(२०) रसग्गसग्गितालक्खणं
२२६. ‘‘यम्पि, भिक्खवे, तथागतो पुरिमं जातिं पुरिमं भवं पुरिमं निकेतं पुब्बे मनुस्सभूतो समानो सत्तानं अविहेठकजातिको अहोसि पाणिना वा लेड्डुना वा दण्डेन वा सत्थेन वा. सो तस्स कम्मस्स कटत्ता उपचितत्ता…पे… सो ततो चुतो इत्थत्तं आगतो समानो इमं महापुरिसलक्खणं पटिलभति, रसग्गसग्गी होति, उद्धग्गास्स रसहरणीयो गीवाय जाता होन्ति समाभिवाहिनियो [समवाहरसहरणियो (स्या.)].
‘‘सो तेन लक्खणेन समन्नागतो सचे अगारं अज्झावसति, राजा होति चक्कवत्ती…पे… राजा समानो किं लभति? अप्पाबाधो होति अप्पातङ्को, समवेपाकिनिया गहणिया समन्नागतो नातिसीताय नाच्चुण्हाय. राजा समानो इदं लभति… बुद्धो समानो किं लभति? अप्पाबाधो होति अप्पातङ्को समवेपाकिनिया गहणिया समन्नागतो नातिसीताय नाच्चुण्हाय मज्झिमाय पधानक्खमाय. बुद्धो समानो इदं लभति’’. एतमत्थं भगवा अवोच.
२२७. तत्थेतं वुच्चति –
‘‘न पाणिदण्डेहि पनाथ लेड्डुना,
सत्थेन वा मरणवधेन [मारणवधेन (क.)] वा पन;
उब्बाधनाय परितज्जनाय वा,
न हेठयी जनतमहेठको अहु.
‘‘तेनेव सो सुगतिमुपेच्च मोदति,
सुखप्फलं करिय सुखानि विन्दति;
समोजसा [सम्पज्जसा (सी. पी.), पामुञ्जसा (स्या.), सामञ्च सा (क.)] रसहरणी सुसण्ठिता,
इधागतो लभति रसग्गसग्गितं.
‘‘तेनाहु नं अतिनिपुणा विचक्खणा,
अयं नरो सुखबहुलो भविस्सति;
गिहिस्स वा पब्बजितस्स वा पुन [पन (स्या.)],
तं लक्खणं भवति तदत्थजोतक’’न्ति.