४. चतुत्थवग्गो
१. वितक्कसुत्तं
८०. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘तयोमे, भिक्खवे, अकुसलवितक्का. कतमे तयो? अनवञ्ञत्तिपटिसंयुत्तो वितक्को, लाभसक्कारसिलोकपटिसंयुत्तो वितक्को, परानुद्दयतापटिसंयुत्तो वितक्को. इमे खो, भिक्खवे, तयो अकुसलवितक्का’’ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘अनवञ्ञत्तिसंयुत्तो, लाभसक्कारगारवो;
सहनन्दी अमच्चेहि, आरा संयोजनक्खया.
‘‘यो च पुत्तपसुं हित्वा, विवाहे संहरानि [सङ्गहानि (क. सी. स्या. पी.)] च;
भब्बो सो तादिसो भिक्खु, फुट्ठुं सम्बोधिमुत्तम’’न्ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. पठमं.
२. सक्कारसुत्तं
८१. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘दिट्ठा मया, भिक्खवे, सत्ता सक्कारेन अभिभूता, परियादिन्नचित्ता, कायस्स भेदा परं मरणा अपायं दुग्गतिं विनिपातं निरयं उपपन्ना.
‘‘दिट्ठा मया, भिक्खवे, सत्ता असक्कारेन अभिभूता, परियादिन्नचित्ता, कायस्स भेदा परं मरणा अपायं दुग्गतिं विनिपातं निरयं उपपन्ना.
‘‘दिट्ठा मया, भिक्खवे, सत्ता सक्कारेन च असक्कारेन च तदुभयेन अभिभूता, परियादिन्नचित्ता, कायस्स भेदा परं मरणा अपायं दुग्गतिं विनिपातं निरयं उपपन्ना.
‘‘तं खो पनाहं, भिक्खवे, नाञ्ञस्स समणस्स वा ब्राह्मणस्स वा सुत्वा वदामि; ( ) [(दिट्ठा मया भिक्खवे सत्ता सक्कारेन अभिभूता. …पे… असक्कारेन अभिभूता …पे… सक्कारेन च असक्कारेन च तदुभयेन अभिभूता परियादिन्नचित्ता कायस्स भेदा परं मरणा अपायं दुग्गतिं विनिपातं निरयं उपपन्ना.) (स्या.) पुरिमवग्गे मिच्छादिट्ठिकसम्मादिट्ठिकसुत्तेहि पन समेति, अन्वयब्यतिरेकवाक्यानं पन अनन्तरितत्ता पासंसतरा.)] अपि च, भिक्खवे, यदेव मे सामं ञातं सामं दिट्ठं सामं विदितं तमेवाहं वदामि.
‘‘दिट्ठा मया, भिक्खवे, सत्ता सक्कारेन अभिभूता, परियादिन्नचित्ता, कायस्स भेदा परं मरणा अपायं दुग्गतिं विनिपातं निरयं उपपन्ना.
‘‘दिट्ठा मया, भिक्खवे, सत्ता असक्कारेन अभिभूता, परियादिन्नचित्ता, कायस्स भेदा परं मरणा अपायं दुग्गतिं विनिपातं निरयं उपपन्ना.
‘‘दिट्ठा मया, भिक्खवे, सत्ता सक्कारेन च असक्कारेन च तदुभयेन अभिभूता, परियादिन्नचित्ता, कायस्स भेदा परं मरणा अपायं दुग्गतिं विनिपातं निरयं उपपन्ना’’ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘यस्स सक्करियमानस्स, असक्कारेन चूभयं;
समाधि न विकम्पति, अप्पमादविहारिनो [अप्पमाणविहारिनो (सी. अट्ठ.)].
‘‘तं झायिनं साततिकं, सुखुमं दिट्ठिविपस्सकं;
उपादानक्खयारामं, आहु सप्पुरिसो इती’’ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. दुतियं.
३. देवसद्दसुत्तं
८२. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘तयोमे, भिक्खवे, देवेसु देवसद्दा निच्छरन्ति समया समयं उपादाय. कतमे तयो? यस्मिं, भिक्खवे, समये अरियसावको केसमस्सुं ओहारेत्वा कासायानि वत्थानि अच्छादेत्वा अगारस्मा अनगारियं पब्बज्जाय चेतेति, तस्मिं समये [तस्मिं भिक्खवे समये (पी. क.)] देवेसु देवसद्दो निच्छरति – ‘एसो अरियसावको मारेन सद्धिं सङ्गामाय चेतेती’ति. अयं, भिक्खवे, पठमो देवेसु देवसद्दो निच्छरति समया समयं उपादाय.
‘‘पुन चपरं, भिक्खवे, यस्मिं समये अरियसावको सत्तन्नं बोधिपक्खियानं धम्मानं भावनानुयोगमनुयुत्तो विहरति, तस्मिं समये देवेसु देवसद्दो निच्छरति – ‘एसो अरियसावको मारेन सद्धिं सङ्गामेती’ति. अयं, भिक्खवे, दुतियो देवेसु देवसद्दो निच्छरति समया समयं उपादाय.
‘‘पुन चपरं, भिक्खवे, यस्मिं समये अरियसावको आसवानं खया अनासवं चेतोविमुत्तिं पञ्ञाविमुत्तिं दिट्ठेव धम्मे सयं अभिञ्ञा सच्छिकत्वा उपसम्पज्ज विहरति, तस्मिं समये देवेसु देवसद्दो निच्छरति – ‘एसो अरियसावको विजितसङ्गामो तमेव सङ्गामसीसं अभिविजिय अज्झावसती’ति. अयं, भिक्खवे, ततियो देवेसु देवसद्दो निच्छरति समया समयं उपादाय. इमे खो, भिक्खवे, तयो देवेसु देवसद्दा निच्छरन्ति समया समयं उपादाया’’ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘दिस्वा विजितसङ्गामं, सम्मासम्बुद्धसावकं;
देवतापि नमस्सन्ति, महन्तं वीतसारदं.
‘‘नमो ते पुरिसाजञ्ञ, यो त्वं दुज्जयमज्झभू;
जेत्वान मच्चुनो सेनं, विमोक्खेन अनावरं.
‘‘इति हेतं नमस्सन्ति, देवता पत्तमानसं;
तञ्हि तस्स न पस्सन्ति, येन मच्चुवसं वजे’’ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. ततियं.
४. पञ्चपुब्बनिमित्तसुत्तं
८३. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘यदा, भिक्खवे, देवो देवकाया चवनधम्मो होति, पञ्चस्स पुब्बनिमित्तानि पातुभवन्ति – माला मिलायन्ति, वत्थानि किलिस्सन्ति, कच्छेहि सेदा मुच्चन्ति, काये दुब्बण्णियं ओक्कमति, सके देवो देवासने नाभिरमतीति. तमेनं, भिक्खवे, देवा ‘चवनधम्मो अयं देवपुत्तो’ति इति विदित्वा तीहि वाचाहि अनुमोदेन्ति [अनुमोदन्ति (सी. स्या. पी.)] – ‘इतो, भो, सुगतिं गच्छ, सुगतिं गन्त्वा सुलद्धलाभं लभ, सुलद्धलाभं लभित्वा सुप्पतिट्ठितो भवाही’’’ति.
एवं वुत्ते, अञ्ञतरो भिक्खु भगवन्तं एतदवोच – ‘‘किन्नु खो, भन्ते, देवानं सुगतिगमनसङ्खातं; किञ्च, भन्ते, देवानं सुलद्धलाभसङ्खातं; किं पन, भन्ते, देवानं सुप्पतिट्ठितसङ्खात’’न्ति?
‘‘मनुस्सत्तं खो, भिक्खु [भिक्खवे (स्या. पी.)], देवानं सुगतिगमनसङ्खातं; यं मनुस्सभूतो समानो तथागतप्पवेदिते धम्मविनये सद्धं पटिलभति. इदं खो, भिक्खु [भिक्खवे (स्या. पी.)], देवानं सुलद्धलाभसङ्खातं; सा खो पनस्स सद्धा निविट्ठा होति मूलजाता पतिट्ठिता दळ्हा असंहारिया समणेन वा ब्राह्मणेन वा देवेन वा मारेन वा ब्रह्मुना वा केनचि वा लोकस्मिं. इदं खो, भिक्खु [भिक्खवे (स्या. पी.)], देवानं सुप्पतिट्ठितसङ्खात’’न्ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘यदा देवो देवकाया, चवति आयुसङ्खया;
तयो सद्दा निच्छरन्ति, देवानं अनुमोदतं.
‘‘‘इतो भो सुगतिं गच्छ, मनुस्सानं सहब्यतं;
मनुस्सभूतो सद्धम्मे, लभ सद्धं अनुत्तरं.
‘‘‘सा ते सद्धा निविट्ठस्स, मूलजाता पतिट्ठिता;
यावजीवं असंहीरा, सद्धम्मे सुप्पवेदिते.
‘‘‘कायदुच्चरितं हित्वा, वचीदुच्चरितानि च;
मनोदुच्चरितं हित्वा, यञ्चञ्ञं दोससञ्हितं.
‘‘‘कायेन कुसलं कत्वा, वाचाय कुसलं बहुं;
मनसा कुसलं कत्वा, अप्पमाणं निरूपधिं.
‘‘‘ततो ओपधिकं पुञ्ञं, कत्वा दानेन तं बहुं;
अञ्ञेपि मच्चे सद्धम्मे, ब्रह्मचरिये निवेसय’ [निवेसये (सी. स्या.)].
‘‘इमाय अनुकम्पाय, देवा देवं यदा विदू;
चवन्तं अनुमोदेन्ति, एहि देव पुनप्पुन’’न्ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. चतुत्थं.
५. बहुजनहितसुत्तं
८४. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘तयोमे पुग्गला लोके उप्पज्जमाना उप्पज्जन्ति बहुजनहिताय बहुजनसुखाय लोकानुकम्पाय अत्थाय हिताय सुखाय देवमनुस्सानं. कतमे तयो? इध, भिक्खवे, तथागतो लोके उप्पज्जति अरहं सम्मासम्बुद्धो विज्जाचरणसम्पन्नो सुगतो लोकविदू अनुत्तरो पुरिसदम्मसारथि सत्था देवमनुस्सानं बुद्धो भगवा. सो धम्मं देसेति आदिकल्याणं मज्झेकल्याणं परियोसानकल्याणं सात्थं सब्यञ्जनं, केवलपरिपुण्णं परिसुद्धं ब्रह्मचरियं पकासेति. अयं, भिक्खवे, पठमो पुग्गलो लोके उप्पज्जमानो उप्पज्जति बहुजनहिताय बहुजनसुखाय लोकानुकम्पाय अत्थाय हिताय सुखाय देवमनुस्सानं.
‘‘पुन चपरं, भिक्खवे, तस्सेव सत्थु [सत्थुनो (स्या.)] सावको अरहं होति खीणासवो वुसितवा कतकरणीयो ओहितभारो अनुप्पत्तसदत्थो परिक्खीणभवसंयोजनो सम्मदञ्ञा विमुत्तो. सो धम्मं देसेति आदिकल्याणं मज्झेकल्याणं परियोसानकल्याणं सात्थं सब्यञ्जनं, केवलपरिपुण्णं परिसुद्धं ब्रह्मचरियं पकासेति. अयं, भिक्खवे, दुतियो पुग्गलो लोके उप्पज्जमानो उप्पज्जति बहुजनहिताय बहुजनसुखाय लोकानुकम्पाय अत्थाय हिताय सुखाय देवमनुस्सानं.
‘‘पुन चपरं, भिक्खवे, तस्सेव सत्थु सावको सेखो होति पाटिपदो बहुस्सुतो सीलवतूपपन्नो. सोपि [सो (?)] धम्मं देसेति आदिकल्याणं मज्झेकल्याणं परियोसानकल्याणं सात्थं सब्यञ्जनं, केवलपरिपुण्णं परिसुद्धं ब्रह्मचरियं पकासेति. अयं, भिक्खवे, ततियो पुग्गलो लोके उप्पज्जमानो उप्पज्जति बहुजनहिताय बहुजनसुखाय लोकानुकम्पाय अत्थाय हिताय सुखाय देवमनुस्सानं. इमे खो, भिक्खवे, तयो पुग्गला लोके उप्पज्जमाना उप्पज्जन्ति बहुजनहिताय बहुजनसुखाय लोकानुकम्पाय अत्थाय हिताय सुखाय देवमनुस्सान’’न्ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘सत्था हि लोके पठमो महेसि, तस्सन्वयो सावको भावितत्तो;
अथापरो पाटिपदोपि सेखो, बहुस्सुतो सीलवतूपपन्नो.
‘‘एते तयो देवमनुस्ससेट्ठा, पभङ्करा धम्ममुदीरयन्ता;
अपापुरन्ति [अपापुरेन्ति (क.)] अमतस्स द्वारं, योगा पमोचेन्ति [यागा पमुच्चन्ति (सी.), योगा मोचन्ति (स्या.)] हुज्जनं ते.
‘‘ये सत्थवाहेन अनुत्तरेन, सुदेसितं मग्गमनुक्कमन्ति [मग्गमनुग्गमन्ति (सी. क.)];
इधेव दुक्खस्स करोन्ति अन्तं, ये अप्पमत्ता सुगतस्स सासने’’ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. पञ्चमं.
६. असुभानुपस्सीसुत्तं
८५. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘असुभानुपस्सी, भिक्खवे, कायस्मिं विहरथ; आनापानस्सति च वो अज्झत्तं परिमुखं सूपट्ठिता होतु; सब्बसङ्खारेसु अनिच्चानुपस्सिनो विहरथ. असुभानुपस्सीनं, भिक्खवे, कायस्मिं विहरतं यो सुभाय धातुया रागानुसयो सो पहीयति [पहिय्यति (क.)]. आनापानस्सतिया अज्झत्तं परिमुखं सूपट्ठितिताय ये बाहिरा वितक्कासया विघातपक्खिका, ते न होन्ति. सब्बसङ्खारेसु अनिच्चानुपस्सीनं विहरतं या अविज्जा सा पहीयति, या विज्जा सा उप्पज्जती’’ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘असुभानुपस्सी कायस्मिं, आनापाने पटिस्सतो;
सब्बसङ्खारसमथं, पस्सं आतापि सब्बदा.
‘‘स वे सम्मद्दसो भिक्खु, यतो तत्थ विमुच्चति;
अभिञ्ञावोसितो सन्तो, स वे योगातिगो मुनी’’ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. छट्ठं.
७. धम्मानुधम्मपटिपन्नसुत्तं
८६. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘धम्मानुधम्मपटिपन्नस्स भिक्खुनो अयमनुधम्मो होति वेय्याकरणाय – धम्मानुधम्मपटिपन्नोयन्ति भासमानो धम्मञ्ञेव भासति नो अधम्मं, वितक्कयमानो वा धम्मवितक्कञ्ञेव वितक्केति नो अधम्मवितक्कं, तदुभयं वा पन अभिनिवेज्जेत्वा उपेक्खको विहरति सतो सम्पजानो’’ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘धम्मारामो धम्मरतो, धम्मं अनुविचिन्तयं;
धम्मं अनुस्सरं भिक्खु, सद्धम्मा न परिहायति.
‘‘चरं वा यदि वा तिट्ठं, निसिन्नो उद वा सयं;
अज्झत्तं समयं चित्तं, सन्तिमेवाधिगच्छती’’ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. सत्तमं.
८. अन्धकरणसुत्तं
८७. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘तयोमे, भिक्खवे, अकुसलवितक्का अन्धकरणा अचक्खुकरणा अञ्ञाणकरणा पञ्ञानिरोधिका विघातपक्खिका अनिब्बानसंवत्तनिका. कतमे तयो? कामवितक्को, भिक्खवे, अन्धकरणो अचक्खुकरणो अञ्ञाणकरणो पञ्ञानिरोधिको विघातपक्खिको अनिब्बानसंवत्तनिको. ब्यापादवितक्को, भिक्खवे, अन्धकरणो अचक्खुकरणो अञ्ञाणकरणो पञ्ञानिरोधिको विघातपक्खिको अनिब्बानसंवत्तनिको. विहिंसावितक्को, भिक्खवे, अन्धकरणो अचक्खुकरणो अञ्ञाणकरणो पञ्ञानिरोधिको विघातपक्खिको अनिब्बानसंवत्तनिको. इमे खो, भिक्खवे, तयो अकुसलवितक्का अन्धकरणा अचक्खुकरणा अञ्ञाणकरणा पञ्ञानिरोधिका विघातपक्खिका अनिब्बानसंवत्तनिका.
‘‘तयोमे, भिक्खवे, कुसलवितक्का अनन्धकरणा चक्खुकरणा ञाणकरणा पञ्ञावुद्धिका अविघातपक्खिका निब्बानसंवत्तनिका. कतमे तयो? नेक्खम्मवितक्को, भिक्खवे, अनन्धकरणो चक्खुकरणो ञाणकरणो पञ्ञावुद्धिको अविघातपक्खिको निब्बानसंवत्तनिको. अब्यापादवितक्को, भिक्खवे, अनन्धकरणो चक्खुकरणो ञाणकरणो पञ्ञावुद्धिको अविघातपक्खिको निब्बानसंवत्तनिको. अविहिंसावितक्को, भिक्खवे, अनन्धकरणो चक्खुकरणो ञाणकरणो पञ्ञावुद्धिको अविघातपक्खिको निब्बानसंवत्तनिको. इमे खो, भिक्खवे, तयो कुसलवितक्का अनन्धकरणा चक्खुकरणा ञाणकरणा पञ्ञावुद्धिका अविघातपक्खिका निब्बानसंवत्तनिका’’ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘तयो वितक्के कुसले वितक्कये, तयो पन अकुसले निराकरे;
स वे वितक्कानि विचारितानि, समेति वुट्ठीव रजं समूहतं;
स वे वितक्कूपसमेन चेतसा, इधेव सो सन्तिपदं समज्झगा’’ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. अट्ठमं.
९. अन्तरामलसुत्तं
८८. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘तयोमे, भिक्खवे, अन्तरामला अन्तराअमित्ता अन्तरासपत्ता अन्तरावधका अन्तरापच्चत्थिका. कतमे तयो? लोभो, भिक्खवे, अन्तरामलो अन्तराअमित्तो अन्तरासपत्तो अन्तरावधको अन्तरापच्चत्थिको. दोसो, भिक्खवे, अन्तरामलो अन्तराअमित्तो अन्तरासपत्तो अन्तरावधको अन्तरापच्चत्थिको. मोहो, भिक्खवे, अन्तरामलो अन्तराअमित्तो अन्तरासपत्तो अन्तरावधको अन्तरापच्चत्थिको. इमे खो, भिक्खवे, तयो अन्तरामला अन्तराअमित्ता अन्तरासपत्ता अन्तरावधका अन्तरापच्चत्थिका’’ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘अनत्थजननो लोभो, लोभो चित्तप्पकोपनो;
भयमन्तरतो जातं, तं जनो नावबुज्झति.
‘‘लुद्धो अत्थं न जानाति, लुद्धो धम्मं न पस्सति;
अन्धतमं [अन्धं तमं (सी.)] तदा होति, यं लोभो सहते नरं.
‘‘यो च लोभं पहन्त्वान, लोभनेय्ये न लुब्भति;
लोभो पहीयते तम्हा, उदबिन्दूव पोक्खरा.
‘‘अनत्थजननो दोसो, दोसो चित्तप्पकोपनो;
भयमन्तरतो जातं, तं जनो नावबुज्झति.
‘‘दुट्ठो अत्थं न जानाति, दुट्ठो धम्मं न पस्सति;
अन्धतमं तदा होति, यं दोसो सहते नरं.
‘‘यो च दोसं पहन्त्वान, दोसनेय्ये न दुस्सति;
दोसो पहीयते तम्हा, तालपक्कंव बन्धना.
‘‘अनत्थजननो मोहो, मोहो चित्तप्पकोपनो;
भयमन्तरतो जातं, तं जनो नावबुज्झति.
‘‘मूळ्हो अत्थं न जानाति, मूळ्हो धम्मं न पस्सति;
अन्धतमं तदा होति, यं मोहो सहते नरं.
‘‘यो च मोहं पहन्त्वान, मोहनेय्ये न मुय्हति;
मोहं विहन्ति सो सब्बं, आदिच्चोवुदयं तम’’न्ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. नवमं.
१०. देवदत्तसुत्तं
८९. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
‘‘तीहि, भिक्खवे, असद्धम्मेहि अभिभूतो परियादिन्नचित्तो देवदत्तो आपायिको नेरयिको कप्पट्ठो अतेकिच्छो. कतमेहि तीहि? पापिच्छताय, भिक्खवे, अभिभूतो परियादिन्नचित्तो देवदत्तो आपायिको नेरयिको कप्पट्ठो अतेकिच्छो. पापमित्तताय, भिक्खवे, अभिभूतो परियादिन्नचित्तो देवदत्तो आपायिको नेरयिको कप्पट्ठो अतेकिच्छो. सति खो पन उत्तरिकरणीये [उत्तरिं करणीये (स्या.)] ओरमत्तकेन विसेसाधिगमेन [विसेसाधिगमेन च (स्या. पी.)] अन्तरा वोसानं आपादि. इमेहि खो, भिक्खवे, तीहि असद्धम्मेहि अभिभूतो परियादिन्नचित्तो देवदत्तो आपायिको नेरयिको कप्पट्ठो अतेकिच्छो’’ति. एतमत्थं भगवा अवोच. तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘मा जातु कोचि लोकस्मिं, पापिच्छो उदपज्जथ;
तदमिनापि जानाथ, पापिच्छानं यथा गति.
‘‘पण्डितोति समञ्ञातो, भावितत्तोति सम्मतो;
जलंव यससा अट्ठा, देवदत्तोति विस्सुतो [मे सुतं (पाळियं)].
‘‘सो पमाणमनुचिण्णो [पमादमनुचिण्णो (क. सी. स्या. पी.), समानमनुचिण्णो (अट्ठ.)], आसज्ज नं तथागतं;
अवीचिनिरयं पत्तो, चतुद्वारं भयानकं.
‘‘अदुट्ठस्स हि यो दुब्भे, पापकम्मं अकुब्बतो;
तमेव पापं फुसति [फुस्सेति (स्या.)], दुट्ठचित्तं अनादरं.
‘‘समुद्दं विसकुम्भेन, यो मञ्ञेय्य पदूसितुं;
न सो तेन पदूसेय्य, भेस्मा हि उदधि महा.
‘‘एवमेव [एवमेतं (स्या.)] तथागतं, यो वादेन विहिंसति;
सम्मग्गतं [समग्गतं (सी. क.)] सन्तचित्तं, वादो तम्हि न रूहति.
‘‘तादिसं मित्तं कुब्बेथ, तञ्च सेवेय्य पण्डितो;
यस्स मग्गानुगो भिक्खु, खयं दुक्खस्स पापुणे’’ति.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति. दसमं.
चतुत्थो वग्गो निट्ठितो.
तस्सुद्दानं –
वितक्कासक्कारसद्द, चवनलोके असुभं;
धम्मअन्धकारमलं, देवदत्तेन ते दसाति.