३. ततियकथिनसिक्खापदवण्णना

४९७. तेन समयेनाति ततियकथिनसिक्खापदं. तत्थ उस्सापेत्वा पुनप्पुनं विमज्जतीति ‘‘वलीसु नट्ठासु इदं महन्तं भविस्सती’’ति मञ्ञमानो उदकेन सिञ्चित्वा पादेहि अक्कमित्वा हत्थेहि उस्सापेत्वा उक्खिपित्वा पिट्ठियं घंसति, तं आतपे सुक्खं पठमप्पमाणमेव होति. सो पुनपि तथा करोति, तेन वुत्तं – ‘‘उस्सापेत्वा पुनप्पुनं विमज्जती’’ति. तं एवं किलमन्तं भगवा गन्धकुटियं निसिन्नोव दिस्वा निक्खमित्वा सेनासनचारिकं आहिण्डन्तो विय तत्थ अगमासि. तेन वुत्तं – ‘‘अद्दस खो भगवा’’तिआदि.

४९९-५००. एकादसमासेति एकं पच्छिमकत्तिकमासं ठपेत्वा सेसे एकादसमासे. सत्तमासेति कत्तिकमासं हेमन्तिके च चत्तारोति पञ्चमासे ठपेत्वा सेसे सत्तमासे. कालेपि आदिस्स दिन्नन्ति सङ्घस्स वा ‘‘इदं अकालचीवर’’न्ति उद्दिसित्वा दिन्नं, एकपुग्गलस्स वा ‘‘इदं तुय्हं दम्मी’’ति दिन्नं.

सङ्घतो वाति अत्तनो पत्तभागवसेन सङ्घतो वा उप्पज्जेय्य. गणतो वाति इदं सुत्तन्तिकगणस्स देम, इदं आभिधम्मिकगणस्साति एवं गणस्स देन्ति. ततो अत्तनो पत्तभागवसेन गणतो वा उप्पज्जेय्य.

नो चस्स पारिपूरीति नो चे पारिपूरी भवेय्य, यत्तकेन कयिरमानं अधिट्ठानचीवरं पहोति, तञ्चे चीवरं तत्तकं न भवेय्य, ऊनकं भवेय्याति अत्थो.

पच्चासा होति सङ्घतो वातिआदीसु असुकदिवसं नाम सङ्घो चीवरानि लभिस्सति, गणो लभिस्सति, ततो मे चीवरं उप्पज्जिस्सतीति एवं सङ्घतो वा गणतो वा पच्चासा होति. ञातकेहि मे चीवरत्थाय पेसितं, मित्तेहि पेसितं, ते आगता चीवरे दस्सन्तीति एवं ञातितो वा मित्ततो वा पच्चासा होति. पंसुकूलं वाति एत्थ पन पंसुकूलं वा लच्छामीति एवं पच्चासा होतीति योजेतब्बं. अत्तनो वा धनेनाति अत्तनो कप्पाससुत्तादिना धनेन, असुकदिवसं नाम लच्छामीति एवं वा पच्चासा होतीति अत्थो.

ततो चे उत्तरि निक्खिपेय्य सतियापि पच्चासायाति मासपरमतो चे उत्तरि निक्खिपेय्य, निस्सग्गियं पाचित्तियन्ति अत्थो. एवं पन अवत्वा यस्मा अन्तरा उप्पज्जमाने पच्चासाचीवरे मूलचीवरस्स उप्पन्नदिवसतो याव वीसतिमो दिवसो ताव उप्पन्नं पच्चासाचीवरं मूलचीवरं अत्तनो गतिकं करोति, ततो उद्धं मूलचीवरं पच्चासाचीवरं अत्तनो गतिकं करोति. तस्मा तं विसेसं दस्सेतुं ‘‘तदहुप्पन्ने मूलचीवरे’’तिआदिना नयेन पदभाजनं वुत्तं, तं उत्तानत्थमेव.

विसभागे उप्पन्ने मूलचीवरेति यदि मूलचीवरं सण्हं, पच्चासाचीवरं थूलं, न सक्का योजेतुं. रत्तियो च सेसा होन्ति, न ताव मासो पूरति, न अकामा निग्गहेन चीवरं कारेतब्बं. अञ्ञं पच्चासाचीवरं लभित्वायेव कालब्भन्तरे कारेतब्बं. पच्चासाचीवरम्पि परिक्खारचोळं अधिट्ठातब्बं. अथ मूलचीवरं थूलं होति, पच्चासाचीवरं सण्हं, मूलचीवरं परिक्खारचोळं अधिट्ठहित्वा पच्चासाचीवरमेव मूलचीवरं कत्वा ठपेतब्बं. तं पुन मासपरिहारं लभति, एतेनुपायेन याव इच्छति ताव अञ्ञमञ्ञं मूलचीवरं कत्वा ठपेतुं वट्टतीति. सेसं उत्तानमेव.

समुट्ठानादीनि पठमकथिनसदिसानेवाति.

ततियकथिनसिक्खापदवण्णना निट्ठिता.