा हनिंसु, रम्मं हि [सुरम्मञ्हि (स्या. क.)] सुदस्सनं [सुदस्सनं नाम (सी.)] नगरं.
२४५. ‘‘मेत्तचित्तञ्च [मेत्तञ्च (पी.)] भावेथ, अप्पमाणं दिवा च रत्तो च;
अगच्छित्थ [अथ गञ्छित्थ (सी. स्या. पी.)] देवपुर, आवासं पुञ्ञकम्मिन’’न्ति [पुञ्ञकम्मानन्ति (पी.)].
चूळसुतसोमजातकं पञ्चमं.
चत्तालीसनिपातं निट्ठितं.