(२६-२७) चत्तालीसअविरळदन्तलक्खणानि
२३४. ‘‘यम्पि, भिक्खवे तथागतो पुरिमं जातिं पुरिमं भवं पुरिमं निकेतं पुब्बे मनुस्सभूतो समानो पिसुणं वाचं पहाय पिसुणाय वाचाय पटिविरतो अहोसि. इतो सुत्वा न अमुत्र अक्खाता इमेसं भेदाय, अमुत्र वा सुत्वा न इमेसं अक्खाता अमूसं भेदाय, इति भिन्नानं वा सन्धाता, सहितानं वा अनुप्पदाता, समग्गारामो समग्गरतो समग्गनन्दी समग्गकरणिं वाचं भासिता अहोसि. सो तस्स कम्मस्स कटत्ता…पे… सो ततो चुतो इत्थत्तं आगतो समानो इमानि द्वे महापुरिसलक्खणानि पटिलभति. चत्तालीसदन्तो च होति अविरळदन्तो च.
‘‘सो तेहि लक्खणेहि समन्नागतो सचे अगारं अज्झावसति, राजा होति चक्कवत्ती…पे… राजा समानो किं लभति? अभेज्जपरिसो होति, अभेज्जास्स होन्ति परिसा, ब्राह्मणगहपतिका नेगमजानपदा गणकमहामत्ता अनीकट्ठा दोवारिका अमच्चा पारिसज्जा राजानो भोगिया कुमारा. राजा समानो इदं लभति … बुद्धो समानो किं लभति? अभेज्जपरिसो होति, अभेज्जास्स होन्ति परिसा, भिक्खू भिक्खुनियो उपासका उपासिकायो देवा मनुस्सा असुरा नागा गन्धब्बा. बुद्धो समानो इदं लभति’’. एतमत्थं भगवा अवोच.
२३५. तत्थेतं वुच्चति –
‘‘वेभूतियं सहितभेदकारिं,
भेदप्पवड्ढनविवादकारिं;
कलहप्पवड्ढनआकिच्चकारिं,
सहितानं भेदजननिं न भणि.
‘‘अविवादवड्ढनकरिं सुगिरं,
भिन्नानुसन्धिजननिं अभणि;
कलहं जनस्स पनुदी समङ्गी,
सहितेहि नन्दति पमोदति च.
‘‘सुगतीसु सो फलविपाकं,
अनुभवति तत्थ मोदति;
दन्ता इध होन्ति अविरळा सहिता,
चतुरो दसस्स मुखजा सुसण्ठिता.
‘‘यदि खत्तियो भवति भूमिपति,
अविभेदियास्स परिसा भवति;
समणो च होति विरजो विमलो,
परिसास्स होति अनुगता अचला’’ति.