(२) पाराजिकादिपञ्हावण्णना

४८०. छिद्दं तस्मिं घरे नत्थीति अयं पञ्हा दुस्सकुटिआदीनि सन्थतपेय्यालञ्च सन्धाय वुत्ता.

तेलं मधुं फाणितन्ति गाथा लिङ्गपरिवत्तं सन्धाय वुत्ता.

निस्सग्गियेनाति गाथा परिणामनं सन्धाय वुत्ता. यो हि सङ्घस्स परिणतलाभतो एकं चीवरं अत्तनो, एकं अञ्ञस्साति द्वे चीवरानि ‘‘एकं मय्हं, एकं तस्स देही’’ति एकपयओगेन परिणामेति, सो निस्सग्गियपाचित्तियञ्चेव सुद्धिकपाचित्तियञ्च एकतो आपज्जति.

कम्मञ्च तं कुप्पेय्य वग्गपच्चयाति अयं पञ्हा द्वादसयोजनपमाणेसु बाराणसिआदीसु नगरेसु गामसीमं सन्धाय वुत्ता.

पदवीतिहारमत्तेनाति गाथा सञ्चरित्तं सन्धाय वुत्ता, अत्थोपि चस्सा सञ्चरित्तवण्णनायमेव वुत्तो.

सब्बानि तानि निस्सग्गियानीति अयं पञ्हा अञ्ञातिकाय भिक्खुनिया धोवापनं सन्धाय वुत्ता. सचे हि तिण्णम्पि चीवरानं काकऊहदनं वा कद्दममक्खितं वा कण्णं गहेत्वा भिक्खुनी उदकेन धोवति, भिक्खुस्स कायगतानेव निस्सग्गियानि होन्ति.

सरणगमनम्पि न तस्स अत्थीति सरणगमनउपसम्पदापि नत्थि. अयं पन पञ्हा महापजापतिया उपसम्पदं सन्धाय वुत्ता.

हनेय्य अनरियं मन्दोति तञ्हि इत्थिं वा पुरिसं वा अनरियं हनेय्य. अयं पञ्हा लिङ्गपरिवत्तेन इत्थिभूतं पितरं पुरिसभूतञ्च मातरं सन्धाय वुत्ता.

न तेनानन्तरं फुसेति अयं पञ्हा मिगसिङ्गतापससीहकुमारादीनं विय तिरच्छानमातापितरो सन्धाय वुत्ता.

अचोदयित्वाति गाथा दूतेनुपसम्पदं सन्धाय वुत्ता. चोदयित्वाति गाथा पण्डकादीनं उपसम्पदं सन्धाय वुत्ता. कुरुन्दियं पन ‘‘पठमगाथा अट्ठ असम्मुखाकम्मानि, दुतिया अनापत्तिकस्स कम्मं सन्धाय वुत्ता’’ति आगतं.

छिन्दन्तस्स आपत्तीति वनप्पतिं छिन्दन्तस्स पाराजिकं, तिणलतादिं छिन्दन्तस्स पाचित्तियं, अङ्गजातं छिन्दन्तस्स थुल्लच्चयं. छिन्दन्तस्स अनापत्तीति केसे च नखे च छिन्दन्तस्स अनापत्ति. छादेन्तस्स आपत्तीति अत्तनो आपत्तिं छादेन्तस्स अञ्ञेसं वा आपत्तिं. छादेन्तस्स अनापत्तीति गेहादीनि छादेन्तस्स अनापत्ति.

सच्चं भणन्तोति गाथाय ‘‘सिखरणीसि उभतोब्यञ्जनासी’’ति सच्चं भणन्तो गरुकं आपज्जति, सम्पजानमुसावादे पन मुसा भासतो लहुकापत्ति होति, अभूतारोचने मुसा भणन्तो गरुकं आपज्जति, भूतारोचने सच्चं भासतो लहुकापत्ति होतीति.