४९९. सिविजातकं (३)
५२. दूरे अपस्सं थेरोव, चक्खुं याचितुमागतो;
एकनेत्ता भविस्साम, चक्खुं मे देहि याचितो.
५३. केनानुसिट्ठो इध मागतोसि, वनिब्बक [वणिब्बक (सी.)] चक्खुपथानि याचितुं;
सुदुच्चजं याचसि उत्तमङ्गं, यमाहु नेत्तं पुरिसेन दुच्चजं.
५४. यमाहु देवेसु सुजम्पतीति, मघवाति नं आहु मनुस्सलोके;
तेनानुसिट्ठो इध मागतोस्मि, वनिब्बको चक्खुपथानि याचितुं.
५५. वनिब्बतो [वनिब्बको (स्या. पी.)] मय्ह वनिं [वनं (क.), वणिं (सी. स्या. पी.)] अनुत्तरं, ददाहि ते चक्खुपथानि याचितो;
ददाहि मे चक्खुपथं अनुत्तरं, यमाहु नेत्तं पुरिसेन दुच्चजं.
५६. येन अत्थेन आगच्छि [आगञ्छि (सी. पी.)], यमत्थमभिपत्थयं;
ते ते इज्झन्तु सङ्कप्पा, लभ चक्खूनि ब्राह्मण.
५७. एकं ते याचमानस्स, उभयानि ददामहं;
स चक्खुमा गच्छ जनस्स पेक्खतो, यदिच्छसे त्वं तदते समिज्झतु.
५८. मा नो देव अदा चक्खुं, मा नो सब्बे पराकरि [परक्करि (स्या. क. अट्ठ.), परिक्करि (क.) परि + आ + करि = पराकरि];
धनं देहि महाराज, मुत्ता वेळुरिया बहू.
५९. युत्ते देव रथे देहि, आजानीये चलङ्कते;
नागे देहि महाराज, हेमकप्पनवाससे.
६०. यथा तं सिवयो [सीवियो (स्या.)] सब्बे, सयोग्गा सरथा सदा;
समन्ता परिकिरेय्युं [परिकरेय्युं (स्या. पी.)], एवं देहि रथेसभ.
६१. यो वे दस्सन्ति वत्वान, अदाने कुरुते मनो;
भूम्यं [भूम्या (सी. पी.)] सो पतितं पासं, गीवायं पटिमुञ्चति.
६२. यो वे दस्सन्ति वत्वान, अदाने कुरुते मनो;
पापा पापतरो होति, सम्पत्तो यमसाधनं.
६३. यञ्हि याचे तञ्हि ददे, यं न याचे न तं ददे;
स्वाहं तमेव दस्सामि, यं मं याचति ब्राह्मणो.
६४. आयुं नु वण्णं नु सुखं बलं नु, किं पत्थयानो नु जनिन्द देसि;
कथञ्हि राजा सिविनं अनुत्तरो, चक्खूनि दज्जा परलोकहेतु.
६५. न वाहमेतं यससा ददामि, न पुत्तमिच्छे न धनं न रट्ठं;
सतञ्च धम्मो चरितो पुराणो, इच्चेव दाने रमते मनो मम [ममं (सी. पी.)].
६६. सखा च मित्तो च ममासि सीविक [सीवक (सी. पी.)], सुसिक्खितो साधु करोहि मे वचो;
उद्धरित्वा [उद्धत्व (सी.), लद्ध त्वं (पी.)] चक्खूनि ममं जिगीसतो, हत्थेसु ठपेहि [आवेसि (सी.)] वनिब्बकस्स.
६७. चोदितो सिविराजेन, सिविको वचनङ्करो;
रञ्ञो चक्खूनुद्धरित्वा [चक्खूनि उद्धत्वा (सी. पी.)], ब्राह्मणस्सूपनामयि;
सचक्खु ब्राह्मणो आसि, अन्धो राजा उपाविसि.
६८. ततो सो कतिपाहस्स, उपरूळ्हेसु चक्खुसु;
सूतं आमन्तयी राजा, सिवीनं रट्ठवड्ढनो.
६९. योजेहि सारथि यानं, युत्तञ्च पटिवेदय;
उय्यानभूमिं गच्छाम, पोक्खरञ्ञो वनानि च.
७०. सो च पोक्खरणीतीरे [पोक्खरणिया तीरे (सी. पी.)], पल्लङ्केन उपाविसि;
तस्स सक्को पातुरहु, देवराजा सुजम्पति.
७१. सक्कोहमस्मि देविन्दो, आगतोस्मि तवन्तिके;
वरं वरस्सु राजीसि, यं किञ्चि मनसिच्छसि.
७२. पहूतं मे धनं सक्क, बलं कोसो चनप्पको;
अन्धस्स मे सतो दानि, मरणञ्ञेव रुच्चति.
७३. यानि सच्चानि द्विपदिन्द, तानि भासस्सु खत्तिय;
सच्चं ते भणमानस्स, पुन चक्खु भविस्सति.
७४. ये मं याचितुमायन्ति, नानागोत्ता वनिब्बका;
योपि मं याचते तत्थ, सोपि मे मनसो पियो;
एतेन सच्चवज्जेन, चक्खु मे उपपज्जथ.
७५. यं मं सो याचितुं आगा, देहि चक्खुन्ति ब्राह्मणो;
तस्स चक्खूनि पादासिं, ब्राह्मणस्स वनिब्बतो [वणिब्बिनो (सी.), वनिब्बिनो (पी.)].
७६. भिय्यो मं आविसी पीति, सोमनस्सञ्चनप्पकं;
एतेन सच्चवज्जेन, दुतियं मे उपपज्जथ.
७७. धम्मेन भासिता गाथा, सिवीनं रट्ठवड्ढन;
एतानि तव नेत्तानि, दिब्बानि पटिदिस्सरे.
७८. तिरोकुट्टं तिरोसेलं, समतिग्गय्ह पब्बतं;
समन्ता योजनसतं, दस्सनं अनुभोन्तु ते.
७९. को नीध वित्तं न ददेय्य याचितो, अपि विसिट्ठं सुपियम्पि अत्तनो;
तदिङ्घ सब्बे सिवयो समागता, दिब्बानि नेत्तानि ममज्ज पस्सथ.
८०. तिरोकुट्टं तिरोसेलं, समतिग्गय्ह पब्बतं;
समन्ता योजनसतं, दस्सनं अनुभोन्ति मे.
८१. न चागमत्ता परमत्थि किञ्चि, मच्चानं इध जीविते;
दत्वान मानुसं [दत्वा मानुसकं (सी.)] चक्खुं, लद्धं मे [मे इति पदं नत्थि सी. पोत्थके] चक्खुं अमानुसं.
८२. एतम्पि दिस्वा सिवयो, देथ दानानि भुञ्जथ;
दत्वा च भुत्वा च यथानुभावं, अनिन्दिता सग्गमुपेथ ठानन्ति.
सिविजातकं ततियं.