१४. पकिण्णकनिपातो

४८४. सालिकेदारजातकं (१)

१. सम्पन्नं सालिकेदारं, सुवा भुञ्जन्ति कोसिय;

पटिवेदेमि ते ब्रह्मे, न ने [ते (सी. स्या.), नं (सी. स्या. पी. अट्ठ.), तं (क. अट्ठ.)] वारेतुमुस्सहे.

२. एको च तत्थ सकुणो, यो नेसं [तेसं (सी. अट्ठ.)] सब्बसुन्दरो;

भुत्वा सालिं यथाकामं, तुण्डेनादाय गच्छति.

३. ओड्डेन्तु [उज्झुन्तु (स्या. क.) अङ्गुत्तरनिकाये पस्सितब्बं] वाळपासानि, यथा वज्झेथ सो दिजो;

जीवञ्च नं गहेत्वान, आनयेहि [आनयेथ (सी. पी.)] ममन्तिके.

४. एते भुत्वा पिवित्वा च [भुत्वा च पित्वा च (पी.)], पक्कमन्ति विहङ्गमा;

एको बद्धोस्मि पासेन, किं पापं पकतं मया.

५. उदरं नून अञ्ञेसं, सुव अच्चोदरं तव;

भुत्वा सालिं यथाकामं, तुण्डेनादाय गच्छसि.

६. कोट्ठं नु तत्थ पूरेसि, सुव वेरं नु ते मया;

पुट्ठो मे सम्म अक्खाहि, कुहिं सालिं निदाहसि [निधीयसि (पी.)].

७. न मे वेरं तया सद्धिं, कोट्ठो मय्हं न विज्जति;

इणं मुञ्चामिणं दम्मि, सम्पत्तो कोटसिम्बलिं;

निधिम्पि तत्थ निदहामि, एवं जानाहि कोसिय.

८. कीदिसं ते इणदानं, इणमोक्खो च कीदिसो;

निधिनिधानमक्खाहि, अथ पासा पमोक्खसि.

९. अजातपक्खा तरुणा, पुत्तका मय्ह कोसिय;

ते मं भता भरिस्सन्ति, तस्मा तेसं इणं ददे.

१०. माता पिता च मे वुद्धा, जिण्णका गतयोब्बना;

तेसं तुण्डेन हातून, मुञ्चे पुब्बकतं [पुब्बे कतं (सी.)] इणं.

११. अञ्ञेपि तत्थ सकुणा, खीणपक्खा सुदुब्बला;

तेसं पुञ्ञत्थिको दम्मि, तं निधिं आहु पण्डिता.

१२. ईदिसं [एदिसं (सी. पी.)] मे इणदानं, इणमोक्खो च ईदिसो;

निधिनिधानमक्खामि [निधिं निधानं अक्खातं (सी. पी.)], एवं जानाहि कोसिय.

१३. भद्दको वतयं पक्खी, दिजो परमधम्मिको;

एकच्चेसु मनुस्सेसु, अयं धम्मो न विज्जति.

१४. भुञ्ज सालिं यथाकामं, सह सब्बेहि ञातिभि;

पुनापि सुव पस्सेमु, पियं मे तव दस्सनं.

१५. भुत्तञ्च पीतञ्च तवस्समम्हि [तवस्सब्यम्हि (क.)], रत्तिञ्च [रती च (सी. पी.)] नो कोसिय ते सकासे;

निक्खित्तदण्डेसु ददाहि दानं, जिण्णे च मातापितरो भरस्सु.

१६. लक्खी वत मे उदपादि अज्ज, यो अद्दसासिं पवरं [योहं अदस्सं परमं (स्या. क.)] दिजानं;

सुवस्स सुत्वान सुभासितानि, काहामि पुञ्ञानि अनप्पकानि.

१७. सो कोसियो अत्तमनो उदग्गो, अन्नञ्च पानञ्चभिसङ्खरित्वा [अन्नञ्च पानं अभिसंहरित्वा (क.)];

अन्नेन पानेन पसन्नचित्तो, सन्तप्पयि समणब्राह्मणे चाति.

सालिकेदारजातकं [केदारजातकं (क.)] पठमं.

४८५. चन्दकिन्नरीजातकं (२)

१८. उपनीयतिदं मञ्ञे, चन्दे [लोहितमदेन मज्जामि; विजहामि जीवितं पाणा, (सी. पी. अट्ठ.)] लोहितमद्दने;

अज्ज जहामि जीवितं, पाणा [लोहितमदेन मज्जामि; विजहामि जीवितं पाणा, (सी. पी. अट्ठ.)] मे चन्दे निरुज्झन्ति.

१९. ओसीदि [ओसधि (सी. स्या. पी.), ओसट्ठि (क.), ओसति (अभिनवटीका), ओसीदति (?)] मे दुक्खं [दुक्खं मे (सी. पी.)] हदयं, मे डय्हते नितम्मामि;

तव चन्दिया सोचन्तिया, न नं अञ्ञेहि सोकेहि.

२०. तिणमिव वनमिव मिलायामि [मिलयामि (सी.), मिय्यामि (सी. पी. अट्ठ.)], नदी अपरिपुण्णाव [अपरिपुण्णियाव (सी. पी.)] सुस्सामि;

तव चन्दिया सोचन्तिया, न नं अञ्ञेहि सोकेहि.

२१. वस्समिव सरे पादे [वस्संव सरे पादे (सी.), वस्संव सरे पब्बतपादे (पी.)], इमानि अस्सूनि वत्तरे मय्हं;

तव चन्दिया सोचन्तिया, न नं अञ्ञेहि सोकेहि.

२२. पापो खोसि [पापोसि खो (सी.), पापो खो (स्या. पी.)] राजपुत्त, यो मे इच्छितं [इच्छित (सी. स्या. पी.)] पतिं वराकिया;

विज्झसि वनमूलस्मिं, सोयं विद्धो छमा सेति.

२३. इमं मय्हं हदयसोकं, पटिमुञ्चतु राजपुत्त तव माता;

यो मय्हं हदयसोको, किम्पुरिसं अवेक्खमानाय.

२४. इमं मय्हं हदयसोकं, पटिमुञ्चतु राजपुत्त तव जाया;

यो मय्हं हदयसोको, किम्पुरिसं अवेक्खमानाय.

२५. मा च पुत्तं [पुत्ते (सी. पी.)] मा च पतिं, अद्दक्खि राजपुत्त तव माता;

यो किम्पुरिसं अवधि, अदूसकं मय्ह कामा हि [मय्हं कामा (क.)].

२६. मा च पुत्तं मा च पतिं, अद्दक्खि राजपुत्त तव जाया;

यो किम्पुरिसं अवधि, अदूसकं मय्ह कामा हि.

२७. मा त्वं चन्दे रोदि, मा सोचि वनतिमिरमत्तक्खि;

मम त्वं हेहिसि भरिया, राजकुले पूजिता नारीभि [नारी (सी. पी.)].

२८. अपि नूनहं मरिस्सं, नाहं [न च पनाहं (सी. पी.)] राजपुत्त तव हेस्सं;

यो किम्पुरिसं अवधि, अदूसकं मय्ह कामा हि.

२९. अपि भीरुके अपि जीवितुकामिके, किम्पुरिसि गच्छ हिमवन्तं;

तालीसतगरभोजना, अञ्ञे [तालिस्सतगरभोजने, अरञ्ञे (सी. पी.)] तं मिगा रमिस्सन्ति.

३०. ते पब्बता ता च कन्दरा, [ता च गिरिगुहायो (सी. स्या. पी.)] ता च गिरिगुहायो तथेव तिट्ठन्ति [ता च गिरिगुहायो (सी. स्या. पी.)];

तत्थेव [तत्थ (सी. स्या. पी.)] तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

३१. ते पण्णसन्थता रमणीया, वाळमिगेहि अनुचिण्णा;

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं [कासं (सी. स्या. पी.)].

३२. ते पुप्फसन्थता रमणीया, वाळमिगेहि अनुचिण्णा;

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

३३. अच्छा सवन्ति गिरिवन [गिरिवर (सी. पी.)] नदियो, कुसुमाभिकिण्णसोतायो;

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

३४. नीलानि हिमवतो पब्बतस्स, कूटानि दस्सनीयानि [दस्सनेय्यानि (सी. पी.)];

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

३५. पीतानि हिमवतो पब्बतस्स, कूटानि दस्सनीयानि;

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

३६. तम्बानि हिमवतो पब्बतस्स, कूटानि दस्सनीयानि;

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

३७. तुङ्गानि हिमवतो पब्बतस्स, कूटानि दस्सनीयानि;

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

३८. सेतानि हिमवतो पब्बतस्स, कूटानि दस्सनीयानि;

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

३९. चित्रानि हिमवतो पब्बतस्स, कूटानि दस्सनीयानि;

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

४०. यक्खगणसेविते गन्धमादने, ओसधेभि सञ्छन्ने;

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

४१. किम्पुरिससेविते गन्धमादने, ओसधेभि सञ्छन्ने;

तत्थेव तं अपस्सन्ती, किम्पुरिस कथं अहं कस्सं.

४२. वन्दे ते अयिरब्रह्मे [अय्यिरे ब्रह्मे (क.)], यो मे इच्छितं पतिं वराकिया;

अमतेन अभिसिञ्चि, समागतास्मि पियतमेन.

४३. विचराम दानि गिरिवन [गिरिवर (सी. पी.)] नदियो, कुसुमाभिकिण्णसोतायो;

नानादुमवसनायो [सेवनायो (पी.)], पियंवदा अञ्ञमञ्ञस्साति.

चन्दकिन्नरीजातकं [चन्दकिन्नरजातकं (सी. स्या. पी.)] दुतियं.

४८६. महाउक्कुसजातकं (३)

४४. उक्का चिलाचा [मिलाचा (सी. स्या. पी.)] बन्धन्ति दीपे [बन्धन्ति लुद्दा, दीपे (क.)], पजा ममं खादितुं पत्थयन्ति;

मित्तं सहायञ्च वदेहि सेनक, आचिक्ख ञातिब्यसनं दिजानं.

४५. दिजो दिजानं पवरोसि पक्खिम [पक्खि (सी. पी.), पक्खि च (स्या.)], उक्कुसराज सरणं तं उपेम [उपेमि (सी. स्या. पी.)];

पजा ममं खादितुं पत्थयन्ति, लुद्दा चिलाचा [मिलाचा (सी. स्या. पी.)] भव मे सुखाय.

४६. मित्तं सहायञ्च करोन्ति पण्डिता, काले अकाले सुखमेसमाना [मासयाना (पी.)];

करोमि ते सेनक एतमत्थं, अरियो हि अरियस्स करोति किच्चं.

४७. यं होति किच्चं अनुकम्पकेन, अरियस्स अरियेन कतं तयीदं [तव यिदं (सी. पी.)];

अत्तानुरक्खी भव मा अदय्हि [अडय्ह (सी. पी.)], लच्छाम पुत्ते तयि जीवमाने.

४८. तवेव [तमेव (स्या. क.)] रक्खावरणं करोन्तो, सरीरभेदापि न सन्तसामि;

करोन्ति हेके [हेते (क. सी. स्या. पी.)] सखीनं सखारो, पाणं चजन्ता [चजन्ति (सी. पी.)] सतमेस [सतानेस (पी.)] धम्मो.

४९. सुदुक्करं कम्ममकासि [मका (सी. पी.)], अण्डजायं विहङ्गमो;

अत्थाय कुररो पुत्ते, अड्ढरत्ते अनागते.

५०. चुतापि हेके [एके (सी. पी.)] खलिता सकम्मुना, मित्तानुकम्पाय पतिट्ठहन्ति;

पुत्ता ममट्टा गतिमागतोस्मि, अत्थं चरेथो [चरेथ (सी. स्या. पी.)] मम वारिचर [वारिछन्न (सी. पी.)].

५१. धनेन धञ्ञेन च अत्तना च, मित्तं सहायञ्च करोन्ति पण्डिता;

करोमि ते सेनक एतमत्थं, अरियो हि अरियस्स करोति किच्चं.

५२. अप्पोस्सुक्को तात तुवं निसीद, पुत्तो पितु चरति अत्थचरियं;

अहं चरिस्सामि तवेतमत्थं, सेनस्स पुत्ते परितायमानो.

५३. अद्धा हि तात सतमेस धम्मो, पुत्तो पितु यं चरे [पितुनं चरे (क.), पितु यञ्चरेथ (सी. पी.)] अत्थचरियं;

अप्पेव मं दिस्वान पवड्ढकायं, सेनस्स पुत्ता न विहेठयेय्युं.

५४. पसू मनुस्सा मिगवीरसेट्ठ [मिगविरियसेट्ठ (सी. पी.)], भयट्टिता [भयद्दिता (सी. पी.)] सेट्ठमुपब्बजन्ति;

पुत्ता ममट्टा गतिमागतोस्मि, त्वं नोसि राजा भव मे सुखाय.

५५. करोमि ते सेनक एतमत्थं, आयामि ते तं दिसतं वधाय;

कथञ्हि विञ्ञू पहु सम्पजानो, न वायमे अत्तजनस्स गुत्तिया.

५६. मित्तञ्च कयिराथ सुहदयञ्च [सुहद्दयञ्च (सी.), सखाघरञ्च (पी.)], अयिरञ्च कयिराथ सुखागमाय;

निवत्थकोचोव [कोजोव (सी. पी.)] सरेभिहन्त्वा, मोदाम पुत्तेहि समङ्गिभूता.

५७. सकमित्तस्स कम्मेन, सहायस्सापलायिनो;

कूजन्तमुपकूजन्ति, लोमसा हदयङ्गमं.

५८. मित्तं सहायं अधिगम्म पण्डितो, सो भुञ्जती पुत्त पसुं धनं वा;

अहञ्च पुत्ता च पती च मय्हं, मित्तानुकम्पाय समङ्गिभूता.

५९. राजवता सूरवता च अत्थो, सम्पन्नसखिस्स भवन्ति हेते;

सो मित्तवा यसवा उग्गतत्तो, अस्मिंधलोके [अस्मिञ्च लोके (सी. स्या. पी.)] मोदति कामकामी.

६०. करणीयानि मित्तानि, दलिद्देनापि सेनक;

पस्स मित्तानुकम्पाय, समग्गम्हा सञातके [सञातका (?)].

६१. सूरेन बलवन्तेन, यो मित्ते [मेत्ते (सी.), मित्तं (स्या.)] कुरुते दिजो;

एवं सो सुखितो होति, यथाहं त्वञ्च सेनकाति.

महाउक्कुसजातकं ततियं.

४८७. उद्दालकजातकं (४)

६२. खराजिना जटिला पङ्कदन्ता, दुम्मक्खरूपा [दुम्मुधरूपा (सी. पी. क.)] ये मन्तं जप्पन्ति [येमे जपन्ति (सी. पी.), ये’मे जप्पन्ति मन्ते (जा. १.६.१०)];

कच्चिन्नु ते मानुसके पयोगे, इदं विदू परिमुत्ता अपाया.

६३. पापानि कम्मानि करेथ [करेय्य (स्या.), कत्वान (जा. १.६.११)] राज, बहुस्सुतो चे न चरेय्य धम्मं;

सहस्सवेदोपि न तं पटिच्च, दुक्खा पमुच्चे [पमुञ्चे (स्या.)] चरणं अपत्वा.

६४. सहस्सवेदोपि न तं पटिच्च, दुक्खा पमुच्चे चरणं अपत्वा;

मञ्ञामि वेदा अफला भवन्ति, ससंयमं चरणञ्ञेव सच्चं.

६५. न हेव वेदा अफला भवन्ति, ससंयमं चरणञ्ञेव सच्चं;

कित्तिञ्हि [कित्तिञ्च (स्या.)] पप्पोति अधिच्च वेदे, सन्तिं पुणाति [पुनोति (सी. अट्ठ.), पुणेति (स्या. जा. १.६.१३), पुनेति (पी.)] चरणेन दन्तो.

६६. भच्चा माता पिता बन्धू, येन जातो सयेव सो;

उद्दालको अहं भोतो [भोति (क.)], सोत्तियाकुलवंसको [वंसतो (क.)].

६७. कथं भो ब्राह्मणो होति, कथं भवति केवली;

कथञ्च परिनिब्बानं, धम्मट्ठो किन्ति वुच्चति.

६८. निरंकत्वा अग्गिमादाय ब्राह्मणो, आपो सिञ्चं यजं उस्सेति यूपं;

एवंकरो ब्राह्मणो होति खेमी, धम्मे ठितं तेन अमापयिंसु.

६९. न सुद्धि सेचनेनत्थि, नापि केवली ब्राह्मणो;

न खन्ती नापि सोरच्चं, नापि सो परिनिब्बुतो.

७०. कथं सो [भो (स्या. क.)] ब्राह्मणो होति, कथं भवति केवली;

कथञ्च परिनिब्बानं, धम्मट्ठो किन्ति वुच्चति.

७१. अखेत्तबन्धू अममो निरासो, निल्लोभपापो भवलोभखीणो;